Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
81 treff

Bokmålsordboka 1 oppslagsord

omgrep

substantiv intetkjønn

Opphav

av dansk begreb og tysk Umgriff ‘det å gripe om noe’

Betydning og bruk

Artikkelside

Nynorskordboka 80 oppslagsord

tøyeleg

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt teygiligr ‘lokkande’

Tyding og bruk

  1. som lèt seg tøye (2, 1);
    Døme
    • tøyeleg stoff;
    • gjere muskulaturen meir tøyeleg
  2. i overført tyding: som kan definerast nokså vidt og ulikt;
    lite fast;
    romsleg, smidig, vid
    Døme
    • ei tøyeleg ordning;
    • eit tøyeleg omgrep
Artikkelside

vid 2

adjektiv

Opphav

norrønt víðr

Tyding og bruk

  1. med stor breidd og utstrekning
    Døme
    • ei vid slette;
    • vidt utsyn;
    • den store, vide verda;
    • vere kjend i vide krinsar;
    • bukselinninga har vorte vidare i livet
  2. som omfattar mykje
    Døme
    • kultur er eit vidt omgrep;
    • ein vid definisjon;
    • forstå noko i vidaste meining
  3. brukt som adverb: langt
    Døme
    • reise vidt omkring;
    • gå for vidt med krava
  4. brukt som forsterkande adverb: særs
    Døme
    • på vidt forskjellige måtar

Faste uttrykk

  • i det vide og det breie
    svært omstendeleg
    • ho la ut i det vide og det breie
  • på vidt gap
    heilt open;
    vidopen
    • setje døra på vidt gap;
    • med kjeften på vidt gap
Artikkelside

veldefinert

adjektiv

Tyding og bruk

som er tydeleg avgrensa eller fastsett
Døme
  • ha veldefinerte rutinar om morgonen;
  • eit veldefinert omgrep
Artikkelside

vag

adjektiv

Opphav

frå fransk av, latin vagus ‘omflakkande, ustø’; samanheng med vagabond

Tyding og bruk

svevande
Døme
  • ha ei vag aning;
  • vage konturar;
  • vage omgrep
Artikkelside

teoretisk

adjektiv

Opphav

gjennom tysk, frå gresk

Tyding og bruk

  1. som gjeld eller byggjer på abstrakte tankar og vurderingar;
    til skilnad frå praktisk (1)
    Døme
    • eit reint teoretisk omgrep;
    • finne ei teoretisk forklaring
  2. som gjeld teorien i eit fag, ein kunst eller ein vitskap
    Døme
    • teoretisk fysikk;
    • ha både teoretisk og praktisk røynsle
  3. som er usannsynleg, men mogleg;
    Døme
    • teoretisk kunne det vel la seg gjere;
    • vona om å finne dei var no reint teoretisk
Artikkelside

romleg

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt rúmliga

Tyding og bruk

  1. som gjeld rom (3, 4)
    Døme
    • romlege omgrep
  2. Døme
    • eit romleg kjøken;
    • romlege vilkår
Artikkelside

foraldra

adjektiv

Opphav

jamfør alder

Tyding og bruk

ute av bruk;
Døme
  • ein foraldra tenkjemåte;
  • eit foraldra og upresist omgrep
Artikkelside

sirkeldefinisjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

definisjon av eit ord eller omgrep som innheld det ordet eller omgrepet som skal definerast, eller som innheld ord som i sin tur blir definert ved hjelp av det opphavlege ordet
Artikkelside

sinnbilete, sinnbilde

substantiv inkjekjønn

Opphav

etter tysk; av sinn (1

Tyding og bruk

sanseleg teikn for eller bilete på eit omgrep;
Døme
  • vere eit sinnbilete på noko
Artikkelside

underomgrep

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

omgrep som er underordna eit anna omgrep
Døme
  • 'lastebil' er eit underomgrep til 'bil'
Artikkelside