Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
444 результатів

Словник букмола 224 oppslagsord

samfunn

іменник середній

Походження

norrønt samfundr ‘sammenkomst’

Значення та вживання

  1. gruppe av folk med felles tro, meninger, formål osv.;
    forening
    Приклад
    • de helliges samfunn
  2. folk i en stat (med felles institusjoner, lover, sedvaner, tradisjoner og lignende)
    Приклад
    • individ og samfunn;
    • forandre det bestående samfunnet;
    • de små i samfunnet
  3. (folket i) bygd, kommune, by, tettsted
    Приклад
    • et lite, avstengt samfunn
  4. dyrekoloni med en viss form for organisasjon
    Приклад
    • mauren lever i samfunn
Сторінка статті

varm

прикметник

Походження

norrønt varmr

Значення та вживання

  1. som har høy temperatur;
    som gir varme;
    Приклад
    • varmt og kaldt vann;
    • rykende varm suppe;
    • ovnen var gloende varm;
    • være svett og varm;
    • varmt i været;
    • turen går til varmere strøk;
    • det er fire grader varmere enn normalt;
    • årets varmeste dag
    • brukt som substantiv:
      • servere noe varmt
  2. som holder godt på varmen
    Приклад
    • en varm genser
  3. om farge: som inneholder rødt eller gult og gir inntrykk av varme
    Приклад
    • varme sjatteringer i gult og oransje
  4. heftig, intens
    Приклад
    • et virkelig varmt sinne
    • brukt som adverb:
      • det kan gå varmt for seg
  5. hjertelig, følelsesfull
    Приклад
    • en varm takk;
    • et varmt smil;
    • varme ord;
    • være for et rausere og varmere samfunn
    • brukt som adverb:
      • snakke varmt om noe
  6. fersk, ny, aktuell
    Приклад
    • følge et varmt spor

Фіксовані вирази

  • bli varm i trøya
    venne seg til forholdene
    • hun begynte for kun en uke siden, så hun er ikke helt varm i trøya ennå;
    • de nye folkene har vært her en stund nå, så de begynnger å bli varme i trøya
  • gå en kule varmt
    bli en opphetet situasjon;
    komme til en konfrontasjon med høy temperatur
    • når det ble for mye stress, kunne det gå en kule varmt
  • gå varm
    bli overopphetet
    • motoren gikk varm
  • holde en sak varm
    holde interessen oppe for en sak
    • stille opp på intervju for å holde saken varm
  • smi mens jernet er varmt
    utnytte en gunstig situasjon
  • varm om hjertet
    glad, rørt
    • han blir varm om hjertet når det blir snakk om Odda
Сторінка статті

pest

іменник жіночий або чоловічий

Походження

av latin pestis

Значення та вживання

  1. smittsom sykdom med stor dødelighet
  2. stor plage;
    Приклад
    • narkotikabruken er en pest for vårt samfunn

Фіксовані вирази

  • en pest og en plage
    svært plagsom
    • alt papirarbeidet er en pest og en plage
  • sky/hate som pesten
    gjøre alt for å unngå;
    mislike sterkt
    • hun tar utfordringer andre ville skydd som pesten;
    • han hater trening som pesten
  • velge mellom pest og kolera
    velge mellom to onder
Сторінка статті

ungdomsopprør

іменник середній

Значення та вживання

  1. protestbevegelse blant ungdom mot det bestående samfunn;
    Приклад
    • ungdomsopprørene på 60-tallet;
    • ungdomsopprør og radikale strømninger
  2. opprør en ungdom gjør mot foreldre eller andre autoriteter
    Приклад
    • musikksmaken er en del ungdomsopprøret hans;
    • å studere juss var nok en slags ungdomsopprør
Сторінка статті

