Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
6213 результатів

Словник букмола 3050 oppslagsord

ord

іменник середній

Походження

norrønt orð; beslektet med latin verbum

Значення та вживання

  1. enhet av språklyder eller bokstaver som er bærer av en betydning i en ytring
    Приклад
    • setningen ‘jeg har sett den filmen’ består av fem ord;
    • ‘framskritt’ er et sammensatt ord;
    • det engelske ordet ‘boy’;
    • hun lette etter det rette ordet;
    • en mann av få ord
  2. Приклад
    • sette ord til en melodi
  3. Приклад
    • det er et gammelt ord som sier at magen blir mett før øynene
  4. Приклад
    • det var et sant ord;
    • det skrevne ordet;
    • Guds ord;
    • et ord i rett tid;
    • jeg gjør hans ord til mine
  5. tale, innlegg (i debatt, diskusjon)
    Приклад
    • be om ordet;
    • ha ordet;
    • ta ordet
  6. Приклад
    • ha godt ord på seg;
    • han har ord på seg for å være bråsint
  7. Приклад
    • gi sitt ord på noe;
    • det har du mitt ord på;
    • tro han på hans ord;
    • det har du mitt ord for;
    • gå fra sitt ord;
    • stå ved sitt ord

Фіксовані вирази

  • bevingede ord
    (etter tysk boktittel ‘Geflügelte Worte’) uttrykk som gjerne siteres, og som oftest kan føres tilbake til en kilde
  • det siste ordet
    ytringen som blir avgjørende i en sak;
    konklusjonen
    • dommeren har det siste ordet;
    • hun lot motparten få det siste ordet;
    • det siste ordet i denne saken er ennå ikke sagt
  • for et godt ord
    uten større grunn;
    lett
    • han lyver for et godt ord
  • før en vet ordet av det
    før en får tenkt seg om
    • vi visste ikke ordet av det før ulykken skjedde
  • føre ordet
    være den som taler og bestemmer
  • gå troll i ord
    bli til virkelighet
    • han tipper 2–1 og tror det går troll i ord
  • ha et ord med i laget
    være med og bestemme
  • ha sine ord i behold
    ha dekning for det en har sagt
  • ikke få ord for seg
    ikke få uttrykt det en vil
  • komme til orde
    få anledning til å si noe
  • legge inn et godt ord for
    stå inne for;
    gå god for
  • legge ordene i munnen på noen
    påvirke noen til å svare slik en ønsker
  • med andre ord
    sagt på en annen måte;
    det vil si;
    forkortet m.a.o.
  • med rene ord
    med likeframme uttrykk;
    rett ut
    • få tør si det med rene ord
  • ord for ord
    nøyaktig, ordrett
    • hun gjentok ord for ord det han sa
  • ordet er fritt
    hvem som helst kan uttale seg
  • pauli ord
    (med latinsk genitivsform av Paulus) strenge, formande ord;
    irettesettelse
    • russen fikk et pauli ord fra politiet;
    • han fikk anledning til å si noen pauli ord til statsministeren
  • rene ord for pengene
    klar tale;
    sannheten
  • som ordet går
    etter det folk sier
  • ta på ordet
    ta bokstavelig det noen sier;
    benytte seg av det noen (tankeløst) tilbyr
  • veie ordene sine
    tenke seg godt om før en sier noe
  • veie sine ord på gullvekt
    være svært varsom med hva en sier
Сторінка статті

orde

дієслово

Походження

norrønt orða

Значення та вживання

si, nevne

Фіксовані вирази

  • orde frampå om
    antyde, foreslå
Сторінка статті

ytring

іменник жіночий або чоловічий

Походження

av ytre (3

Значення та вживання

  1. det å ytre noe
    Приклад
    • unngå ytring av hat på internett
  2. noe som blir ytret;
    Приклад
    • frimodige ytringer;
    • politiske ytringer;
    • bli utsatt for hatefulle ytringer
  3. i språkvitenskap: selvstendig setning eller sekvens av ord
Сторінка статті

-æring

іменник чоловічий

Походження

av åre (1

Значення та вживання

suffiks i ord for båter med så mange årer som førsteleddet sier;
i ord som seksæring og tiæring
Сторінка статті

ærekrenke

дієслово

Значення та вживання

krenke noens æresfølelse gjennom ord eller handling;
Приклад
  • føle seg ærekrenket av noe
  • brukt som adjektiv:
    • anmelde noen for ærekrenkende uttalelser
Сторінка статті

zoo-

префікс

Вимова

so-

Походження

av gresk zoon ‘levende vesen, dyr’

