Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
77 результатів

Словник нюношка 77 oppslagsord

gjerning

іменник жіночий

Походження

norrønt gerning; av gjere

Значення та вживання

  1. verksemd, verk, syssel, arbeid, virke
    Приклад
    • passe si daglege gjerning;
    • ha ei meiningsfylt gjerning
  2. (einskild) handling, gjerd (1), dåd
    Приклад
    • i ord og gjerningar;
    • gjere gode gjerningar

Фіксовані вирази

  • på fersk gjerning
    medan ein gjer noko gale;
    på fersken
    • han vart teken på fersk gjerning av politiet
Сторінка статті

funksjon

іменник чоловічий

Походження

frå latin; av fungere

Значення та вживання

  1. (evne til å utføre) oppgåve eller arbeid;
    Приклад
    • funksjonen som formann;
    • maskinen har fleire funksjonar;
    • anlegget er ute av funksjon;
    • hamna fyller ein viktig funksjon som knutepunkt for sjøtransporten i landet;
    • har blindtarmen nokon funksjon?
  2. i matematikk: variabel storleik som har ein verdi som er avhengig av verdien til ein annan storleik
    Приклад
    • f(x) er ein funksjon av x;
    • trykket er ein lineær funksjon av djupna
  3. følgje, konsekvens
    Приклад
    • den kalde krigen var ein funksjon av forholdet mellom USA og Sovjetunionen
  4. i IT: operasjon eller handling ei datamaskin eller eit dataprogram kan utføre
    Приклад
    • nettsida til ordbøkene har fått mange nye funksjonar

Фіксовані вирази

  • tre i funksjon
    byrje å verke
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjer den eine av to (meir eller mindre like store) delar
    Приклад
    • dei delte og fekk eit halvt eple kvar;
    • ein halv liter;
    • to og ein halv
    • brukt som substantiv
      • ikkje det halve;
      • det halve hadde vore meir enn nok;
      • ein halv må vere lov
  2. om mengde, fart eller anna måleining, som er fylt eller blir brukt ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • ei halv flaske;
    • ta ein halv øl;
    • båten gjekk med halv fart
  3. om klokkeslett: 30 minutt før heil time
    Приклад
    • klokka er halv ni, altså 08.30 eller 20.30
  4. som utgjer opp til halvdelen av noko;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • oppleve det som ein halv fridag;
    • ein halv siger
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, i ein viss mon
    Приклад
    • han sa det halvt i spøk;
    • dei sat halvt smilande;
    • ho stirra halvt forbi han
  6. om gjerning, karakter, lovnad, sanning, svar og liknande: ikkje heil, ufullkomen, ufullstendig
    Приклад
    • ein halv lovnad;
    • eit halvt svar;
    • ta halve standpunkt

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    ei halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på innerlomma
  • ein halv gong
    femti prosent (meir);
    ofte brukt i samanlikningar om mengde, storleik eller liknande
    • utgiftene vart ein halv gong større;
    • dreie mutteren ein halv gong til;
    • den norske kystlinja går to og ein halv gong rundt jorda
  • flagge på halv stong
    la flagg henge om lag halvvegss ned på flaggstong for å vise sorg ved dødsfall og gravferd
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å seie
    • vere halvt om halvt trulova
  • med eit halvt auge
    med ein gong, med å sjå berre lausleg
    • at den er øydelagd, kan eg sjå med eit halvt auge
  • med eit halvt øyre
    utan å høyre godt etter
    • læraren lytta med eit halvt øyre
  • på halv tolv/åtte
    ikkje heilt rett, skeivt, tilfeldig, utan styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • det har gått litt på halv åtte i det siste
Сторінка статті

underverk

іменник середній

Походження

frå tysk

Значення та вживання

  1. utruleg gjerning;
    Приклад
    • helgenen gjorde fleire underverk
  2. fantastisk skaparverk
    Приклад
    • eit teknisk underverk;
    • dei sju underverka i hellenistisk tid

Фіксовані вирази

  • gjere underverk
    ha særs god verknad
    • medisinen gjorde underverk
Сторінка статті

handling

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å handle (3);
    Приклад
    • kriminelle handlingar;
    • gå til handling;
    • store og gode handlingar;
    • eit liv i handling
  2. Приклад
    • kyrkjelege handlingar
  3. forløp av alt som hender i film, skodespel eller litterært verk
    Приклад
    • høgdepunkta i handlinga;
    • handlinga i boka er lagd til utlandet
Сторінка статті

valdsgjerning

іменник жіночий

Значення та вживання

gjerning gjord med brutal makt;
Сторінка статті

praktisk

прикметник

Походження

gjennom tysk, frå latin practicus, av gresk praktikos ‘verksemd’; jamfør praksis

Значення та вживання

  1. som gjeld handling eller gjerning;
    Приклад
    • praktisk røynsle;
    • i det praktiske livet
  2. med røyndomssans
    Приклад
    • dei er veldig praktiske av seg
  3. som er føremålstenleg;
    lettvinn, effektiv
    Приклад
    • praktiske klede;
    • det er mest praktisk å ta buss;
    • det var ei praktisk og effektiv løysing

Фіксовані вирази

  • praktisk talt
    så å seie, så godt som
Сторінка статті

vågespel

іменник середній

Значення та вживання

dristig eller risikabel gjerning eller verksemd
Приклад
  • drive eit farleg vågespel;
  • det er eit vågespel å leggje ut på sjøen i slikt vêr
Сторінка статті

vilje 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt vili; samanheng med vilje (2

Значення та вживання

  1. evne til medviten gjerning eller åtferd
    Приклад
    • ha ein sterk vilje;
    • spørsmålet om mennesket har fri vilje;
    • utvikle sin eigen vilje
  2. noko ein eller nokon ynskjer;
    Приклад
    • gjere noko mot Guds vilje;
    • setje viljen sin igjennom;
    • bøye seg for viljen til fleirtalet;
    • gjere noko mot sin vilje;
    • politikarane må følgje viljen til folket
  3. noko ein har til føremål;
    Приклад
    • gjere noko med vitande og vilje;
    • det var ikkje av vond vilje eg kritiserte dei
  4. det å vere villig
    Приклад
    • ha vilje til samarbeid;
    • det er ikkje evna, men viljen det skortar på
  5. mental styrke;
    Приклад
    • klare noko på rein vilje

Фіксовані вирази

  • få viljen sin
    få det slik ein vil
    • denne gongen skal eg få viljen min;
    • jenta fekk viljen sin etter mykje masing
  • med vilje
    med medviten plan;
    med overlegg
    • eg øydela ikkje leiken med vilje;
    • gløyme att noko med vilje
  • siste vilje
    siste krav eller ynske før ein døyr
    • testamentet er hans siste vilje;
    • følgje den siste viljen til nokon
Сторінка статті

velgjerd

іменник жіночий

Походження

norrønt velgerð

Значення та вживання

  1. god gjerning;
    Приклад
    • ta imot ei velgjerd av nokon
  2. velgjerande (1) handling eller verksemd
    Приклад
    • drive velgjerd;
    • samle inn pengar til velgjerd;
    • dekkje over sosial naud med velgjerd
Сторінка статті