Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
181 результатів

Словник нюношка 181 oppslagsord

krig

іменник чоловічий

Походження

lågtysk krich ‘strev, strid’

Значення та вживання

  1. stor konflikt med våpenkampar mellom to eller fleire statar eller folkegrupper
    Приклад
    • føre krig;
    • falle i krigen;
    • det vart ein blodig krig;
    • under krigen var det rasjonering;
    • etter krigen byrja gjenreisinga
  2. hard strid utan at ein bruker våpenmakt;
    sterk usemje
    Приклад
    • det var full krig mellom brørne
  3. sterk konkurranse;
    jamfør priskrig
  4. stor innsats mot noko uynskt;
    Приклад
    • krig mot svolt og naud

Фіксовані вирази

  • heilag krig
    krig som blir ført av religiøse grunnar
    • kalifen erklærte heilag krig mot dei vantru
  • kald krig
    spent og fiendtleg tilhøve mellom to eller fleire statar, men utan våpenbruk
  • krig på kniven
    skarp motsetnad;
    kamp utan skånsel
Сторінка статті

krige

kriga

дієслово

Походження

av lågtysk krigen

Значення та вживання

  1. føre krig (1)
    Приклад
    • småstatane kriga stadig
  2. liggje i strid;
    trette, krangle
    Приклад
    • krige med grannane
  3. tevle skarpt;
    konkurrere
    Приклад
    • krige om førsteplassen
Сторінка статті

sigre

sigra

дієслово

Походження

norrønt sigra

Значення та вживання

  1. vere den sterkaste eller beste i ei tevling, ein krig, eit val eller liknande;
    Приклад
    • dei sigra på slagmarka;
    • ho sigra over motstandaren
  2. bli dominerande;
    ta overhand
    Приклад
    • rettferda sigrar til slutt
Сторінка статті

nokon

детермінатив квантифікатор

Походження

norrønt nǫkkurr, samandrege av urnordisk ne-wait-ek-hwarjar ‘ikkje veit eg kven’

Значення та вживання

  1. ein eller annan, eit eller anna;
    ein viss, einkvan;
    somme, visse
    Приклад
    • er det nokon kiosk i nærleiken?
    • treng du noka ny skjorte?
    • finst det noko svar?
    • har du vore der nokon gong?
    • du må ikkje gå nokon stad!
    • eg har ikkje høyrt nokon ting;
    • har du nokon som helst grunn til å klage?
    • dei kjøpte nokre pærer
    • brukt som substantiv:
      • det er noko i vegen med bilen;
      • det hende meg noko underleg i går;
      • nokre var samde, andre protesterte;
      • det er nokon som spør etter deg
  2. kven som helst (annan);
    kvar ein;
    alle
    Приклад
    • ho syng så godt som nokon;
    • ho arbeidde hardare enn nokon mann
  3. om mengd, omfang, tal, grad eller liknande: ein del, litt;
    atskilleg, monaleg
    Приклад
    • i nokon grad;
    • er 50 år nokon alder?
    • ha noko pengar;
    • ein noko eldre bil;
    • det er ikkje noko att av kaka;
    • kva er dette for noko?
    • noko rart noko;
    • det er da enda noko;
    • det hjelpte nok noko;
    • ho er ikkje noko tess;
    • stakken er noko for sid;
    • har du sett noko til han?
  4. brukt i utrop med ‘for’
    Приклад
    • for noko tull!
    • for nokre bilar dei har!

Фіксовані вирази

  • det er noko med alt
    ingen ting er utan lyte
  • ikkje bli noko av
    ikkje hende;
    ikkje bli gjennomført
    • festen vart ikkje noko av
  • ikkje nokon
    ingen
    • han hadde ikkje noko problem med oppgåva;
    • det er ikkje noko nytt i dette forslaget;
    • dette er ikkje noka løysing
  • noko av ein …
    langt på veg ein;
    ein nokså stor
    • han var noko av ein luring;
    • det er noko av eit mirakel at desse landa aldri har vore i krig med kvarandre
  • noko til …
    litt av ein;
    ein retteleg
    • vere noko til kar
  • nokon ein
    ein eller annan;
    ein einaste
    • ho ville ikkje vite av nokon ein
  • nokon gong
    1. ein eller annan gong;
      nokosinne
      • har du vore der nokon gong?
    2. brukt i uttrykk for jamføring og forsterking
      • beste resultat nokon gong;
      • har du nokon gong sett maken?
  • nokon kvar
    alle, dei fleste
    • slikt kunne hende nokon kvar
  • nokre hundre
    i eit tal som er meir enn to hundre
    • dette hende for nokre hundre år sidan
  • nokre tusen
    i eit tal som er meir enn to tusen
    • dette gjeld kanskje nokre tusen menneske
  • vere noko
    ha ein viktig eller sentral sosial posisjon
    • alle som er noko i musikkbransjen, kom på hagefesten
  • vere noko i
    vere til dels rett
    • er det noko i det dei seier?
Сторінка статті

