Розширений пошук

155 результатів

Словник букмола 80 oppslagsord

privat 1

іменник чоловічий

Походження

av privat (2

Значення та вживання

i bestemt form: privat bolig, privat del av butikk, pensjonat eller lignende
Приклад
  • bli med inn i privaten

Фіксовані вирази

  • på privaten
    i privat sammenheng
    • på privaten er hun ganske lavmælt

privat 2

прикметник

Походження

av latin privatus ‘skilt (fra det offentlige)’, av privare ‘berøve’

Значення та вживання

  1. som ikke hører til eller gjelder det offentlige
    Приклад
    • privat eiendom;
    • private foretak
    • brukt som adverb:
      • undervise noen privat
  2. som bare vedkommer den enkelte;
    personlig
    Приклад
    • en privat sak;
    • ha sin private mening;
    • dyrke sine private interesser
  3. som ikke er tilgjengelig for publikum i sin alminnelighet
    Приклад
    • en privat fest;
    • en privat forestilling

seksa

іменник чоловічий

Походження

fra svensk, opphavlig ‘måltid klokka seks’

Значення та вживання

kveldsmåltid i et ikke-privat festlig selskap

friske penger

Значення та вживання

penger fra en ny kilde;
Se: penge
Приклад
  • prosjektet trenger friske penger fra privat sektor

gjøre opp på kammerset

Значення та вживання

greie opp i en uoverensstemmelse privat;

sosialliberalisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

form for liberalisme (2) som understreker at individet er både selvstendig og sosialt avhengig;
økonomisk og politisk idé som holder fast ved privat eiendomsrett til produksjonsmidlene, men aksepterer statsinngrep for å sikre økonomisk stabilitet og sosial trygghet

sosialisere

дієслово

Походження

fra fransk; jamfør sosial (2

Значення та вживання

  1. overføre privat eiendom eller bedrift til statens eiendom eller kontroll
    Приклад
    • sosialisere tungindustrien
  2. innordne eller tilpasse i samfunnet
  3. omgås andre mennesker

selveie, sjøleie

іменник середній

Значення та вживання

det å ha noe i privat eie;
det at en selv eier den eiendommen en bor på, for eksempel den gården en driver

sektor

іменник чоловічий

Вимова

sekˊtor, i flertall sekˊtorer eller sektoˊrer

Походження

fra latin av secare ‘skjære’

Значення та вживання

  1. del av et plan som er avgrenset av en buet linje og to rette linjer som går fra samme punktet og til endepunktene på den buede linja;
    utsnitt av en sirkel eller en kule
  2. felt av lys fra fyrlykt
    Приклад
    • grønn sektor
  3. hvert av flere områder som noe er delt inn i
    Приклад
    • et oljefunn i norsk sektor i Nordsjøen;
    • Berlin var delt i sektorer
  4. felt for en virksomhet
    Приклад
    • hun jobber i privat sektor;
    • det går mot nedskjæringer i offentlig sektor

vei, veg

іменник чоловічий

Походження

norrønt vegr

Значення та вживання

  1. (bearbeidet) smal strekning i terrenget for ferdsel
    Приклад
    • utbedre veien;
    • stikke ut, anlegge ny vei;
    • veien mellom Fagernes og Lærdal;
    • trafikkert vei;
    • privat, offentlig vei;
    • hullet vei;
    • asfaltert vei
    • kjørebane
      • gå ute i veien;
      • gå ut i veien
    • i sammensetninger om kanaler i kroppen:
      • fordøyelsesveiene, luftveiene
  2. ofte i overført betydning: bevegelse, gang (mot et mål)
    Приклад
    • ha bare tida og veiense tid;
    • hun er tre måneder på veigravid i tredje måned;
    • være på vei inn i, ut av politikken;
    • være langt på vei enige;
    • hva er i veien?hva står på?
    • legge hindringer i veienlage hindringer;
    • oppleve noe på veien hjem;
    • være på vei til skolen
  3. Приклад
    • prøve nye veier i undervisningen;
    • veien om departementet med en sak;
    • finne veien til fred;
    • en gate med trafikk begge veier, bare én vei
  4. Приклад
    • den korteste veien mellom to punkter er den rette linjen;
    • ha lang vei til skolen
    • rom, plass for passasje
      • av vei(en)!
      • bane seg vei gjennom folkemengden
  5. Приклад
    • klesvei, matvei;
    • ad lovlig vei

Фіксовані вирази

  • gjøre/lage vei i vellinga
    få tingene unna, rydde kraftig opp i noe
  • gå i veien
    være til hinder
  • gå sin vei
    gå vekk
  • gå sine egne veier
    være selvstendig
  • ikke gå av veien for
    ikke ha motforestillinger mot noe
    • han gikk ikke av veien for å bruke noen ulovlige knep
  • ikke komme noen vei
    ikke ha framgang
  • ikke være av veien
    være ein god idé;
    være bra
    • litt sunt folkevett er ikke av veien;
    • det er ikke av veien å forbedre språkkunnskapene sine
  • komme til veis ende
    nå sluttpunktet i en utvikling, bli ferdig med noe
  • legge i vei
    fare av sted
    • hun la i vei på langtur
  • rydde av veien
    fjerne, ta livet av
  • skaffe til veie
    få tak i
    • skaffe til veie penger
  • stå i veien for
    hindre (noen) i å komme fram
  • ta på vei
    bli sint;
    fare opp
    • han tar på vei for ingenting;
    • ikke ta slik på vei

