Розширений пошук

17 результатів

Словник букмола 7 oppslagsord

stamfar

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. eldste kjente mann i en slekt eller slektsgren;
    ane (1 av hankjønn;
    til forskjell fra stammor
    Приклад
    • slektens stamfar kom hit i 1829;
    • stamfaren til moderne mennesker
  2. (hann)dyr som (hus)dyr nedstammer fra
    Приклад
    • den felles stamfaren til alle pattedyr;
    • væren Erik er stamfar til de fleste sauene i flokken
  3. i overført betydning: skaper, opphavsmann
    Приклад
    • Solon er demokratiets stamfar
  4. i overført betydning: gjenstand eller fenomen som noe har utviklet seg fra
    Приклад
    • denne bilen er stamfar til moderne biler

stammor

іменник жіночий або чоловічий

Походження

av stam-

Значення та вживання

eldste kjente kvinne i en slekt eller slektsgrein;
ane (1 av hunkjønn;
til forskjell fra stamfar (1)

patriark

іменник чоловічий

Походження

av gresk patriarkhes ‘stamfar’, av patria ‘slekt’ og arkhein ‘herske’

Значення та вживання

  1. stamfar, i Bibelen brukt om stamfedrene til det jødiske folk
    Приклад
    • patriarkene Abraham, Isak og Jakob
  2. overhode i den ortodokse kirken;
    ærestittel for enkelte katolske biskoper
    Приклад
    • patriarken av Konstantinopel;
    • patriarken i Moskva
  3. ærverdig og myndig gammel mann (som blir oppfattet som overhode i sin familie eller slekt)

joner

іменник чоловічий

Походження

fra gresk , av Ion, ifølge mytologien jonernes stamfar

Значення та вживання

person som hørte til en av de greske folkegruppene i antikken

klan

іменник чоловічий

Походження

gjennom engelsk , fra gælisk ‘avkom’; opprinnelig av latin planta ‘avlegger’

Значення та вживання

  1. sosial gruppe som bygger på at medlemmene har felles stamfar eller stammor, og som ofte fungerer som en sosial eller religiøs enhet
    Приклад
    • en skotsk klan;
    • somaliske klaner
  2. (hemmelig) gruppe med sterkt samhold;
    Приклад
    • tilhøre klanen

metusalem

іменник чоловічий

Вимова

metuˊsalem

Походження

etter navnet Metusalem, stamfar i urtiden som ifølge Bibelen ble 969 år gammel

Значення та вживання

eldgammel person

atavisme

іменник чоловічий

Вимова

atavisˊme

Походження

av latin atavus ‘stamfar’

Значення та вживання

det at en tidligere egenskap som ikke lar seg påvise i de mellomliggende slektsleddene, kommer igjen i et senere slektsledd

Словник нюношка 10 oppslagsord

stamfar

іменник чоловічий

Походження

av stam- (2) og far (1

Значення та вживання

  1. eldste kjende mann i ei slekt eller slektsgrein;
    ane (1 av hankjønn, ættfar;
    til skilnad frå stammor
    Приклад
    • stamfaren til slekta kom til Bergen i 1722;
    • stamfaren til menneska levde i Afrika
  2. (hann)dyr som (hus)dyr nedstammar frå
    Приклад
    • den felles stamfaren til alle skjelpadder;
    • oksen Tor er stamfar til halvparten av kyrne i bygda
  3. i overført tyding: skapar, opphavsmann
    Приклад
    • han er stamfaren til bluesen
  4. i overført tyding: gjenstand eller fenomen noko har utvikla seg frå
    Приклад
    • dette kameraet er stamfaren til dei moderne speilreflekskameraa

stammor

іменник жіночий

Походження

av stam-

Значення та вживання

eldste kjende kvinne i ei slekt eller slektsgrein;
ane (1 av hokjønn;
til skilnad frå stamfar (1)

stam-

префікс

Походження

av stamme (1 og stamme (2

Значення та вживання

  1. førsteledd i ord som nemner noko som er fast eller konstant (2;
  2. førsteledd i ord som nemner opphav, avstamming;
    til dømes i stamfar, stamtavle, stamtre

ættfar

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. mann som ei ætt nedstammar frå;
    jamfør ættmor

jonar

іменник чоловічий

Походження

frå gresk , av Ion, etter mytologien stamfar til jonarane

Значення та вживання

person som høyrer til ei av dei greske folkegruppene i antikken

merovingar

іменник чоловічий

Походження

etter namnet til Merovech, konge over frankarane 451–458 og rekna som stamfar for ætta

Значення та вживання

medlem av kongeætt som grunnla det frankiske riket

atavisme

іменник чоловічий

Походження

av latin atavus ‘stamfar’

Значення та вживання

det at ein tidlegare eigenskap som ikkje let seg påvise i dei mellomliggjande ættledda, kjem att i eit seinare ættledd

patriark

іменник чоловічий

Походження

av gresk patriarkhes ‘stamfar’, av patria ‘slekt’ og arkhein ‘herske’

Значення та вживання

  1. stamfar, i Bibelen brukt om stamfedrene til jødefolket
    Приклад
    • patriarkane Abraham, Isak og Jakob
  2. overhovud i den ortodokse kyrkja;
    ærestittel for katolsk biskop av høg rang
    Приклад
    • patriarken av Konstantinopel;
    • patriarken i Moskva
  3. ærverdig og myndig gammal mann (som blir oppfatta som overhovud i familien eller slekta)

metusalem

іменник чоловічий

Вимова

metuˊsalem

Походження

etter namnet Metusalem, stamfar i urtida som ifølgje Bibelen vart 969 år gammal

Значення та вживання

eldgammal person

klan

іменник чоловічий

Походження

gjennom engelsk , frå gælisk ‘avkom’; opphavleg av latin planta ‘avleggjar’

Значення та вживання

  1. sosial gruppe som byggjer på at medlemene har felles stamfar eller stammor, og som ofte fungerer som ei sosial eller religiøs eining
    Приклад
    • ein skotsk klan;
    • somaliske klanar
  2. (hemmeleg) gruppe med sterkt samhald;
    Приклад
    • høyre til i klanen