Avansert søk

Nynorskordboka 4059 oppslagsord

søkje 1, søke 1

søkja, søka

verb

Opphav

norrønt sǿkja

Tyding og bruk

leite etter noko eller nokon som har forsvunne;
prøve å finne
Døme
- søkje etter overlevande;
- hjelpemannskap har søkt i heile natt
leite etter noko eller nokon som ein har lyst på eller behov for;
forsøke å skaffe seg
Døme
- bedrifta har søkt etter nye tilsette;
- han søkjer på internett for å finne informasjon
vende seg til nokon for å få hjelp, støtte eller liknande
Døme
- søkje hjelp;
- søkje Gud;
- guten søkjer trøyst hos faren;
- ho søkte venskap
- brukt som adjektiv:
  ei søkjande sjel
gje seg i veg til;
ta leia til
Døme
- søkje lege;
- laksen søkjer opp i elvane for å gyte;
- båtane søkte hamn i uvêret
skriftleg oppmode om å få stilling, stipend eller liknande
Døme
- søkje ei stilling;
- søkje på sommarjobb;
- søkje stipend;
- søkje om løyve;
- han søkjer om å få dekt reiseutgiftene

Faste uttrykk

søkje lykka
gje seg ut på noko utan å vite om det vil gå godt eller dårleg;
jamfør prøve lykka
familien søkjer lykka i heimbygda;
fotballspelaren søkte lykka i utlandet
søkje opp
leite etter;
finne fram
søkje opp namnet på nettet
søkje seg til
vende seg til for å få studieplass, arbeid eller liknande
søkje seg til ein skule nær bustaden;
mange søkjer seg til andre yrke

terreng

substantiv inkjekjønn

Opphav

av fransk terrain; jamfør latin terra ‘jord’

Tyding og bruk

område (1, 1) eller fri mark (særleg utanfor tettbygde strøk);
lende (1
Døme
- i bratt terreng;
- huset låg fint til i terrenget
- - jaktterreng
  - turterreng
i overført tyding: saksområde, fagområde
Døme
- det politiske terrenget

Faste uttrykk

liggje lågt i terrenget
ikkje markere seg
ho låg lågt i terrenget for ikkje å irritere han
sondere terrenget
- granske eit terreng (1) grundig
- skaffe seg oversyn over ein situasjon eller eit tilhøve
tape terreng
miste makt, popularitet eller liknande
regjeringa taper terreng i høve til opposisjonspartia
vinne terreng
ha framgang

terrasse

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk; av latin terra ‘jord’

Tyding og bruk

naturleg eller opparbeid trappetrinnsforma avsats i skrånande terreng
Døme
- vegen går gjennom terrassar med vinranker
uteplass framfor ein innrykt (øvste) etasje i ein større bygning;
jamfør terrassehus
Døme
- han sit på terrassen;
- sjå havet frå terrassen
uteplass på flatt tak;
jamfør takterrasse

tett

adjektiv

Opphav

norrønt þéttr

Tyding og bruk

som ikkje har hol, opningar eller liknande;
motsett lek (3
Døme
- ein tett dunk;
- taket er tett
- - lydtett
  - lystett
  - vasstett
som har tetna;
tilstoppa
Døme
- vere tett i nasen;
- vasken er tett
som er dekt eller fylt av einskilddelar eller -individ i stort tal med små mellomrom
Døme
- tett skog;
- ein tett hekk;
- tett busetnad;
- garn med tette masker
samantrengd, konsentrert;
kompakt
Døme
- tett skydekke;
- tett snødrev;
- tett trengsel;
- tett trafikk;
- dei tettaste konsentrasjonane av oppdrettsanlegg
- brukt som adverb:
  bu tett;
  husa står tett;
  det snør tett
om forhold mellom menneske: nær (1, 2), fortruleg (1)
Døme
- få til eit tettare samarbeid
- brukt som adverb:
  jobbe tettare saman
fast bygd;
fyldig, solid
Døme
- ein tett og undersetsig kar
som har vanskar med å forstå eller oppfatte ting;
dum, treg
Døme
- vere litt tett
som går føre seg med stutte mellomrom
Døme
- tette togavgangar;
- i tett rekkjefølgje
- brukt som adverb:
  bilane køyrer tett;
  drikke tett
brukt som adverb: nært, utan mellomrom
Døme
- klemme nokon tett inntil seg;
- danse tett saman;
- leve tett på kvarandre;
- kleda slutta tett om kroppen;
- bu tett ved skulen

Faste uttrykk

halde tett
ikkje seie noko
kome tett på
kome nær;
bli godt kjent med
han kjem tett på kundane
tett i nøtta
dum, teit;
tett/tjukk i pappen
avgjersla var heilt tett i nøtta;
eg kjende meg skikkeleg tett i nøtta
tett i tett
i talrik mengd med små mellomrom
husa ligg tett i tett

teste

testa

verb

Opphav

av engelsk test

Tyding og bruk

prøve ut eigenskapar, yteevne, materiale eller liknande
Døme
- teste sofaen;
- dei testa den nye sjokoladen;
- vi testar ut nye ting;
- teste yteevna i ein motor;
- teste ut nye løysingar
undersøkje ferdigheiter, intelligens eller liknande til ein person
Døme
- teste ein elev
undersøke og analysere kjemiske eller fysiske eigenskapar
Døme
- ho vil teste seg;
- han har testa negativt

tevle

tevla

verb

Opphav

norrønt tefla ‘spele tavl, brettspel’

Tyding og bruk

vere med i tevling;
stri for noko;
kappast, konkurrere (1)
Døme
- tevle i hoppbakken;
- tevle om å vere best;
- han tevla med broren
- brukt som adjektiv:
  1000 tevlande deltakarer
gå inn for å vere tevlingsdyktig på ein marknad;
konkurrere (2)
Døme
- selskapet skal tevle på ein internasjonal it-marknad
- brukt som adjektiv:
  tevlande selskap

tett/tjukk i pappen

tags.false

Tyding og bruk

dum, teit;

Sjå: papp

Døme

er du heilt tett i pappen?
han var litt tjukk i pappen

tatovere seg

Tyding og bruk

få eller ta ei tatovering;

Døme

han har tatovert seg;
du kan tatovere deg på armen

teiknspråk

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

visuelt språk (med tydingsberande teikn og grammatiske reglar) som blir uttrykt ved hjelp av handrørsler, mimikk og kroppshaldning, særleg brukt i kommunikasjon mellom eller med døve
Døme
- norsk teiknspråk er det nasjonale teiknspråket i Noreg;
- han kan både norsk og svensk teiknspråk
måte å kommunisere på ved hjelp av geberder (1 og mimikk
Døme
- ho prøver med teiknspråk å få sjåføren til å ryggje

tatovering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å tatovere
Døme
- drive med tatovering
bilete, bokstavar eller mønster som er tatovert
Døme
- han har ei tatovering på armen

Resultater per side: