Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
18 treff

Bokmålsordboka 1 oppslagsord

livmor

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Opphav

av liv

Betydning og bruk

muskuløst organ der fosteret hos kvinner og pattedyr utvikler seg
Artikkelside

Nynorskordboka 17 oppslagsord

vegg

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt veggr; samanheng med vidje

Tyding og bruk

  1. loddrett del av bygning i mur, tre eller liknande som dannar side i ein bygning eller i eit rom;
    loddrett flate som skil mellom rom
    Døme
    • veggene på huset var raudmåla;
    • døra i veggen mellom stova og kjøkenet;
    • hengje bileta opp på veggen
  2. (loddrett) flate som er side i noko
    Døme
    • veggene i kassa;
    • veggen i boreholet
  3. i biologi: vev eller liknande som fungerer som ein avgrensande del i eit organ
    Døme
    • veggene i livmora
  4. loddrett eller bratt side av fjell
    Døme
    • veggen reiste seg bratt føre oss

Faste uttrykk

  • bort i/borti alle vegger
    heilt meiningslaust
    • prosjektet er bort i alle vegger;
    • forslaget var borti alle vegger
  • bort i/borti staur og vegger
    riv ruskande gale
    • forklaringa var bort i staur og vegger;
    • saka er borti staur og vegger
  • bort i/borti veggene
    fullstendig meiningslaust;
    urimeleg (1)
    • denne løysinga er jo heilt bort i veggene;
    • utvisinga var borti veggene
  • husets fire vegger
    heime (2, 1);
    innandørs
    • dei held seg innanfor husets fire vegger mesteparten av tida;
    • dette må vi halde bak husets fire vegger
  • i femte veggen
    i lause lufta
    • han satt og glante i femte veggen;
    • han heiv papirene i femte veggen
  • levande vegg
    målvakt som ikkje slepp inn mål
  • møte veggen
    (brått) gå tom for krefter;
    bli utbrend (2)
  • måle fanden på veggen
    gje ein (altfor) negativ skildring stoda eller framtida
  • setje til veggs
    stoppe motparten i ein diskusjon eller liknande med vanskelege spørsmål eller særs overtydande argument, slik at hen blir svar skuldig
  • sitje i veggene
    vere ein del av ein innarbeidd kultur i ei bedrift, ein organisasjon eller liknande
  • skrifta på veggen
    (høgtideleg) varsel om ulykke og dårlege tider;
    mene tekel
  • snakke til veggen/ein vegg
    snakke til nokon som ikkje lèt seg påverke eller ikkje høyrer på kva ein seier
    • å snakke til leiinga er som å snakke til veggen;
    • når eg stiller spørsmål, så er det som å snakke til ein vegg
  • stange/renne hovudet mot veggen
    møte uovervinnelege hindringar
    • vi prøver å få svar, men stangar hovudet i veggen;
    • dei renner hovudet i veggen, uansett kvar dei spør etter hjelp
  • stå/vere som ein vegg
    1. vere til hinder;
      stengje, hindre
      • bølgja stod som ein vegg føre oss;
      • snøen var som ein vegg ute
    2. om målvakt: ikkje sleppe inn mål;
      stengje buret
      • ho stod som ein vegg og sleppte ikkje inn eit einaste mål;
      • målvakta var som ein vegg gjennom heile kampen
  • vegg i vegg
    ved sida av kvarandre (som naboar)
    • vi har budd vegg i vegg heile livet;
    • han arbeider vegg i vegg med meg
Artikkelside

ve 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vé

Tyding og bruk

  1. periodisk, smertefull samantrekking av livmora under ein fødsel;
    Døme
    • kjenne veane
  2. (sjeleleg) smerte, lengt
    Døme
    • ve og verk
Artikkelside

utskraping

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å skrape ut
    Døme
    • utskraping av gjødsel
  2. i medisin: fjerning av slimhinne i livmora for å stille diagnose
Artikkelside

spiral

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av spira ‘vinding’

Tyding og bruk

  1. linje eller rørsle som går i stadig større vindingar om eit punkt eller i stadig stigande vindingar om ein akse
    Døme
    • eføyen veks i spiralar
  2. i overført tyding: utvikling der hendingar eller tilhøve gjentek seg og forsterkar kvarandre
    Døme
    • ein negativ spiral av stadig dårlegare kommunikasjon
  3. ting som er forma som ein spiral (1)
  4. prevensjonsmiddel som blir sett inn i livmora
    Døme
    • setje inn spiral
Artikkelside

prøverøyrsbarn

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

barn som blir til ved å befrukte ei eggcelle utanfor kroppen (i eit prøverøyr (1)) og deretter føre egget inn i livmora
Artikkelside

etterri

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. samantrekning i livmora dei første dagane etter ein fødsel;
    Døme
    • ha etterrier
  2. i overført tyding: etterverknad, etterdønning (2)
    Døme
    • etterriene etter striden
Artikkelside

menstruasjonsblod

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

blod som strøymer frå livmora til ei kvinne når ho ha menstruasjon
Artikkelside

framfall

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

det at eit organ endrar leie og sig fram gjennom ei opning;
Døme
  • framfall av livmora
Artikkelside

etterve

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. samantrekning i livmora dei første dagane etter ein fødsel;
    Døme
    • få ettervear etter fødselen
  2. i overført tyding: etterverknad, etterdønning (2)
    Døme
    • etterveane etter krigen
Artikkelside

prøverøyrsbefrukting, prøverøyrsbefruktning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

befrukting som skjer ved at ei eggcelle blir befrukta i eit prøverøyr (1) eller liknande og deretter blir sett inn i livmora
Artikkelside