Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
11 результатів

Словник букмола 11 oppslagsord

formene

дієслово

Походження

fra lavtysk; av for- (2

Значення та вживання

foreldet: anta
Приклад
  • det skulle jeg formene
Сторінка статті

form

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt form; fra latin

Значення та вживання

  1. ytre avgrensing av en ting;
    Приклад
    • formen på vasen;
    • vakre former;
    • tegning, form og farge;
    • form og innhold;
    • form og funksjon
  2. måte et ord opptrer på, særlig med hensyn til bøyning, uttale og skrivemåte;
    et ords utseende;
    variant av et ord
    Приклад
    • bestemt form flertall;
    • velge radikale former i både nynorsk og bokmål
  3. måte noe fins, trer fram eller er sammensatt på;
    type, art, variant
    Приклад
    • stoffet forekommer oftest i flytende form;
    • varme er en form for energi;
    • forskjellige former for misbruk;
    • det er en form for kreft;
    • skrive i lyrisk form
  4. korrekt måte å te seg eller opptre på;
    Приклад
    • foregå i verdige former;
    • holde på formene;
    • overrekkelsen skjedde i enkle former;
    • forhør i rettslige former
  5. (god) fysisk tilstand
    Приклад
    • være i god form;
    • komme i form;
    • hun er ikke helt i form for tiden
  6. beholder til å forme eller støpe noe i
    Приклад
    • ha kremen over den avkjølte kaken i formen;
    • tøm sementen over i formene

Фіксовані вирази

  • i form av
    som består av eller kommer til uttrykk som
    • vurdering i form av karakterer;
    • få lønn i form av takknemlighet
  • ta form
    bli ferdig;
    utvikle seg
    • den nye turstien begynner å ta form;
    • tanken tok form mens jeg var ute i skogen
  • ta form av
    se ut eller ha egenskaper som;
    komme til uttrykk gjennom
    • kolonien begynte å ta form av en middels stor landsby;
    • uenighetene tok form av gatekamper
Сторінка статті

bøye 3

дієслово

Походження

norrønt beygja; i betydning 4 beslektet med latin declinare og med samme opprinnelse som bue (1

Значення та вживання

  1. gi bue- eller vinkelform;
    gjøre krokete;
    tvinge opp, ned eller til side
    Приклад
    • bøye en ståltråd;
    • bøye grenene til side;
    • laget bøyer og tøyer etter trening;
    • hun bøyde seg ned for å plukke opp noe fra gulvet;
    • gjestene bøyde seg i respekt foran kisten
  2. gjøre myk (4);
    tvinge til å gi seg eller lyde
    Приклад
    • bøye viljen
  3. gjøre en bøy;
    Приклад
    • bøye av fra veien;
    • bøye unna for et slag
  4. i språkvitenskap: bruke eller regne opp de grammatiske formene for et ord;
    Приклад
    • bøye et verb i alle tidene

Фіксовані вирази

  • bøye av
    vike for press
  • bøye kne for
    1. knele for
    2. vise underdanighet eller ærbødighet for
  • bøye seg
    gi etter, godta;
    ydmyke seg
  • bøye seg i støvet for
    gi uttrykk for ydmykhet eller underkastelse for (noen)
  • bøye under seg
    kue noen
  • bøye unna
    vike unna for noe som er leit eller vanskelig
Сторінка статті

grad 1

іменник чоловічий

Походження

av latin gradus ‘skritt, trinn’

Значення та вживання

  1. steg (1) på en konkret eller abstrakt skala;
    intensitet, styrke
    Приклад
    • i den grad en kan snakke om ytringsfrihet;
    • landet har høy grad av selvforsyning;
    • i hvilken grad er det tilrådelig?
    • saken var i høyeste grad alvorlig
  2. Приклад
    • embetseksamen av høyere grad;
    • en akademisk grad;
    • majors grad
  3. i språkvitenskap: betegnelse for formene positiv, komparativ eller superlativ av et adjektiv (eller adverb)
    Приклад
    • norske adjektiver bøyes i grad (lys – lysere – lysest) og genus
  4. i matematikk: potens (2)
    Приклад
    • en ligning av første, andre eller tredje grad har den ukjente i første, andre eller tredje potens
  5. enhet for vinkelmål som svarer til ¹⁄₉₀ av en rett vinkel eller ¹⁄₃₆₀ av en sirkel;
    jamfør gon
    Приклад
    • en vinkel på 60 grader;
    • et vinkelmål på 60°
  6. enhet som en meridian eller en parallellsirkel inndeles i
    Приклад
    • 71 grader nord;
    • Tromsø by ligger på 67° nord
  7. enhet for temperatur
    Приклад
    • vann koker ved 100 grader celsius (100 °C);
    • det er nesten 30 grader ute nå

Фіксовані вирази

  • forhør av tredje grad
    forhør under tortur
  • gå gradene
    avansere steg for steg (i yrke eller lignende)
  • i/til en viss grad
    delvis
    • jeg vil til en viss grad gi dem rett;
    • i en viss grad kan en tolke resultatet negativt
  • stige i gradene
    rykke opp;
    avansere
  • så til de grader
    brukt forsterkende;
    veldig, innmari
    • han overdriver så til de grader
Сторінка статті

formell

прикметник

Походження

gjennom fransk, fra latin; samme opprinnelse som formal

Значення та вживання

  1. etter reglene;
    som angår den ytre formen
    Приклад
    • formelt har hun rett, men ikke reelt;
    • klage på formelle feil ved eksamen;
    • mangle formell kompetanse
  2. som holder strengt på formene;
    Приклад
    • han er svært formell;
    • formelle situasjoner

Фіксовані вирази

  • formelt subjekt
    ord, vanligvis ‘det’, som står på subjektsplassen i en setning der det egentlige subjektet kommer senere eller der verbet ikke krever subjekt
    • i setningen ‘det stod en bil i veien’ er ‘det’ formelt subjekt
Сторінка статті

grunnform

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. opphavlig form som ligger til grunn for eventuelle variasjoner eller andre former;
    grunnleggende eller vanligste form noe har
  2. i språkvitenskap: ubøyd form;
    ordform som danner utgangspunkt for et paradigme (3)
    Приклад
    • ‘gris’ er grunnform av ‘grisen’, ‘griser’ og ‘grisene’
  3. i matematikk: hver av de geometriske formene sirkel, trekant og firkant
    Приклад
    • elevene leter etter grunnformene i naturen
  4. i fysiologi: form (5) kroppen vanligvis er i;
    gjennomsnittlig fysisk tilstand
    Приклад
    • en bør ha god grunnform for å begi seg ut på en slik tur
Сторінка статті

energiform

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. hver av de formene for energi (2) som kommer fra ulike energikilder
    Приклад
    • klimavennlige energiformer;
    • fornybare energiformer
  2. i fysikk: hver av de formene som energi (1) kan opptre i
Сторінка статті

månefase

іменник чоловічий

Значення та вживання

hver av de skiftende formene vi ser den lysende delen av månen i;
Сторінка статті

formlære

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. i arkitektur: lære om stilarter
  2. i musikk: lære om ulike musikalske uttrykk
  3. i språkvitenskap: lære om de ytre formene i et språk, særlig avledning og bøying av ord;
    jamfør form (2)
Сторінка статті

kubisme

іменник чоловічий

Походження

fra fransk; jamfør kubus og -isme

Значення та вживання

retning innenfor malerkunst og skulptur etter 1900 som særlig arbeider med å løse opp formene i naturen i enkle, abstrakte geometriske og stereometriske grunnformer
Сторінка статті