åpen

прикметник

Походження

norrønt opinn ‘vendt oppover’; beslektet med opp

Значення та вживання

  1. ikke lukket eller stengt
    Приклад
    • et åpent vindu;
    • skjorta er åpen i halsen;
    • veien over fjellet er åpen for trafikk;
    • en åpen bok
  2. ikke tildekket;
    uten ly
    Приклад
    • en åpen båt;
    • stedet ligger åpent for vind og vær
  3. med god plass fritt utsyn;
    vid
    Приклад
    • komme ut i åpent hav;
    • en stor, åpen slette
  4. som ikke er fylt;
    tom, ledig
    Приклад
    • skjemaet har en åpen plass til underskrift;
    • stillingen står åpen ut året
  5. tilgjengelig for offentligheten
    Приклад
    • museet er åpent på søndager;
    • partiet arrangerte et åpent møte
  6. som ikke skjuler avgjørelser og handlinger
    Приклад
    • arbeide for et åpnere samfunn
  7. uten forbehold;
    Приклад
    • være åpen mot noen
    • brukt som adverb:
      • snakke åpent om noe
  8. klar, tydelig;
    • brukt som adverb:
      • en åpent homofil fotballspiller
  9. Приклад
    • ha et åpent blikk for skjevhetene i samfunnet;
    • være åpen for motpartens synspunkter
  10. ikke avgjort, uløst
    Приклад
    • et åpent spørsmål
  11. med mulighet for utvidelser;
    som kan bygges videre ut
    Приклад
    • dataspill med fleksible og åpne systemer
  12. om vokal: som dannes med lav tungestilling;
    om stavelse: som slutter på vokal

Фіксовані вирази

  • for åpen scene
    1. med sceneteppet trukket fra
      • applaus for åpen scene
    2. som alle kan observere
      • krangle for åpen scene
  • for åpne dører
    med adgang for publikum
    • rettssaken gikk for åpne dører
  • holde øyne og ører åpne
    følge nøye med
  • holde åpen
    la butikk eller annen virksomhet være åpen for kunder
  • ligge åpent i dagen
    være helt tydelig
    • årsaken lå åpent i dagen
  • med åpne øyne
    med bevissthet om hva en gjør
    • begå lovbrudd med åpne øyne;
    • gå inn i en vanskelig situasjon med åpne øyne
  • på åpen gate
    i full offentlighet så forbipasserende kan se det
    • bli slått ned på åpen gate
  • spille med åpne kort
    ikke skjule noe
  • ta imot med åpne armer
    ta imot med velvilje og glede
  • under åpen himmel
    ute i det fri
  • åpent brev
    skriftlig henvendelse til en person eller institusjon som offentliggjøres i pressen
  • åpent landskap
    1. landskap uten skog, åser eller fjell som stenger for utsyn
  • åpent sår
    1. sår som ikke har fått skorpe
    2. vond konflikt
  • åpent vann
    isfritt vann
Сторінка статті

styresett

іменник середній

Походження

jamfør sett (1

Значення та вживання

måte å fordele og utøve makt i et samfunn;
Приклад
  • demokratisk styresett
Сторінка статті

uskreven lov/regel

Значення та вживання

underforstått regel, forventning eller skikk som gjelder innenfor et bestemt samfunn, miljø eller en kultur;
Приклад
  • bryte en uskreven regel;
  • det er en uskreven lov at gjester har med gaver
Сторінка статті

uskreven, uskrevet

прикметник

Значення та вживання

som ikke er skrevet ned (ennå)
Приклад
  • en uskreven avtale;
  • et foreløpig uskrevet kapittel av boka

Фіксовані вирази

  • uskreven lov/regel
    underforstått regel, forventning eller skikk som gjelder innenfor et bestemt samfunn, miljø eller en kultur
    • bryte en uskreven regel;
    • det er en uskreven lov at gjester har med gaver
Сторінка статті

trosfrihet, trusfrihet

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

rett til fri religionsutøvelse i et samfunn;
Сторінка статті

velferd

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt velferð

Значення та вживання

  1. trygge og gode livsvilkår;
    Приклад
    • personlig velferd;
    • sette eiendom og velferd på spill
  2. samling tjenester og goder som bidrar til å gi god velferd (1) for innbyggerne i et samfunn;
    Приклад
    • øke skatter for å finansiere velferd;
    • gjøre kutt i velferden
  3. organisert virksomhet for å skape trivsel for en gruppe mennesker, for eksempel soldater eller sjøfolk;
    Приклад
    • organisere velferd for de vernepliktige
  4. kortform av velferdsbygg
    Приклад
    • være innom velferden
Сторінка статті

