Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
17 treff

Nynorskordboka 17 oppslagsord

vindfang

substantiv inkjekjønn

Opphav

fra lågtysk; jamfør fang

Tyding og bruk

lite utbygg eller rom framfor eller innanfor inngangsdør
Døme
  • ta av seg skoa i vindfanget
Artikkelside

vengefang

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør fang

Tyding og bruk

  1. vidd eller lengd som dei utslegne vengene når over
    Døme
    • ei ørn med stort vengefang
  2. i overført tyding: rom til å utfalde seg
    Døme
    • la evnene få vengefang
Artikkelside

fange 3

fanga

verb

Opphav

seint norrønt fanga, frå lågtysk; samanheng med fang og få (2

Tyding og bruk

  1. ta med fangstreiskap;
    setje fast, fakke, gripe, overmanne
    Døme
    • fange sel;
    • fange ein rømling
  2. i overført tyding: få tak i, gripe
    Døme
    • fange opp signal;
    • fange interessa hos nokon
Artikkelside

romfang

substantiv inkjekjønn

Opphav

av rom (3 og fang

Tyding og bruk

i fysikk: plass som noko krev;
Døme
  • romfanget for lekamane skiftar med temperaturen
Artikkelside

kne

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt kné

Tyding og bruk

  1. ledd mellom lår og legg
    Døme
    • krype på kne og olbogar;
    • slå seg på kneet;
    • ha vondt i knea;
    • han låg på kne på golvet
  2. framsida av kne (1) og den nedre delen av låret;
    jamfør fang (2)
    Døme
    • sitje på kneet til faren
  3. del av bukse som dekkjer framsida på kne (1);
    utposing på buksebein
    Døme
    • ei bukse med hol på kneet;
    • få kne i buksene
  4. i botanikk: ledd på stengel
  5. vinkelforma del av noko;
    Døme
    • kne på vassrøyr
  6. krapp sving på fjord, elv, dal og liknande;
    smal bergrygg

Faste uttrykk

  • be på sine kne
    be inntrengjande om noko
  • bøye kne for
    1. knele for
    2. vise seg underdanig eller vise respekt for
  • falle på kne
    knele
    • ho fall på kne og bad
  • i kne
    med minst eitt av knea mot underlaget
    • sige i kne under børa
  • ikkje nå/rekkje til knea
    ikkje kunne måle seg med
    • han når ikkje faren til knea som musikar;
    • den nye spelaren rekk ikkje dei andre til knea når det gjeld resultat
  • kome/vere på knea
    bli eller vere dårleg stelt økonomisk eller psykisk
    • økonomien er på knea;
    • eg har kome på knea etter ulykka
  • skjelve i knea
    vere redd
  • stå på kne
    ha eitt eller begge knea mot eit underlag
  • til knes
    1. opp til kneet
      • stå til knes i vatn;
      • kjolen rekk til knes
    2. heilt, fullstendig
      • stå til knes i korrupsjonssaker
  • tvinge nokon i kne
    presse nokon til lydnad
  • vatn i kneet
    tilstand med unormalt mykje leddvatn i kneleddet
  • vere på knea etter nokon
    vere forelska i nokon
Artikkelside

fang

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt fang

Tyding og bruk

  1. lengd eller breidd som armar eller venger kan strekkast ut i;
  2. rom mellom bryst og kne på person som sit
    Døme
    • sitje på fanget;
    • setje barnet på fanget
  3. bør som ein kan bere i famnen
    Døme
    • eit fang med høy
  4. emne, tilfang, materiale
  5. noko som fangar opp noko

Faste uttrykk

  • få i fanget
    (uventa) få ansvar for
    • dei fekk mange konfliktar i fanget
Artikkelside

vedfang, vedfange

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt viðarfang

Tyding og bruk

så mykje ved som ein kan bere i eller på armane;
fang (3) med ved
Døme
  • hente eit vedfang
Artikkelside

vondul

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vǫndull; samanheng med vinde (2

Tyding og bruk

fang av samansveipt stråfôr (høveleg stort til eitt mål for ei ku)
Døme
  • lage vondlar
Artikkelside

gjerdefang

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør fang

Tyding og bruk

materiale til gjerde
Artikkelside

få i fanget

Tyding og bruk

(uventa) få ansvar for;
Sjå: fang
Døme
  • dei fekk mange konfliktar i fanget
Artikkelside