Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
15 результатів

Словник нюношка 15 oppslagsord

duste

dusta

дієслово

Походження

av dust (1

Значення та вживання

  3. tørke støv
    Приклад
    • duste av bordet
  4. boltre seg, leike
  5. Приклад
    • ikkje duste til noko
Сторінка статті

til 1

прийменник

Походження

norrønt til, oftast med genitiv

Значення та вживання

  1. brukt til å uttrykkje reise(mål), sluttpunkt for ei rørsle:
    Приклад
    • køyre til byen;
    • reise til fjells, sjøs;
    • kome til gards;
    • gå til altars;
    • gå, setje seg til bords;
    • gå, leggje seg til sengs;
    • søkke til botnar el. til botns;
    • dra frå stad til stad;
    • følgje (nokon) til døra;
    • gå til dokteren;
    • spele ballen til nokon
    • brukt for å uttrykkje rørsle i ei viss retning:
      • vike til sides;
      • ta av til høgre;
      • vere festa til noko;
      • gå heim, be, ha, få til middag(s);
      • kome til (verda) – bli fødd;
      • setje barn til verda;
      • vakne til ein ny dag;
      • gje noko til nokon;
      • stille til disposisjon;
      • tale til folket;
      • bli til noko (stort);
      • gå til verket – gå i gang;
      • gå hardt til verks – fare hardt fram;
      • vere kalla til misjonær;
      • gjere nokon til lygnar, narr;
      • lese, stryke til eksamen;
      • kome til rette(s), til sin rett;
      • ha tillit til;
      • setje si lit til noko(n);
      • ha, få kjennskap til;
      • tiltjukning til snø
    • som adverb:
      • strøyme til;
      • kome til;
      • slå til – hende; godta eit tilbod;
      • friskne til;
      • isen frys til;
      • lyte, måtte til – måtte gje seg; måtte gjere noko
  2. brukt for å uttrykkje tilstand:
    Приклад
    • liggje til sengs;
    • stå til rors;
    • vere langt til havs;
    • sitje til bords;
    • vere til stades;
    • reise til fots;
    • stå til rådvelde;
    • hus til leige;
    • ha til eige
      • stå lagleg til;
      • det står bra til;
      • vere glad til;
      • halde til (på ein stad)
  3. brukt til å uttrykkje retning, rørsle, overgang:
    Приклад
    • utsyn til sjøen;
    • snu ryggen til noko(n);
    • ta til gråten, kniven;
    • ta til beins;
    • andlet til andlet;
    • lytte, smile til noko(n);
    • referere, syne til ei sak;
    • vere villig til noko;
    • teikn til betring;
    • fryse til is;
    • trollet vart til stein;
    • bli kåra, utnemnd, vald til bisp;
    • kome til syne(s)
  4. brukt for å uttrykkje grense, tidspunkt:
    Приклад
    • åkeren når ned til elva;
    • stå i vatn til knes el. knea;
    • eit oppgåvesvar til toppkarakter;
    • her er rom til tolv;
    • bli ferdig til våren;
    • vente til seinare;
    • flytte inn til jul;
    • til dauden skil oss;
    • kjøpe bil til hundre tusen;
    • det kostar frå fem til ti tusen;
    • frå 1972 til i dag;
    • til same tid;
    • alt til si tid;
    • til alle tider;
    • no til dags
  5. brukt for å uttrykkje føremål:
    Приклад
    • ta åkeren til veg;
    • ordne alt til eigen fordel;
    • få boka til gjennomsyn;
    • kome til hjelp;
    • reiskap til å grave med;
    • rope inn til mat;
    • rå til noko;
    • duge til noko;
    • kle seg til fest;
    • ha graut til middag(s);
    • ha pengar til bil;
    • ha noko til merke;
    • høve til bonde;
    • vere noko, mykje til talar;
    • til gagns – grundig; sjå gagn
  6. brukt for å uttrykkje evne, høve, utveg, årsak:
    Приклад
    • vere dårleg til beins;
    • i form til å sykle;
    • vere til glede, til hjelp, til skade, til sorg;
    • ein skuff til å låse;
    • grunn til å gråte;
    • vere opphav til noko
  7. brukt for å uttrykkje samband, omsyn:
    Приклад
    • knyte seg til noko(n);
    • drikke vatn til maten;
    • høyre til;
    • det ligg til slekta;
    • bispen til Agder;
    • bli rekna til familien;
    • har du sett noko til det?
    • ein tulling til mann
  8. brukt for å uttrykkje samanlikning:
    Приклад
    • for stor til å gråte;
    • for god til å kaste;
    • ho er klok til å vere så lita;
    • ha råd til, rett til noko
  9. brukt for å uttrykkje eigedomstilhøve, årsak:
    Приклад
    • mor til jenta;
    • bror til snikkaren – åt, av;
    • ha bispen til morbror – som;
    • nykelen til huset
  10. brukt framfor infinitivsmerke:
    Приклад
    • vere snar til å gå
  11. i samansetningar med adverb:
    Приклад
    • inntil;
    • opptil el. opp til
  12. som konjunksjon: til dess at
    Приклад
    • eg blir her til ho kjem;
    • han sprang til han stupte