Словник нюношка 220 oppslagsord

samfunn

іменник середній

Походження

norrønt samfundr ‘samkome’

Значення та вживання

  1. gruppe av folk med sams tru, meiningar, føremål osv.;
    foreining
    Приклад
    • eit samfunn av dei heilage
  2. folk i ein stat (med felles institusjonar, lover, sedvanar, tradisjonar og liknande)
    Приклад
    • individ og samfunn;
    • samfunnet i dag;
    • dei små i samfunnet
  3. (folket i) bygd, by, kommune, tettstad
    Приклад
    • eit lite, avstengt samfunn
  4. dyrekoloni med ei viss form for organisasjon
    Приклад
    • mauren lever i samfunn
Сторінка статті

romvesen

іменник середній

Значення та вживання

(førestilt) skapning frå verdsrommet
Приклад
  • boka skildrar eit samfunn av romvesen frå ein fjern galakse
Сторінка статті

varm

прикметник

Походження

norrønt varmr

Значення та вживання

  1. som har høg temperatur;
    som gjev varme;
    Приклад
    • varmt og kaldt vatn;
    • rykande varm suppe;
    • omnen var gloande varm;
    • vere sveitt og varm;
    • varmt i vêret;
    • reise til varmare strøk;
    • det er to grader varmare enn normalen;
    • måndag blir den varmaste dagen denne veka
    • brukt som substantiv:
      • servere litt varmt til kvelds
  2. som held godt på varmen
    Приклад
    • ein varm genser
  3. om farge: som inneheld nyansar av raudt eller gult og gjev inntrykk av varme
    Приклад
    • måle himmelen i varme fargar
  4. prega av sterke kjensler
    Приклад
    • bli opphissa og varm
    • brukt som adverb:
      • gå varmt føre seg
  5. hjarteleg, kjenslefylt
    Приклад
    • ein varm smil;
    • varme ord;
    • ei varm røyst;
    • arbeide for eit varmare samfunn
    • brukt som adverb:
      • tale varmt for noko
  6. fersk, ny
    Приклад
    • følgje eit varmt spor

Фіксовані вирази

  • bli varm i trøya
    venje seg til forholda
    • eg byrja i går, så eg er ikkje heilt varm i trøya enno;
    • dei nye blir varme i trøya etter kvart
  • gå ei kule varmt
    bli ein oppheita situasjon;
    kome til ein konfrontasjon med høg temperatur
    • når det vart for mykje stress, kunne det gå ei kule varmt
  • gå varm
    bli overoppheita
    • maskinen gjekk varm
  • halde ei sak varm
    halde interessa oppe for ei sak
  • smi medan jernet er varmt
    nytte eit lagleg høve når det byr seg
  • varm om hjartet
    glad, rørt
    • ho blir varm om hjartet når ho tenkjer på hjelpa ho fekk
Сторінка статті

sjuk

прикметник

Походження

norrønt sjúkr

Значення та вживання

  1. som lid av noko;
    Приклад
    • bli alvorleg sjuk;
    • leggje seg sjuk;
    • liggje sjuk;
    • i dag er guten vorten enda sjukare enn i går;
    • ei sjuk plante;
    • legen må prioritere dei sjukate pasientane
    • brukt som substantiv:
      • den sjuke er innlagd på sjukehus;
      • ho tek seg av dei sjuke
  2. Приклад
    • vere sjuk av heimlengt;
    • han er sjuk etter å kome ut på fjorden
  3. Приклад
    • eit sjukt samfunn;
    • det er heilt sjukt at nokon vil gjere noko slikt
  4. brukt som forsterkande adverb: umåteleg, kolossal, overlag
    Приклад
    • sjukt bra stemning
Сторінка статті

