Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
7 treff

Nynorskordboka 7 oppslagsord

smile

smila

verb

Opphav

jamfør dansk smile og svensk smila

Tyding og bruk

  1. dra munnvikane til sida for å uttrykkje eit låttmildt huglag
    Døme
    • smile blidt;
    • han smiler hånleg;
    • ho berre smilte av det
    • brukt som adjektiv:
      • dei er blide og smilande;
      • ein smilande og glad mann
  2. syne seg god og venleg
    Døme
    • lykka smilte til dei;
    • bygda låg og smilte i sommardagen

Faste uttrykk

  • smile frå øyre til øyre
    vere svært blid;
    smile breidt
Artikkelside

blid

adjektiv

Opphav

norrønt blíðr, opphavleg ‘lys, klår’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ein blid sommardag
  2. venleg (1), nøgd og glad
    Døme
    • vere blid mot nokon;
    • ei blid jente;
    • han er alltid like blid
    • brukt som adverb
      • ho såg blidt på han

Faste uttrykk

  • sjå på med blide auge
    vere venleg stemd mot
    • han ser på utbyggingsplanane med blide auge;
    • dei såg ikkje med blide auge på streikebrytarane
Artikkelside

andlet

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt andlit, av and- ‘mot’ og líta ‘sjå’

Tyding og bruk

  1. framside av hovudet;
    Døme
    • bli raud i andletet;
    • eit blidt andlet;
    • eit kjent andlet;
    • sminke seg i andletet
  2. person;
    jamfør fjes (2)
    Døme
    • verksemda har behov for nye andlet

Faste uttrykk

  • andlet til andlet
    rett imot kvarandre
    • stå andlet til andlet
  • bli lang i andletet
    få eit andletsuttrykk som syner vonbrot
  • miste/tape andlet
    oppleve (offentleg) skam
    • politikarane mista andlet blant veljarane;
    • leiinga har tapt andlet
  • opp i andletet
    (seie, gjere noko) til ein annan på ein beintfram måte
    • le nokon beint opp i andletet;
    • folk som lyg ein rett opp i andletet
  • redde andlet
    unngå tap av prestisje
  • skjere andlet
    lage grimasar
  • slag i andletet
    sterk, uventa krenking
  • vise sitt sanne andlet
    vise kva ein eigenleg vil eller kva for eigenskapar eller synspunkt ein har
Artikkelside

åsyn

substantiv inkjekjønn eller hokjønn

Opphav

norrønt ásýn

Tyding og bruk

  1. det å sjå på;
    Døme
    • for Guds åsyn;
    • det hende framfor alle sitt åsyn;
    • dei skal gifte seg i heile bygda sitt åsyn
  2. Døme
    • ein unge med eit blidt åsyn;
    • han såg henne rett i åsynet;
    • stå åsyn til åsyn med nokon;
    • han var mørk i åsynet;
    • Herren lyfte sitt åsyn på deg og gjeve deg fred
Artikkelside

ynde 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt yndi ‘glede’

Tyding og bruk

  1. noko særs fint, blidt og tillokkande i utsjånad eller vesen
    Døme
    • kvinneleg ynde og ungdom;
    • ei kvinne av det finaste ynde;
    • dette landskapet eig eit særskilt ynde;
    • bygda ligg der i alt sitt ynde;
    • diktet er fullt av lyrisk ynde;
    • øvingane blir utførte med ynde
  2. Døme
    • ingen hadde noko ynde til han;
    • finne seg hugnad og ynde;
    • dei hadde ynde hos folket
Artikkelside

blidlynt, blidlyndt

adjektiv

Tyding og bruk

som har eit blidt sinnelag;
Artikkelside

solskinsbarn

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

blidt, lykkeleg barn
Artikkelside