noko av ein …

Значення та вживання

langt på veg ein;
ein nokså stor;
Sjå: nokon
Приклад
  • han var noko av ein luring;
  • det er noko av eit mirakel at desse landa aldri har vore i krig med kvarandre
Сторінка статті

øydeleggje, øydelegge

øydeleggja, øydelegga

дієслово

Походження

av dansk ødelægge og bokmål ødelegge; jamfør norrønt leggja í eyði

Значення та вживання

  1. påføre skade (slik at noko blir ubrukeleg);
    skade, rasere
    Приклад
    • øydeleggje egga på kniven;
    • bombinga hadde øydelagt byen heilt;
    • ungane øydelegg ting;
    • stormen øydela frukttrea
    • brukt som adjektiv:
      • ein øydeleggjande krig;
      • ein øydelagd by
  2. påføre psykisk skade
    Приклад
    • han kom til å øydeleggje guten med den oppsedinga si
  3. gjere ende på (noko verdifullt)
    Приклад
    • dei vil ikkje øydeleggje venskapen mellom dei;
    • han øydelegg livet sitt med vitlaus framferd;
    • ho har fått øydelagd sitt gode namn og rykte

Фіксовані вирази

  • øydeleggje seg
    skade seg;
    kome til skade
    • han øydela seg på ein treningstur
Сторінка статті

rebell

іменник чоловічий

Походження

frå latin ‘opprørsk’, av re- og bellum ‘krig’

Значення та вживання

person som set seg opp mot makthavarar eller etablerte normer;
Сторінка статті

våpenstrid

іменник чоловічий

Значення та вживання

strid med bruk av våpen;
Приклад
  • landa gjekk til kamp i ein blodig våpenstrid
Сторінка статті

våpen

іменник середній

Походження

norrønt vápn

Значення та вживання

  1. reiskap eller innretning brukt i mellom anna krig eller jakt for å skade eller drepe menneske eller dyr, eller gjere skade på infrastruktur
    Приклад
    • børsa er eit vanleg våpen;
    • ein kniv kan vere eit farleg våpen;
    • løyve til å bere våpen;
    • bruke kjemiske våpen;
    • senke våpenet;
    • peike på nokon med eit våpen;
    • stå med våpenet i handa;
    • bruke ein stein som våpen
  2. i overført tyding: noko ein bruker for å vinne fram eller overliste ein motpart
    Приклад
    • politiet har eit hemmeleg våpen i kampen mot kriminalitet;
    • tannpuss er det beste våpenet mot hol i tennene
  4. Приклад
    • Vadsø kommune har eit reinsdyr i våpenet sitt

Фіксовані вирази

  • leggje ned våpena
    slutte å krige
  • strekkje våpen
    kapitulere
    • laget måtte strekkje våpen mot den regjerande verdsmeistaren
  • trekkje våpen
    truge nokon med våpen, som regel pistol
    • politiet måtte trekkje våpen for å få kontroll på situasjonen
Сторінка статті

velferd

іменник жіночий

Походження

norrønt velferð

Значення та вживання

  1. trygge og gode livsvilkår;
    Приклад
    • personleg velferd;
    • både eigedom og velferd stod på spel
  2. samling tenester og goder som bidreg til å gje god velferd (1) for innbyggjarane i eit samfunn;
    Приклад
    • gjere kutt i velferda;
    • syte for tilstrekkeleg finansiering av velferd
  3. organisert verksemd for å skape trivsel for ei gruppe menneske, til dømes sjøfolk eller soldatar;
    Приклад
    • organisere velferd for soldatar i krig
Сторінка статті