Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
196 результатів

Словник букмола 196 oppslagsord

fri 2

прикметник

Походження

av lavtysk vri

Значення та вживання

  1. om person, stat eller styre: som har eller gir fulle politiske rettigheter
    Приклад
    • frie borgere;
    • ha en fri forfatning;
    • den frie verden;
    • frie valg;
    • et av verdens frieste land
  2. politisk selvstyrt;
    uavhengig
    Приклад
    • et fritt land;
    • et fritt folk;
    • den frie presse
  3. vernet av loven;
    trygg for angrep
    Приклад
    • få fritt leide
  4. ikke i fangenskap eller innesperret
    • brukt som adverb
      • bli satt fri;
      • slipp fangene fri
  5. uten stengsel eller hinder (for ferdsel, bevegelse, sikt eller lignende)
    Приклад
    • fritt armslag;
    • fritt farvann;
    • fri bane;
    • få fritt løp;
    • i Guds frie natur
    • brukt som adverb
      • kunne puste fritt;
      • gården ligger høyt og fritt til
  6. ikke kontrollert eller regulert (av det offentlige);
    tillatt for alle;
    allmenn, åpen
    Приклад
    • fri konkurranse;
    • det frie marked;
    • fri adgang;
    • fritt fiske;
    • ordet er fritt;
    • få en friere stilling
  7. ikke strengt bundet til regler, mønster, forbilder eller lignende;
    Приклад
    • fri rytme;
    • fri oppdragelse;
    • et fritt studium;
    • fri kjærlighet;
    • fri fantasi
    • brukt som adverb
      • fritt oversatt fra tysk
  8. upåvirket av andre hensyn;
    Приклад
    • av fri vilje;
    • ha fritt valg;
    • handle på fritt grunnlag
    • brukt som adverb
      • stå fritt til å velge;
      • stille noen fritt;
      • utvikle seg fritt
  9. uten særlig tvang, restriksjoner eller lignende
    Приклад
    • leve et fritt liv
    • brukt som adverb
      • ha det fritt på jobben
  10. løsrevet fra bånd, plikter, ansvar og lignende
    Приклад
    • kjenne seg fri som fuglen;
    • være fri og frank
  11. trygg, åpen og direkte;
    Приклад
    • føre et fritt språk;
    • ha et fritt blikk på noe;
    • være fri av seg;
    • får jeg være så fri å …
    • brukt som adverb
      • snakke fritt ut
  12. som har (midlertidig) fritak fra arbeid, skole eller andre plikter;
    fritatt, unntatt
    Приклад
    • ta seg fri;
    • be seg fri;
    • ha fri fra jobben;
    • slippe fri fra militæret
  13. spart for;
    Приклад
    • fri for angst;
    • være fri for bekymringer;
    • bli fri forkjølelsen
  14. ikke skyldig eller innblandet;
    jamfør frikjenne
    Приклад
    • dømme noen fri
  15. som er uten;
    Приклад
    • det er fritt for mus;
    • veien er fri for snø
  16. brukt som etterledd i sammensetninger: uten fare for;
    sikker, trygg
  17. Приклад
    • ha fri telefon;
    • fri rettshjelp;
    • fri kost og losji
    • brukt som adverb
      • få pakken fritt tilsendt
  18. i fysikk og kjemi: som ikke er bundet til noe, ikke inngår i en forbindelse
    Приклад
    • fri energi;
    • frie elektroner

Фіксовані вирази

  • det er ikke fritt for
    en kan ikke nekte for
    • det var ikke fritt for at han felte en tåre
  • frie hender
    full handlingsfrihet
    • de fikk frie hender til å gjennomføre reformen
  • fritt fall
    1. fall som ikke blir hindret av mekanisk motstand
    2. rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller lignende
      • oljeprisen er i fritt fall
  • gå fri
    slippe straff;
    slippe unna
  • ha ryggen fri
    1. være sikret mot kritikk eller angrep fordi en har handlet etter reglene eller på andre måter har gardert seg
    2. være sikret mot fysisk angrep bakfra
  • i det fri
    utendørs
    • piknik i det fri
  • ikke være fri for
    måtte erkjenne at noen er eller gjør det som er nevnt
    • han er ikke fri for å stjele
Сторінка статті