Значення та вживання

prefiks (1) i ord som gjelder dyr;
Сторінка статті

ytter-

складне речення

Походження

av ytre (2

Значення та вживання

førsteledd i ord som hører til eller befinner seg i det ytre av noe;
til forskjell fra inner-;
Сторінка статті

xeno-

префікс

Вимова

seno-

Походження

av gresk xenos ‘gjest, en fremmed’

Значення та вживання

prefiks (1) i ord som gjelder noe som er fremmed;
i ord som xenofil, xenofobi og xenogami
Сторінка статті

våpen

іменник середній

Походження

norrønt vápn

Значення та вживання

  1. redskap eller innretning brukt i blant annet krig eller jakt for å skade eller drepe mennesker eller dyr, eller gjøre skade på infrastruktur
    Приклад
    • børsa er et vanlig våpen;
    • en kniv kan være et farlig våpen;
    • tillatelse til å bære våpen;
    • gripe til våpen;
    • benytte kjernefysiske våpen;
    • senke våpenet;
    • rette våpenet mot noen;
    • stå med våpen i hånden;
    • bruke en pinne som våpen
  2. i overført betydning: noe en bruker for å vinne fram eller overliste en motpart
    Приклад
    • ordet er det sterkeste våpenet hennes;
    • forsvareren har et hemmelig våpen for å få frikjent klienten sin;
    • optimisme er et godt våpen i møte med livsvarig sykdom
  4. Приклад
    • Flå kommune har et bjørnehode i våpenet sitt

Фіксовані вирази

  • legge ned våpnene
    slutte å stride
  • strekke våpen
    kapitulere
    • sjakkspilleren måtte strekke våpen etter et langt og velspilt parti
  • trekke våpen
    true noen med våpen, som oftest pistol
    • politiet ble nødt til å trekke våpen mot en person som oppførte seg truende
Сторінка статті

våk

іменник чоловічий

Походження

kanskje norrønt vákr

Значення та вживання

mellomstor rovfugl i slekta Buteo
Приклад
  • i området fins det både ørn, våk og falk
Сторінка статті

Словник нюношка 3163 oppslagsord

ord

іменник середній

Походження

norrønt orð; samanheng med latin verbum

Значення та вживання

  1. eining av språklydar eller bokstavar som har ei tyding
    Приклад
    • setninga ‘eg har lese den boka’ består av fem ord;
    • 'framsteg' er eit samansett ord;
    • det svenske ordet ‘flicka’;
    • ikkje skjøne eit ord;
    • ein mann av få ord;
    • ho sa ikkje ordet
  2. Приклад
    • setje ord til ein melodi
  3. Приклад
    • det er eit ord som seier at den svelt ikkje som tjukt bit
  4. Приклад
    • det var eit sant ord;
    • det skrivne ordet;
    • Guds ord;
    • eit ord i rett tid;
    • eg gjer hennar ord til mine
  5. tale, innlegg (i eit ordskifte og liknande)
    Приклад
    • be om ordet;
    • få ordet;
    • ta ordet
  6. Приклад
    • ha ord på seg for å vere bråsint;
    • ha godt ord på seg
  7. Приклад
    • gje ordet sitt på noko;
    • tru nokon på ordet deira;
    • bryte ordet sitt;
    • dei står ved ordet sitt i denne saka

Фіксовані вирази

  • det siste ordet
    synspunktet som blir avgjerande i ei sak;
    konklusjonen
    • domaren har det siste ordet;
    • styret fekk det siste ordet i desse sakene;
    • det siste ordet er enno ikkje sagt i denne saka
  • for eit godt ord
    utan særleg grunn;
    lett
    • ho legg seg sjuk for eit godt ord
  • før ein veit ordet av det
    før ein får tenkt seg om
    • før ho visste ordet av det, var ho på jobbintervju
  • føre ordet
    vere den som taler og tek avgjerdene
  • gå troll i ord
    bli til røynd
    • så får vi sjå om tipset hans går troll i ord
  • ha eit ord med i laget
    vere med og avgjere
  • ikkje få ord for seg
    ikkje få sagt det ein vil
  • kome til orde
    få høve til å seie noko
  • leggje inn eit godt ord for
    gå god for
  • leggje orda i munnen på nokon
    påverke nokon til å svare slik ein ønskjer
  • med andre ord
    sagt på ein annan måte;
    det vil seie;
    forkorta m.a.o.
  • med reine ord
    med likeframme uttrykk;
    rett ut
    • bodskapen er formulert med reine ord
  • ord for ord
    nøyaktig, ordrett
    • gje att ord for ord
  • ordet er fritt
    kven som helst kan uttale seg
  • pauli ord
    (med latinsk genitivsform av Paulus) irettesetjing, refs
    • ho greip anledninga til å seie politikarnane eit pauli ord;
    • trenaren sa nokre pauli ord til spelarane i pausen
  • reine ord for pengane
    klar tale;
    sanninga
  • som ordet går
    etter det folk seier
  • ta på ordet
    ta det nokon seier bokstavleg;
    utnytte det nokon (tankelaust) tilbyr
  • vege orda sine
    tenkje seg godt om før ein seier noko
  • vege orda sine på gullvekt
    uttale seg svært varsamt
Сторінка статті

