Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

syrebad

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

syre (1, 1) til å duppe ting (særleg av metall) i som ledd i ein kjemisk prosess
Artikkelside

dupp 1

substantiv hankjønn

Opphav

av duppe (2; samanheng med dobb

Tyding og bruk

flytekule eller liknande på fiskesnøre;
jamfør dobbe (2
Døme
  • fiskestenger med dupp og snøre

Faste uttrykk

Artikkelside

dukke

dukka

verb

Opphav

frå lågtysk; jamfør dykke

Tyding og bruk

  1. bøye eller huke seg ned
    Døme
    • dukke for slaget
  2. duppe ned i eller under vatn
    Døme
    • dukke nokon under;
    • dukke seg i sjøen
  3. setje grundig på plass, lekse opp for, audmjuke
    Døme
    • dukke nokon med bitande svar
  4. søkkje seg, gå under vatn;
    Døme
    • ubåten dukka;
    • dukke etter

Faste uttrykk

  • dukke opp/fram
    kome til syne, vise seg
    • han dukka opp i nitida;
    • gamle minne dukka fram;
    • det har dukka opp ein uheldig situasjon
  • dukke ned i
    fordjupe seg i
    • dukke ned i detaljar
  • dukke under
    gå til grunne;
    gå konkurs (1
    • dei er i ferd med å miste fotfestet og dukke under;
    • stadig fleire verksemder dukka under
  • dukke unna
    halde seg unna, unngå
    • ho rakk å dukke unna ballen;
    • han dukka unna dei nærgåande spørsmåla
Artikkelside

døype

døypa

verb

Opphav

norrønt deypa ‘duppe’, samanheng med djup (2; duppe (2 og dåp

Tyding og bruk

  1. ta opp i den kristne kyrkja ved å ause vatn på eller dukke i vatn;
    Døme
    • eg døyper deg i namnet åt Faderen og Sonen og Den heilage ande;
    • la seg døype;
    • vere døypt og konfirmert i kyrkja
  2. innvie ved ein seremoni
    Døme
    • døype båten i sjampanje;
    • dei nye soldatane vart døypte
  3. gje namn
    Døme
    • han vart døypt Emil;
    • slåtten vart døypt Fjellbrura
  4. Døme
    • døype nokon i snø
Artikkelside

bade

bada

verb

Opphav

av bad

Tyding og bruk

  1. ta seg eit bad (1);
    la vatn skylje over (seg sjølv eller andre);
    Døme
    • bade og leggje ungane;
    • bade seg i sjøen;
    • bade i fontena
  2. duppe, skylje (ein ting, ein lekamsdel) i ei væske (1;
    vere dekt av
    Døme
    • bade kjøtet i marinade;
    • liggje bada i sveitte
  3. i overført tyding: la noko få strøyme over, vere omgjeve av (noko anna enn væske)
    Døme
    • landskapet låg bada i sol;
    • bade i gjørme;
    • gatene badar i søppel
Artikkelside

dyppe

dyppa

verb

Opphav

frå lågtysk; samanheng med duppe (2

Tyding og bruk

stikke nedi;
Døme
  • dyppe tåa i vatnet
Artikkelside

nippe

nippa

verb

Opphav

frå lågtysk, opphavleg ‘røre så vidt’

Tyding og bruk

  1. ta så vidt borti;
    nappe
    Døme
    • fisken nippa
  2. ta små slurkar;
    berre så vidt smake
    Døme
    • ho nippa til whiskyen
  3. sove lett ei lita stund;
Artikkelside

dupp 2

substantiv hankjønn

Opphav

av duppe (2

Tyding og bruk

  1. dypping i væske;
  2. rørsle nedover;
    bukk, bøying, vipp
    Døme
    • ballen får ein kraftig dupp;
    • marknaden fekk ein liten dupp
  3. kort blund
    Døme
    • ta seg ein dupp
  4. mjølk, saus eller særleg feitt brukt attåt mat eller til å duppe matbetar i;
    jamfør dipp
    Døme
    • han serverte klubb med dupp
Artikkelside

duppe 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

mjølk, saus eller særleg feitt brukt attåt mat eller til å duppe matbetar i;
jamfør dipp
Døme
  • ho serverte klubb med duppe
Artikkelside

duve

duva

verb

Opphav

norrønt dúfa ‘trykke ned, dyppe’

Tyding og bruk

  1. gynge (2, 2) roleg opp og ned;
    Døme
    • båten duvar på vatnet
    • brukt som adjektiv
      • duvande aks
  2. bøye ned, setje lågare, fire (2, 1)
    Døme
    • duve noko ned;
    • duve seglet
  4. bøye seg;
    Døme
    • duve med hovudet
Artikkelside