Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
85 результатів

Словник нюношка 85 oppslagsord

attributt

іменник середній

Вимова

atributˊt

Походження

frå latin , opphavleg perfektum partisipp av attribuere ‘tildele’; jamfør attribuere

Значення та вживання

  1. i filosofi: eigenskap som er ein essensiell del av det som definerer eit objekt, ein person, eit konsept eller liknande;
  2. symbolsk kjennemerke
    Приклад
    • hamaren er attributtet til Tor
  3. kroppsdel som kjønnsleg kjenneteikn (særleg om kvinnebryst);
    konkret (kroppsleg) kjennemerke
    Приклад
    • kvinnelege attributt;
    • fysiske attributt skal ikkje vektleggjast i eit jobbintervju
  4. i språkvitskap: ord eller ordgruppe (særleg adjektiv) som står direkte knytt (som underledd) til eit overordna substantiv;
    jamfør attributiv
Сторінка статті

predikasjon

іменник чоловічий

Походження

av latin praedicare; same opphav som preike (2

Значення та вживання

  1. i filosofi: det å knyte ein eigenskap til eit individ
  2. i grammatikk: neksus
Сторінка статті

postulat

іменник середній

Походження

av latin postulare ‘krevje’

Значення та вживання

  1. uprova påstand
    Приклад
    • teorien er eit reint postulat
  2. i filosofi: læresetning eller føresetnad som ikkje kan provast
Сторінка статті

transcendental meditasjon

Значення та вживання

meditasjonsteknikk med bakgrunn i indisk filosofi;
jamfør yoga (1);
Сторінка статті

-sofi

іменник чоловічий

Походження

av gresk sophia ‘visdom’ av sophos; jamfør -sof

Значення та вживання

suffiks brukt til å lage substantiv som står for lære, åndsretning eller liknande;
Сторінка статті

substans

іменник чоловічий

Походження

frå latin, opphavleg ‘det som står under, ber noko’

Значення та вживання

  1. i filosofi: det verkelege, konstante;
    indre vesen, kjerne, grunnhått i ein ting
  2. emne, materie, stoff
    Приклад
    • kjemisk substans;
    • ein ting med diffus substans
  3. verdi (2), innhald (3) eller liknande
    Приклад
    • føredraget var utan substans;
    • historia manglar substans
Сторінка статті

subjekt

іменник середній

Походження

frå latin, av subjicere ‘leggje inn under’

Значення та вживання

  1. i filosofi: sansande, tenkjande, viljande eg;
    motsett objekt (1)
  2. i grammatikk: setningsledd som verbalet (1 seier noko om, og som nemner det som er eller gjer noko i aktive setningar, og det som handlinga blir retta mot i passive setningar
    Приклад
    • 'jenta' er subjekt i setninga ‘jenta lo’

Фіксовані вирази

  • formelt subjekt
    ord, vanlegvis ‘det’, som står på subjektsplassen i ei setning der det eigenlege subjektet kjem seinare eller der verbet ikkje krev subjekt
    • i setninga ‘det er kaldt’ er ‘det’ formelt subjekt
  • logisk subjekt
    setningsledd som står for den eller det handlande, men som ikkje treng vere identisk med det grammatiske subjektet
Сторінка статті

utilitarisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

filosofi som verdset ei handling ut frå den nytta ho har for individet eller samfunnet;
nyttefilosofi, nyttemoral
Сторінка статті

sofist

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. omvandrande lærar i Hellas under antikken som underviste i filosofi og la stor vekt på retorikk og argumentasjon
  2. person som villeier andre ved hjelp av spissfindige argument og logiske feilslutningar;
    ein som legg vekt på uviktige detaljar;
Сторінка статті

tenking

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å tenkje;
    Приклад
    • vere god til abstrakt tenking;
    • dei er mest opptekne av rasjonell tenking
  2. filosofisk tankegods;
    Приклад
    • moderne politisk tenking;
    • ideen kjem frå tidleg historisk tenking
Сторінка статті