open

прикметник

Походження

norrønt opinn ‘vend oppover’; samanheng med opp

Значення та вживання

  1. ikkje lukka eller stengd
    Приклад
    • eit ope vindauge;
    • skjorta er open i halsen;
    • vegen over fjellet er open for biltrafikk;
    • ei open bok
  2. ikkje dekt til;
    utan ly
    Приклад
    • ein open båt;
    • her er så ope for vinden
  3. med god plass og fritt utsyn;
    vid
    Приклад
    • i open sjø;
    • ein open plass der folk møtest
  4. som ikkje er fylt;
    tom, ledig
    Приклад
    • skjemaet har eit ope rom til underskrifta;
    • stillinga står open ut året
  5. tilgjengeleg for allmenta
    Приклад
    • museet er ope på søndagar;
    • førelesingane på universitetet er opne;
    • eit ope møte
  6. som ikkje skjuler avgjerder og handlingar
    Приклад
    • arbeide for eit opnare samfunn
  7. utan atterhald;
    Приклад
    • vere open mot nokon
    • brukt som adverb:
      • snakke ope om noko
  8. klar, tydeleg;
    • brukt som adverb:
      • han har lenge vore ope homofil
  9. Приклад
    • vere open for nye synspunkt;
    • ha eit ope blikk for mangfaldet i samfunnet
  10. ikkje avgjord;
    uløyst
    Приклад
    • eit ope spørsmål
  11. som ein kan utvide eller byggje ut
    Приклад
    • opne ordklassar
  12. om vokal: som blir laga med låg tungestilling;
    om staving: som sluttar på vokal

Фіксовані вирази

  • for open scene
    1. med sceneteppet frådrege
      • applaus for open scene
    2. som alle kan observere
      • ei oppgjerd for open scene
  • for opne dører
    med tilgjenge for publikum
    • rettssaka gjekk for opne dører
  • halde auge og øyre opne
    følgje nøye med
  • halde ope
    la butikk eller anna verksemd vere open for kundar
  • liggje ope i dagen
    vere heilt tydeleg
    • det ligg ope i dagen at det er duka for strid
  • med opne auge
    medviten om kva ein gjer
    • feil som er gjort med opne auge;
    • gå inn i ein vanskeleg situasjon med opne auge
  • ope brev
    brev til ein person eller institusjon som blir offentleggjort i pressa
  • ope landskap
    1. landskap utan skog, åsar eller fjell som stengjer for utsyn
  • ope sår
    1. sår som ikkje har fått skorpe på seg
    2. vond konflikt
  • ope vatn
    isfritt vatn
  • på open gate
    i full offentlegheit så forbipasserande kan sjå det
    • ranet skjedde på open gate
  • spele med opne kort
    ikkje løyne noko
  • ta imot med opne armar
    ta imot med velvilje og glede
  • under open himmel
    ute i det fri
Сторінка статті

styresett

іменник середній

Походження

jamfør sett (1

Значення та вживання

måte å fordele og utøve makt i eit samfunn;
Приклад
  • eit demokratisk styresett
Сторінка статті

brodersamfunn

іменник середній

Значення та вживання

Приклад
  • eit hemmeleg brodersamfunn
Сторінка статті

uskriven lov/regel

Значення та вживання

underforstått regel, forventing eller skikk som gjeld innanfor eit visst samfunn, miljø eller ein kultur;
Sjå: uskriven
Приклад
  • bryte ei uskriven lov;
  • det er ein uskriven regel at ein helser på folk i fjellet
Сторінка статті

uskriven

прикметник

Значення та вживання

som ikkje er skriven ned (enno)
Приклад
  • dei har ei uskriven avtale;
  • det fyrste kapittelet er førebels uskrive

Фіксовані вирази

  • uskriven lov/regel
    underforstått regel, forventing eller skikk som gjeld innanfor eit visst samfunn, miljø eller ein kultur
    • bryte ei uskriven lov;
    • det er ein uskriven regel at ein helser på folk i fjellet
Сторінка статті

trusfridom

іменник чоловічий

Значення та вживання

rett til fri dyrking av religion i eit samfunn;
Сторінка статті