Avansert søk

Nynorskordboka 8 oppslagsord

fyllingsgrad

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

tilhøve mellom det aktuelle vassinnhaldet i eit reguleringsmagasin og vassinnhaldet ved fullt magasin, målt i prosent av fullt magasin
Døme
- fyllingsgrada i norske magasin var 93,6 prosent
tilhøve mellom talet på passasjerar på eit kommunikasjonsmiddel og det tillatne talet
Døme
- ha god fyllingsgrad på flya

stryke

stryka

verb

Opphav

norrønt strjúka

Tyding og bruk

fare lausleg over, særleg med handa;
jamfør strykande (1)
Døme
- stryke nokon over håret;
- stryke seg over munnen med handbaken;
- katten strauk seg rundt føtene mine
glatte med strykejern
Døme
- stryke skjorter
streke over;
slette ut, fjerne
Døme
- stryke ut og skrive på nytt;
- heile kapitalen vart stroken;
- sinnet var som stroke av henne
la gå ut;
sløyfe
Døme
- stryke som medlem;
- stryke seg av lista
rive (3, 5)
Døme
- stryke av seg lua
føre på i eit tynt lag;
smørje (2, 1)
Døme
- stryke på måling
føre boge over strengene på strykeinstrument
Døme
- ho stryk bogen så mjukt og fint på fela
ikkje (la) bestå (1)
Døme
- stryke ein kandidat til eksamen;
- ho strauk i matte
presse rogn og mjølke ut av fisk
Døme
- stryke laksen
minke (2) (segl);
jamfør stryke segl
fare snøgt;
jamfør strykande (2)
Døme
- stryke av garde;
- flya stryk like over hustaka;
- skuta strauk ut fjorden med god bør

Faste uttrykk

stryke flagget
fire flagget som teikn på at ein kapitulerer
stryke med
setje livet til;
døy;
gå tapt
ein hest strauk med i ein låvebrann;
fleire millionar kroner kan stryke med
stryke med håra
føye eller smiske med
det er best å stryke han med håra
stryke på dør
springe ut av huset
ho kledde raskt på seg og strauk på dør
stryke sin kos
forsvinne

tore 2, torne 1

tora, torna

verb

Tyding og bruk

brake og buldre av tore (1
Døme
- lyne og tore;
- det tora heile natta;
- han vart alltid redd når det tora
lage høg, buldrande og brakande lyd som av tore (1
Døme
- elva tora nedover dalen;
- flya torar over oss
i overført tyding: tale høgt og rasande;
agitere sterkt, refse;
jamfør toretale
Døme
- tore mot regjeringa

bakkepersonell, bakkepersonale

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

personell som arbeider med vedlikehald på flya, tryggleik og liknande på ein flyplass;

til skilnad frå flypersonell

bråk 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

Tyding og bruk

støy, ståk (1);
leven (1)
Døme
- høyre bråket frå flya;
- det er bråk i klasserommet;
- ein full mann laga bråk
vanske (1, trøbbel
Døme
- det er ingenting å lage slikt bråk for;
- no blir det bråk om jordbruksoppgjeret

formasjon

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin; av form

Tyding og bruk

form på eller kontur av noko;
måte som noko er forma på
Døme
- formasjonane i lendet
gruppering eller oppstilling av militærtropp, lag i idrett eller liknande
Døme
- flya flyg i formasjon;
- bryte ut av formasjonen
geologisk jordlag frå ei viss tid

kollisjonskurs

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kurs (1, 1) som vil føre til kollisjon viss han ikkje blir endra
Døme
- flya låg på kollisjonskurs
i overført tyding: utvikling som går i retning av konflikt
Døme
- stortingsgruppa til partiet var på kollisjonskurs med regjeringa

startbane

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

bane på ein flyplass der flya kan starte