Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
291 результатів

Словник нюношка 291 oppslagsord

lei 1

іменник жіночий

Походження

norrønt leið; av lide (1

Значення та вживання

  1. farvatn langsmed kysten eller inn til ei hamn
  2. Приклад
    • det høyrdest lang lei;
    • sjå dårleg på lang lei
  3. Приклад
    • ta ei anna lei;
    • gå i same lei;
    • gå i motsett lei;
    • kva lei ein ser saka frå;
    • endre samfunnet i sosialistisk lei;
    • prisen er 250 kr eller noko i den lei

Фіксовані вирази

  • bere av leia med
    gå gale, for vidt for nokon
  • indre leia
  • langt av lei
    langt borte frå ein stad;
    avsides
    • dei budde langt av lei
  • på lang lei
    langt unna;
    på eller frå stor avstand
  • ytre leia
    utanskjers
    • fare ytre leia
Сторінка статті

lei 2

іменник чоловічий

Походження

av rumensk leu ‘løve’

Значення та вживання

mynteining i Romania
Приклад
  • 1 lei = 100 bani
Сторінка статті

lei 3

прикметник

Походження

norrønt leiðr

Значення та вживання

  1. som gjev ubehag;
    Приклад
    • ei lei sak;
    • det er leitt å umake henne;
    • det er leitt å snakke om slike ting
  2. som det er bry (1 eller plage (1 med;
    Приклад
    • ei lei sjuke;
    • vere lei mot nokon;
    • han er lei til å lyge
  3. som kjenner keisemd eller uhug;
    Приклад
    • lut lei;
    • lutande lei;
    • vere lei av noko
  4. som er trist (1) til sinns;
    Приклад
    • vere lei seg
  5. om tilhøve: synd, sørgjeleg
    Приклад
    • det var leitt han ikkje kom
  6. Приклад
    • vere lei på ein for noko

Фіксовані вирази

  • seie seg lei for
    seie at ein er lei seg for eller angrar på noko
  • sjå seg lei på
    få nok av
  • vere lei for
    gjere ein vondt
    • eg er lei for det
Сторінка статті

leie 3

leia

дієслово

Походження

norrønt leiða, kausativ til lide

Значення та вживання

  1. føre med seg eller etter seg i handa eller i eit band
    Приклад
    • leie eit barn;
    • dei leier kvarandre;
    • mora leidde sonen over vegen
  2. føre i ei viss lei
    Приклад
    • leie kloakken ut i sjøen;
    • ho leidde samtala inn på eit nytt emne
    • brukt som adjektiv:
      • eit leiande spørsmål
  3. stå i spissen for;
    vere leiar for
    Приклад
    • leie eit firma
    • brukt som adjektiv:
      • ha ei leiande stilling
  4. føre vidare elektrisitet eller varme
    Приклад
    • vatn leier elektrisitet
  5. vere først i ei tevling
    Приклад
    • nordmannen leidde med fem sekund

Фіксовані вирази

  • leie an
    gå først
    • leie an i utviklinga
  • leie ut
    dra slutningar for eit einskildtilfelle ut frå ein allmenn regel;
    utleie
Сторінка статті

lide 1, li 2

lida

дієслово

Походження

norrønt líða

Значення та вживання

  1. om tid: gå (1, skri;
    vere komen til eit visst tidspunkt
    Приклад
    • det lid til middag;
    • eg kjem heim når det lid på
  2. vere komen langt fram;
    nærme seg slutten
    Приклад
    • natta lid;
    • hausten er liden;
    • det leid mot slutten med henne

Фіксовані вирази

  • lakke og li
    gå jamt framover (mot eit visst tidspunkt)
    • det lakkar og lid mot jul
Сторінка статті

lide 2, li 3

lida

дієслово

Походження

same opphav som lide (1 , tyding frå lågtysk

Значення та вживання

  1. halde ut naud eller pine;
    Приклад
    • dei har lide mykje;
    • dei fekk lide for det dei hadde gjort;
    • eg lid inga naud;
    • laget leid nederlag i den viktige kampen;
    • han lid av astma;
    • ho har lide under einsemda
  2. Приклад
    • eg kan ikkje lide det mennesket
Сторінка статті

