Розширений пошук

55 результатів

Словник букмола 55 oppslagsord

regulere

дієслово

Походження

fra latin; av regula ‘regel’

Значення та вживання

ordne, lede eller dirigere (etter en viss plan)
Приклад
  • regulere trafikken;
  • de regulerer prisene i januar;
  • produksjonen er nøye regulert;
  • de har planer om å regulere nye vassdrag
  • brukt som adjektiv:
    • et regulert område

stille 5

дієслово

Походження

norrønt stilla, påvirket av tysk

Значення та вживання

  1. legge, plassere eller sette noe på et visst sted eller en viss måte;
    Приклад
    • de stiller opp stigen langs veggen;
    • de stilte ut varene sine
  2. gå inn på eller ta en viss plass;
    sette i en viss situasjon
    Приклад
    • hun hadde stilt seg i veien for dem;
    • han stilte dem overfor et valg;
    • jeg stiller som kandidat ved valget;
    • ledelsen stilte representantene fritt ved avstemningen
    • brukt som adjektiv:
      • hun er godt stilt
  3. innta det eller det standpunkt
    Приклад
    • jeg stiller meg skeptisk til forslaget
  4. legge fram
    Приклад
    • stille et spørsmål;
    • stille betingelser;
    • legen har stilt en diagnose
  5. skaffe til veie
    Приклад
    • vi stiller mannskap og utstyr;
    • de stiller lokale til disposisjon;
    • dere må stille sikkerhet;
    • partiet klarer ikke å stille liste
  6. møte opp;
    innfinne seg
    Приклад
    • stille til start
  7. arte seg;
    ligge an
    Приклад
    • da stiller saken seg annerledes
  8. sette på et visst punkt;
    Приклад
    • stille klokka;
    • stille forgasseren
  9. stemme instrument
    Приклад
    • stille fela

Фіксовані вирази

  • ha noe å stille opp med
    ha noe å by på eller fare med;
    ha noe å bruke som hinder eller motvekt;
    ha noe å si
    • jeg har ikke noe å stille opp med mot henne;
    • de har lite å stille opp med mot motstanderen
  • stille klokka etter noe/noen
    vite hvilket klokkeslett det er ut fra noe som skjer regelmessig eller på et fast tidspunkt
    • jeg kan stille klokka etter toget;
    • vi kan stille klokka etter når han står opp

tannregulering

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. det å regulere eller rette tannstillingen eller feil ved kjevene
    Приклад
    • han trenger tannregulering
  2. stativ av metalltråd eller lignende som monteres på tennene for å endre tannstillingen eller rette feil ved kjevene
    Приклад
    • en tenåring med tannregulering

tannhjul

іменник середній

Значення та вживання

hjul med tagger som sammen med andre tannhjul eller en tannstang brukes til å overføre kraft eller regulere hastighet ved roterende bevegelse i maskiner;
jamfør tann (2)
Приклад
  • tannhjulene griper inn i hverandre

demme opp

Значення та вживання

Se: demme
  1. stenge eller regulere elv, vann eller lignende
    Приклад
    • demme opp en bekk;
    • demme opp for vannet
  2. Приклад
    • demme opp for den økende kriminaliteten;
    • de prøvde å demme opp for de synkende prisene

spak 1

іменник чоловічий

Походження

sammenheng med lavtysk spake ‘hjuleike’

Значення та вживання

  1. stang til å flytte eller løfte tunge ting med;
  2. stang til å regulere eller sette i funksjon et redskap eller en redskapsdel, maskin, et apparat eller lignende
    Приклад
    • kapteinen satt selv ved spaken;
    • spakene på en gravemaskin;
    • et kontrollbord fullt av lamper og spaker

Фіксовані вирази

  • bak spakene
    • med betjeningen av et fly eller annet kjøretøy
      • min første gang bak spakene i et fly
    • i musikk og film: med ansvar for miksebordet
      • bandet hadde en gudbenådet lydtekniker bak spakene

justere

дієслово

Походження

av middelalderlatin justare; av latin justus ‘riktig, rettferdig’, av jus

Значення та вживання

kontrollere og regulere;
stille inn nøye;
Приклад
  • justere en vekt;
  • justere motorens tomgangshastighet;
  • lønnen skal justeres

Фіксовані вирази

  • justert skurlast
    skåret trelast som er avrettet og dimensjonert til eksakte mål

demme

дієслово

Походження

norrønt demma; av dam (1

Фіксовані вирази

  • demme ned
    stenge vannføring slik at et område legges under vann
    • dalen skal demmes ned
  • demme opp
    • stenge eller regulere elv, vann eller lignende
      • demme opp en bekk;
      • demme opp for vannet
    • hindre, stanse (2, 2);
      motarbeide
      • demme opp for den økende kriminaliteten;
      • de prøvde å demme opp for de synkende prisene

ballast

іменник чоловічий

Вимова

balˊlast eller  balasˊt

Походження

fra lavtysk , forledd trolig av bar ‘tom’; jamfør last (1

Значення та вживання

  1. vann eller tunge gjenstander som blir anbrakt i et tomt fartøy for å gi det stabilitet
    Приклад
    • ta inn ballast
  2. i overført betydning: erfaring, verdier eller kunnskap som kan gi støtte i livet
    Приклад
    • ha åndelig ballast med seg hjemmefra
  3. vekt (særlig sandsekker) som kastes ut av en ballong for å regulere høyden
  4. underlag på jernbanespor, oftest pukk eller grus;
    Приклад
    • ballast langs togskinnene

Фіксовані вирази

  • gå i ballast
    la fartøyet gå uten last, men med ballast

analogisk

прикметник

Значення та вживання

som viser, skyldes analogi
Приклад
  • en analogisk bøyningsform;
  • en analogisk slutning

Фіксовані вирази

  • analogisk lovtolkning
    bruk av en rettsregel på et tilsvarende område som det loven skal regulere