orde

orda

дієслово

Походження

norrønt orða

Значення та вживання

seie lausleg;
nemne
Приклад
  • eg skal orde det med han

Фіксовані вирази

  • orde frampå om
    ymte om, byrje å snakke om, nemne
Сторінка статті

ytter-

складне речення

Походження

av ytre (2

Значення та вживання

førsteledd i ord som høyrer til eller er i det ytre av noko;
til skilnad frå inner-;
Сторінка статті

-æring 1

іменник чоловічий

Походження

av åre (1

Значення та вживання

suffiks i ord for båtar med så mange årer som førsteleddet fortel om;
i ord som seksæring og tiæring
Сторінка статті

-æring 2

іменник чоловічий

Походження

av år (3

Значення та вживання

suffiks i ord for dyr, særleg hestar, som er så mange år gamle som førsteleddet fortel om;
i ord som toæring og treæring
Сторінка статті

ærekrenkje, ærekrenke

ærekrenkja, ærekrenka

дієслово

Значення та вживання

krenkje ærekjensla til nokon gjennom ord eller handling;
Приклад
  • føle seg ærekrenkt
  • brukt som adjektiv:
    • kome med ærekrenkjande påstandar
Сторінка статті

zoo-

префікс

Вимова

so-

Походження

av gresk zoon ‘levande skapnad, dyr’

Значення та вживання

prefiks (1) i ord som gjeld dyr;
Сторінка статті

ytring 1

іменник жіночий

Походження

av ytre (3

Значення та вживання

  1. det å ytre noko
    Приклад
    • ytring av glede
  2. noko som blir ytra;
    Приклад
    • frimodige ytringar om riksstyret;
    • kome med politiske ytringar;
    • slå ned på hatefulle ytringar
  3. Приклад
    • kapitalismen har ulike ytringar
  4. i språkvitskap: sjølvstendig setning eller sekvens av ord
Сторінка статті

vind 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt vindr

Значення та вживання

  1. luft som er i meir eller mindre sterk rørsle
    Приклад
    • vinden blæs kaldt frå aust;
    • vinden står inn frå havet;
    • ha vinden i ryggen;
    • leggje båten opp mot vinden;
    • gå ute i all slags vind og vêr;
    • lett som ein vind;
    • sterk vind;
    • finne ly for vinden;
    • flagga blafra i vinden;
    • vinden suser i trea
  2. i overført tyding: tendens (2)
    Приклад
    • det bles nye vindar over landet;
    • vere upåverka av politiske vindar
  3. Приклад
    • sleppe ein vind

Фіксовані вирази

  • i vinden
    på moten;
    aktuell (2), in, populær (1)
    • med turné og nytt album er artisten i vinden for tida
  • jag etter vind
    verksemd eller tiltak som er heilt fåfengd
    • forhandlingane var berre jag etter vind
  • kva veg vinden blæs
    korleis ei sak utviklar seg
    • det er ikkje godt å seie kva veg vinden blæs;
    • det spørst kva veg vinden blæs;
    • han såg kva veg vinden bles
  • snu/vende kappa etter vinden
    stø det som for tida er mest populært
    • partiet får kritikk for å snu kappa etter vinden;
    • ein lyt halde på prinsippa sine framfor å vende kappa etter vinden
  • spreie for alle vindar
    sende i alle retningar;
    oppløyse
    • formuen vart spreidd for alle vindar
  • vind i segla
    medgang;
    suksess
    • firmaet har vind i segla for tida
Сторінка статті

xylo-

префікс

Вимова

sylo-

Походження

av gresk xylon ‘ved, tre’

Значення та вживання

prefiks (1) i ord som gjeld tre eller treverk;
i ord som xylofon og xylograf
Сторінка статті