galen

прикметник

Походження

norrønt galinn, opphavleg ‘fortrolla’; opphavleg perfektum partisipp av gale

Значення та вживання

  1. som er frå vitet, frå seg sjølv
    Приклад
    • eg trur eg blir galen av dette bråket;
    • mannen må jo vere sprøyte galen;
    • te seg som galne
  2. styrlaus, vill (4), laussleppt;
    sinna
    Приклад
    • galne påfunn;
    • vere ung og galen;
    • bli galen på ein for noko;
    • full og galen
  3. svært ihuga, huga eller hugteken;
    vill etter
    Приклад
    • ho er heilt galen etter han;
    • han er galen etter å spele fotball;
    • vere galen etter søtt;
    • dei er dei galnaste supporterane i landet
  4. Приклад
    • kua er galen
  5. ikkje korrekt;
    Приклад
    • ta galen lei;
    • rette og galne svar;
    • riv ruskande galne opplysningar;
    • det er noko gale med motoren
    • brukt som adverb
      • klokka går gale;
      • dei fór gale i denne saka
  6. ikkje bra;
    Приклад
    • ho er ikkje galnare enn at ho klarer seg greitt på eigahand;
    • det er noko gale fatt;
    • det er for gale at han aldri skulle gifte seg;
    • gå frå gale til verre;
    • det heldt på å gå gale på køyreturen;
    • det er så gale med meg no at eg søv ikkje om nettene
  7. ulovleg, moralsk klanderverdig
    Приклад
    • det er gale å lyge;
    • dette er gale av deg;
    • kome på galne vegar;
    • kva har eg eigenleg gjort deg gale?

Фіксовані вирази

  • aldri så gale at det ikkje er godt for noko
    ei hending som berre ser uheldig ut, kan likevel føre med seg noko positivt
Сторінка статті

tute 2

tuta

дієслово

Походження

frå lågtysk ‘blåse i horn’, opphavleg lydord, samanheng med tut (1; jamfør tyte (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • ulven, ugla, vinden tutar;
    • ein får tute med dei ulvane ein er i lag med – ein får gjere som dei ein omgåst;
    • båten, bilen, toget tutar – i ei fløyte el. eit horn som signal
  2. blåse med lange støytar (i eit musikkinstrument)
    Приклад
    • han tutar i luren, hornet
  3. gråte (sterkt), skrike
    Приклад
    • eg er så lei meg at eg kunne tute;
    • kva tutar du for?

Фіксовані вирази

  • tuta øyra fulle
    stadig høyre om noko
    • han fekk tuta øyra fulle med reklame
Сторінка статті

sleim

прикметник

Походження

truleg fornorsking av III slem

Значення та вживання

  1. Приклад
    • ein sleim fyr
  2. Приклад
    • ein sleim stein å få bort
  3. lettnæm
Сторінка статті

styre 2

styra

дієслово

Походження

norrønt stýra

Значення та вживання

  1. bestemme retninga til noko eller nokon;
    Приклад
    • styre unna dei verste hola i vegen;
    • styre eit skip;
    • styre stega sine
    • brukt som adjektiv:
      • elektronisk styrt bensininnsprøyting
  2. i overført tyding: leie ei utvikling i ei viss retning
    Приклад
    • styre samfunnsutviklinga;
    • styre unna vanskane
  3. stå i spissen for;
    Приклад
    • styre rike og land;
    • styre huset for nokon;
    • styre verksemda med fast hand
  4. ha under kontroll;
    stagge, tøyme
    Приклад
    • no må du prøve å styre deg;
    • styre sinnet sitt
  5. halde ei viss lei;
    Приклад
    • båten styrte utover
  6. halde leven, vere uroleg;
    Приклад
    • styre og ståke;
    • ungane styrte seg på låven
  7. i grammatikk: ta attåt seg, krevje ei viss form av eit tilknytt ord
    Приклад
    • ordet ‘til’ styrer genitiv i norrønt

Фіксовані вирази

  • kunne styre begeistringa si
    ikkje like;
    mislike
    • eg kan styre begeistringa mi for dette forslaget;
    • enkelte liker utviklinga, andre kan styre begeistringa si
  • styre med
    ordne eller stelle med
  • styre på
    jobbe intenst
    • styre på med pakking og flytting
Сторінка статті