Словник нюношка 75 oppslagsord

privat 1

іменник чоловічий

Походження

av privat (2

Значення та вживання

i bunden form: privat bustad, privat del av butikk, pensjonat eller liknande
Приклад
  • gå inn i privaten

Фіксовані вирази

  • på privaten
    i privat samanheng
    • fleipe med noko berre på privaten

privat 2

прикметник

Походження

av latin privatus ‘skild (frå det offentlege)’, av privare ‘ta frå’

Значення та вживання

  1. som ikkje høyrer til eller gjeld det offentlege
    Приклад
    • privat eigedom;
    • privat rett
    • brukt som adverb:
      • undervise nokon privat
  2. som berre gjeld einskildindividet;
    personleg
    Приклад
    • ei privat sak;
    • ha ei privat meining;
    • private interesser
  3. som ikkje er open for allmenta
    Приклад
    • ein privat fest

seksa

іменник чоловічий

Походження

frå svensk, opphavleg ‘måltid klokka seks om ettermiddagen’

Значення та вживання

kveldsmåltid i eit ikkje-privat festleg samvære

skilsdom

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. det at usamde partar frivillig overlèt avgjerda om ein tvist til andre personar eller institusjonar enn dei vanlege domstolane;
    privat rettargang
  2. dom i sak som er avgjord med skilsdom (1)

sosialliberalisme

іменник чоловічий

Значення та вживання

form for liberalisme (2) som understrekar at individet både er sjølvstendig og sosialt avhengig;
økonomisk og politisk idé som held fast ved privat eigedomsrett til produksjonsmidla, men aksepterer statsinngrep for å sikre økonomisk stabilitet og sosial tryggleik

sosialisere

sosialisera

дієслово

Походження

frå fransk; jamfør sosial (2

Значення та вживання

  1. la staten overta privat eigedom eller bedrift;
    gjere til statseige
    Приклад
    • sosialisere bankstellet
  2. føre inn i eller tilpasse samfunnet
    Приклад
    • når barnet lærer språket, sosialiserer det seg
  3. omgåast andre menneske

sjølveige

іменник середній або жіночий

Значення та вживання

det å ha noko i privat eige;
det at ein sjølv eig den eigedomen ein bur på, til dømes den garden ein driv

lese

lesa

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

norrønt lesa ‘plukke, samle, lese’, i tydinga ‘forsøkje å lære’ med innverknad frå latin legere ‘samle, lese’; jamfør lekse (1

Значення та вживання

  1. følgje (språk)teikn med auga og gje dei att som språk;
    forstå skriftteikn
    Приклад
    • lære å lese og skrive;
    • han las høgt for ungane før dei la seg;
    • ho sit og les i avisa;
    • eg har lese om han på nettet;
    • kan du lese av målaren?
    • eg er dårleg til å lese kart
  2. Приклад
    • eg les dette teiknet som R;
    • han vart fristilt (les: sagt opp);
    • lagkameraten greidde ikkje å lese pasninga
  3. seie fram etter skrift;
    Приклад
    • elevane las opp dikt for foreldra;
    • lese kveldsbøn;
    • lese for maten
  4. prøve å lære;
    studere
    Приклад
    • lese på leksene;
    • studentane les til eksamen;
    • ho las matematikk på universitetet
  5. gje (privat)undervisning
    Приклад
    • han les med dei før norskprøva

Фіксовані вирази

  • lese mellom linjene
    forstå noko som ikkje er direkte uttrykt
  • lese nokon teksten
    irettesetje nokon
    • læraren las elevane teksten da halve klassa ikkje leverte i tide
  • lese seg til
    lære noko ved å lese
    • eg har lese meg til korleis eg skal sy i ein ny glidelås
  • lese tankane til nokon
    skjøne kva nokon tenkjer
  • lese ut
    gjere seg ferdig med (til dømes ei bok eller eit kapittel)

personleg

прикметник

Походження

av person

Значення та вживання

  1. som gjeld, høyrer til eller er retta mot éin person
    Приклад
    • personleg kritikk;
    • ha god personleg hygiene;
    • eg skreiv eit personleg brev til henne;
    • har du ei personleg meining om dette?
    • ho har ein personleg sekretær
  2. Приклад
    • religion er ei personleg sak;
    • han stilte meg eit svært personleg spørsmål;
    • ho fortalde ei personleg historie
  3. som byggjer på eigne røynsler
    Приклад
    • eg har personleg kjennskap til å leve i eit ufritt land
  4. som ein sjølv gjer
    Приклад
    • eg skal personleg ta meg av saka;
    • ho var personleg vitne til hendinga
  5. som ein tenkjer seg at eksisterer som personlegdom
    Приклад
    • tru på ein personleg gud
  6. i grammatikk: som har med person (4) å gjere

Фіксовані вирази

  • personleg datamaskin
    liten datamaskin meint for éin brukar;
    pc
  • personleg pronomen
    pronomen brukt for å vise til ein grammatisk person (4)
    • ‘han’ og ‘deg’ er døme på personlege pronomen

lam 1

іменник середній

Походження

norrønt lamb

Значення та вживання

  1. unge av sau opp til eittårsalderen
    Приклад
    • lamma vart sende på beite i utmarka
  2. Приклад
    • grilla lam
  3. i kristen symbolikk: Kristus, Guds son
    Приклад
    • Guds lam

Фіксовані вирази

  • snill som eit lam
    uskuldig, harmlaus;
    godmodig
    • privat er ho snill som eit lam