sterk

прикметник

Походження

norrønt sterkr

Значення та вживання

  1. som har stor kraft;
    Приклад
    • være sterk i armene;
    • en sterk mann;
    • bilen har sterk motor;
    • du er sterkere enn meg;
    • hun er sterkest i beina
  2. som tåler mye, varer lenge;
    solid, holdbar
    Приклад
    • en sterk kjetting;
    • sterke sko
  3. Приклад
    • en sterk stat;
    • opposisjonen er sterk
  4. Приклад
    • ha en sterk vilje;
    • være sterk i troen;
    • ha en sterk vilje
  5. med stor innvirkning;
    handlekraftig
    Приклад
    • hun er regjeringens sterke kvinne
  6. Приклад
    • bruke sterke midler;
    • sterke ord
  7. Приклад
    • være i sterk sinnsbevegelse;
    • komme i sterk fart;
    • stå i sterk kontrast til hverandre;
    • filmen har en del sterke scener
  8. kraftig, intens
    Приклад
    • en sterk lyd;
    • sterk varme
    • brukt som adverb:
      • det regnet sterkt;
      • ha sterkt blå øyne;
      • prisene er sterkt nedsatt;
      • føle sterkt for noe
  9. flink, god
    Приклад
    • være sterk i regning;
    • en sterk løper;
    • gå et sterkt løp
  10. med kraftig smak, lukt eller virkning
    Приклад
    • sterk kaffe;
    • sterkt brennevin
  11. i grammatikk: uten ending i grunnform eller bøyning;
    til forskjell fra svak (9)

Фіксовані вирази

  • sterk bøyning
    om verb i germanske språk: bøyning uten tillagt endelse i preteritum, ofte med vokalendring i rotstavelsen;
    jamfør svak bøyning
    • verb som ‘grine’ og ‘bite’ har sterk bøyning
  • sterk side
    god egenskap
    • scenografien er en sterk side ved forestillingen;
    • kommunikasjon er ikke vår sterkeste side
  • sterke saker
    1. alkohol eller andre rusmidler
    2. noe som vekker oppsikt eller er sjokkerende
      • seks mål på bortebane er sterke saker
  • sterke verb
    i germanske språk: verb som danner preteritum uten bøyningsendelse, ofte med vokalendring i rotstavingen;
    til forskjell fra svake verb
    • 'grine' og 'bite' er eksempler på sterke verb
Сторінка статті

voldsmakt

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. bruk av brutal makt
    Приклад
    • bruke voldsmakt mot uvennene sine
  2. stat eller institusjon som kan bruke vold mot ytre fiender eller for å opprettholde lov og orden
Сторінка статті

kjempe 2

дієслово

Походження

fra lavtysk kempen; beslektet med kamp (1

Значення та вживання

  1. delta i slagsmål eller kamp (med våpen);
    Приклад
    • kjempe på tørre never;
    • kjempe ved fronten;
    • Frankrike kjempet på de alliertes side;
    • bevegelsen kjemper for sin egen stat
  2. kappes, konkurrere
    Приклад
    • kjempe om førsteplassen
  3. streve hardt for å oppnå, endre eller forsvare noe
    Приклад
    • kjempe for retten sin;
    • kjempe for en god sak;
    • kjempe mot noe;
    • kjempe seg fram i verden;
    • kjempe en håpløs kamp
  4. prøve å overvinne problemer eller vonde følelser
    Приклад
    • ha mange vansker å kjempe med;
    • kjempe med gråten
Сторінка статті

statsoverhode

іменник середній

Значення та вживання

overhode for en stat
Приклад
  • presidenten er landets statsoverhode;
  • den britiske monarken er statsoverhode i Canada
Сторінка статті

status

іменник чоловічий

Походження

fra latin, av stare ‘stå’

Значення та вживання

  1. posisjon i forhold til et system, en gruppe eller en rangfølge;
    stilling, rang
    Приклад
    • ha høy diplomatisk status;
    • få status som selvstendig stat;
    • opplyse om ekteskapelig status
  2. Приклад
    • et yrke som gir status
  3. oversikt over en tilstand
    Приклад
    • hva er status nå?
  4. regnskapsmessig oversikt over aktiva og passiva ved slutten eller begynnelsen av en regnskapsperiode
    Приклад
    • hente opplysninger om firmaets status i regnskapene

Фіксовані вирази

  • gjøre opp status
    1. utarbeide et endelig regnskap (1)
      • gjøre opp status ved årsskiftet
    2. skaffe seg oversikt over en situasjon for å finne ut hvor en står
      • gjøre opp status etter valgnederlaget
Сторінка статті

statsapparat

іменник середній

Значення та вживання

fellesbetegnelse for de ulike enhetene som inngår i styre av en stat;
Приклад
  • få seg jobb i statsapparatet;
  • landet mangler et fungerende statsapparat
Сторінка статті

våpenmakt

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. makt som bygger på bruk av eller tilgang på våpen
    Приклад
    • et styre som bygger på våpenmakt;
    • kue befolkningen med våpenmakt
  2. stat med stort våpenarsenal;
    Приклад
    • en av verdens sterkeste våpenmakter
Сторінка статті

våpenskjold

іменник середній

Значення та вживання

(skjoldformet) kjennetegn for en stat, by, institusjon eller slekt som ofte følger bestemte heraldiske prinsipper;
Приклад
  • Kragerø har et skip i våpenskjoldet sitt
Сторінка статті

velferdsstat

іменник чоловічий

Походження

etter engelsk

Значення та вживання

stat der myndighetene har ansvaret for den sosiale velferden til innbyggerne
Приклад
  • bevare den norske velferdsstaten;
  • vi lever vel i en velferdsstat?
Сторінка статті