Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1847 результатів

Словник букмола 1847 oppslagsord

eldre

прикметник

Походження

norrønt ellri, sen norrønt eldri, beslektet med engelsk old, jamfør tysk alt ‘gammel’, komparativ av gammel; jamfør eldst

Значення та вживання

  1. av høyere alder
    Приклад
    • du er eldre enn meg;
    • eldre steinalder
  2. nokså gammel;
    Приклад
    • eldre arbeidere;
    • en eldre dame;
    • i eldre tid;
    • eldre språk
    • brukt som substantiv: gamle mennesker
      • de eldre
  3. som har vært lenge på et sted, i et yrke eller lignende
    Приклад
    • han er eldre i jobben enn kollegaen

Фіксовані вирази

  • den eldre
    brukt etter navn: den eldste av to med samme navn (ofte far og sønn);
    forkortet d.e.
    • Pieter Brueghel den eldre
  • den eldre generasjonen
    ofte brukt om foreldregenerasjonen eller i sammenligninger mellom de etablerte versus de nye
    • norske ledere fra den eldre generasjonen
  • på sine eldre dager
    i alderdommen
Сторінка статті

gammel, gammal

прикметник

Походження

norrønt gamall, jamfør eldre; eldst

Значення та вживання

  1. som har levd lenge;
    av høy alder;
    merket av elde
    Приклад
    • en gammel mann;
    • den gamle kvinnen;
    • den gamle hunden;
    • se gammel ut;
    • bli gammel før tiden
    • brukt som substantiv:
      • unge og gamle
  2. om ting: som har vært til eller vært i bruk lenge;
    dårlig på grunn av elde;
    Приклад
    • et gammelt hus;
    • gamle klær;
    • gammelt brød;
    • verdifulle, gamle bilder;
    • de gamle møblene var de fineste;
    • dette er bare noe gammelt skrap
    • brukt som adverb:
      • det lukter gammelt av sengetøyet
  3. Приклад
    • gamle fraser;
    • gamle takter;
    • han var fortsatt den gamle, gode;
    • av godt, gammelt merke;
    • en god, gammel skikk;
    • det er den gamle historien;
    • et gammelt ord sier at …
    • brukt som substantiv:
      • de kombinerte gammelt og nytt da de innredet huset
  4. som har sitt opphav i fortiden;
    som har vart lenge
    Приклад
    • vi er gamle venner;
    • gammelt vennskap;
    • gammel gjeld;
    • slå den gamle rekorden
  5. som har vært lenge i en bestemt rolle, et bestemt yrke eller lignende;
    Приклад
    • en gammel jeger;
    • en gammel kjenning av politiet;
    • uttale seg som gammel sjømann;
    • være gammel i gamet
  6. som var før;
    tidligere
    Приклад
    • her gikk den gamle veien;
    • i gammel tid;
    • de gamle romere;
    • både den gamle og den nye læreren møtte opp
  7. av en viss alder
    Приклад
    • hun er 17 år gammel;
    • hvor gammel er du?
    • ikke være gammel nok til å kjøpe alkohol

Фіксовані вирази

  • den gamle verden
    fellesbetegnelse for de verdensdelene som oldtidens europeere kjente: Europa, Asia og Afrika;
    til forskjell fra den nye verden
  • fra gammel tid
    fra langt tilbake i tid
    • ritualer, guder og seremonier fra gammel tid
  • fra gammelt av
    fra lang tid tilbake (og fremdeles)
    • her har det fra gammelt av vært drevet reindrift
  • gammel vane er vond å vende
    det er vanskelig å legge av seg en innarbeidet vane
  • i gamle dager
    før i tiden
  • i gammel tid
    før i tiden
  • på sine gamle dager
    i alderdommen
  • ved det gamle
    som før;
    uendret
Сторінка статті

ungfolk

іменник середній

Значення та вживання

datter eller sønn med familie i forhold til den eldre generasjon (på en gård)
Приклад
  • ungfolket tok over stellet av dyra
Сторінка статті

matriark

іменник чоловічий

Походження

av latin mater, etter mønster av patriark

Значення та вживання

  1. (eldre) kvinne som opptrer eller oppfattes som overhode i en familie eller annen gruppe;
    til forskjell fra patriark (3)
    Приклад
    • bestemor er familiens matriark;
    • hun blir betraktet som idrettslagets matriark
  2. hunndyr som er overhode for en flokk eller mindre gruppe
    Приклад
    • den eldste moren er elefantenes matriark
Сторінка статті

underordnende konjunksjon

Значення та вживання

i grammatikk: eldre betegnelse for subjunksjon;
Сторінка статті

underordnende

прикметник

Фіксовані вирази

  • underordnende konjunksjon
    i grammatikk: eldre betegnelse for subjunksjon
Сторінка статті

underkonge

іменник чоловічий

Походження

norrønt undirkonungr

Значення та вживання

om eldre forhold: småkonge (1) underordnet en annen konge
Сторінка статті

tønne

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt tunna, av middelalderlatin tunna ‘vinfat’; beslektet med tonn og tunnel

Значення та вживання

  1. sylinderformet beholder med utbuede vegger
    Приклад
    • en tønne med sild
  2. tønne i forreste mast på seilskip der man står og holder utkikk (2;
  3. om eldre forhold: mål for mengde som går i en tønne (1) (mellom 115,8 og 139,4 liter, etter vareslag)
    Приклад
    • en tønne poteter
  4. om eldre forhold: flatemål som egentlig svarer til det arealet som kan bli tilsådd med én tønne såkorn, i Norge = 3,937 dekar

Фіксовані вирази

  • som sild i tønne
    tettpakket
    • passasjerene stod som sild i tønne
  • tomme tønner ramler mest
    de som kan og vet minst, er ofte de mest høyrøstede
Сторінка статті

tømmerfløter, tømmerfløyter

іменник чоловічий

Значення та вживання

om eldre forhold: person som har som yrke å hjelpe til med å fløte (3 tømmer til rett destinasjon;
Сторінка статті

tømmerfløtning

іменник чоловічий або жіночий

tømmerfløyting

іменник жіночий або чоловічий

Походження

jamfør fløte (3

Значення та вживання

om eldre forhold: det å transportere tømmer i et vassdrag
Сторінка статті