Фіксовані вирази

  • sleppe til
    få plass;
    få vere med
    • han slepp ikkje til på kjøkenet
  • slumpe til
    hende på slump
  • ta til
    byrje, starte
  • vere til
    finnast, eksistere
Сторінка статті

mone, monne

mona, monna

дієслово
розділений інфінітив: mona, monna

Походження

norrønt muna; jamfør mon

Значення та вживання

  1. gjere verknad;
    duge, hjelpe, forslå
    Приклад
    • det monar lite;
    • ta i så det monar
  2. vekse, auke;
    gå framover;
    kome seg
    Приклад
    • det monar jamt

Фіксовані вирази

  • mone på
    skunde på, drive på
Сторінка статті

dygd

іменник жіночий

Походження

norrønt dygð, av duge; jamfør dyd

Значення та вживання

  1. moralsk verdifull eigenskap;
    Приклад
    • sparsemd er ei dygd;
    • dei kristne dygdene;
    • den største av alle dygder
  2. det å ikkje ha hatt samleie;
  3. vilje til god moral;

Фіксовані вирази

  • ei dygd av nødvendigheit
    tvingande nødvendig
  • miste dygda
    1. ha samleie for første gong
      • gå inn for å miste dygda på neste fest
    2. miste uskulda
      • Noreg har mista dygda
Сторінка статті

dyd

іменник чоловічий

Походження

frå dansk, jamfør norrønt dygð femininum, same opphav som dygd; samanheng med duge

Значення та вживання

  1. moralsk verdifull eigenskap;
    Приклад
    • det er ein dyd å vere hjelpsam;
    • dydar og laster;
    • kristne dydar
  2. det å ikkje ha hatt samleie;
  3. vilje til god moral;

Фіксовані вирази

  • ein dyd av nødvendigheit
    tvingande nødvendig
  • miste dyden
    1. ha samleie for første gong
      • gå inn for å miste dyden på neste fest
    2. miste uskulda
      • Noreg har mista dyden
  • sant for dyden!
Сторінка статті

udott

іменник середній або жіночий

Походження

jamfør engelsk undought ‘duglaus person’; truleg samanheng med duge

Значення та вживання

Приклад
  • få udott på seg
Сторінка статті

bele 3

bela

дієслово
розділений інфінітив: bela

Походження

norrønt bila ‘svikte, gje etter, mangle’

Значення та вживання

  1. ikkje duge;
    slå feil;
    svikte
  2. Приклад
    • det belar inkje her
Сторінка статті

dyktig

прикметник

Походження

frå lågtysk; samanheng med duge

Значення та вживання

  1. Приклад
    • ein dyktig musikar;
    • ha ein dyktig stab
    • brukt som adverb
      • framsyninga var dyktig gjennomført
  2. i stand til, før (1, 1)
  3. brukt som adverb: veldig (2), svært
    Приклад
    • bli dyktig lei av alt maset
Сторінка статті

døgenikt

іменник чоловічий

Походження

av lågtysk dögen ‘duge’ og nichts ‘ingenting’

Значення та вживання

doven og udugeleg person
Приклад
  • vere ein latsabb og ein døgenikt;
  • din døgenikt!
Сторінка статті

forslå

дієслово

Походження

frå lågtysk; av for- (2

Значення та вживання

vere nok, rekke til;
Приклад
  • dette forslår lite;
  • hjelp som forslår
Сторінка статті