Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
68 результатів

Словник букмола 29 oppslagsord

kløyve, kløve

дієслово

Походження

norrønt kljúfa

Значення та вживання

  1. dele i to med øks, kile eller lignende
    Приклад
    • kløyve ved;
    • kløyve en kubbe til småflis
  2. stykke opp i flere deler;
    Приклад
    • landet var kløyvd av fjorder;
    • øya ligger midt i elva og kløyver den
    • brukt som adjektiv
      • kløyvd tunge
  3. i overført betydning: skape splittelse
    Приклад
    • saken kløyver bygdesamfunnet

Фіксовані вирази

  • kløyvd infinitiv
    mønster for infinitivsformer av verb i østnorske dialekter, der infinitivsformene kan ende på -e eller -a avhengig av om ordet er et jamvektsord eller overvektsord
    • i dialekter med kløyvd infinitiv vil en si ‘å væra’, men ‘å skrive’
Сторінка статті

kløyv 2, kløv 3

прикметник

Походження

norrønt kleyfr

Значення та вживання

som kan kløyves;
som er til å kløyve
Сторінка статті

kløft

іменник жіночий або чоловічий

Походження

fra lavtysk; beslektet med kløyve

Значення та вживання

  1. sted der noe kløyver seg og lager vinkel
    Приклад
    • en kløft i treverket
  2. synlig fordypning i eller mellom kroppsdeler
    Приклад
    • ha kløft i haka;
    • kløfta mellom brystene
  3. bratt og langsgående fordypning i terrenget;
    Приклад
    • elva fosset dypt nede i en kløft;
    • følge en kløft mellom fjellene;
    • en kløft i bergveggen
  4. i overført betydning: avstand eller skille mellom to eller flere grupper
    Приклад
    • kløfta mellom de rike og de fattige blir større;
    • en kløft mellom tro og viten
  5. del av løk;
    Приклад
    • to kløfter hvitløk
Сторінка статті

schizofreni

іменник чоловічий

Вимова

sjisofrenˊ, sjitsofreniˊ eller skitsofreniˊ

Походження

av gresk skhizein ‘kløyve’ og phren ‘forstand’

Значення та вживання

alvorlig (kronisk) psykoselidelse som påvirker tenkning, sansning og forhold til andre mennesker, med symptom som vrangforestillinger, hallusinasjoner og lignende
Сторінка статті

spalte 2

дієслово

Походження

fra tysk

Значення та вживання

oppløse i mindre bestanddeler;
bryte ned;
kløyve, splitte
Приклад
  • vann kan spaltes ved elektrolyse;
  • spalte atomer;
  • partiet var spaltet i ulike fraksjoner
  • brukt som adjektiv:
    • en spaltet personlighet
Сторінка статті

splitte

дієслово

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  1. dele med fysisk kraft;
    kløyve, spalte;
    skille
    Приклад
    • treet ble splittet i to av lynet
    • brukt som adjektiv:
      • ha i den splittede vaniljestangen
  2. få til å dele seg opp;
    Приклад
    • politiet splittet demonstrantene
  3. forårsake splittelse;
    jamfør splittende
    Приклад
    • konflikten splittet arbeiderbevegelsen
    • brukt som adjektiv:
      • et splittet folk
  4. brukt som adjektiv: disharmonisk, motsetningsfylt
    Приклад
    • et splittet sinn;
    • splittede følelser

Фіксовані вирази

  • splitt og hersk
    det å svekke motstandere ved å gjøre dem innbyrdes uenige
Сторінка статті

spikke

дієслово

Походження

trolig av spika ‘kløyve, splintre’

Значення та вживання

skjære (til) med kniv
Приклад
  • spikke på en trepinne;
  • han spikket en seljefløyte

Фіксовані вирази

  • spikke fliser
    pirke på uvesentlige detaljer;
    jamfør flisespikkeri
Сторінка статті

skille 2

дієслово

Походження

norrønt skilja, opprinnelig ‘kløyve’

Значення та вживання

  1. fjerne eller føre fra hverandre
    Приклад
    • skille barken fra veden;
    • skille to som slåss;
    • skille gutter og jenter
  2. danne grense;
    dele
    Приклад
    • høye fjell skiller Østlandet og Vestlandet
  3. danne forskjell eller motsetning
    Приклад
    • det er mye som skiller dem;
    • det skilte bare tre sekunder mellom første- og andremann
  4. vedkomme, rake, skjelle (2
    Приклад
    • hva skiller det deg?
  5. holde fra hverandre
    Приклад
    • hun kunne ikke skille dem fra hverandre

Фіксовані вирази

  • skille klinten fra hveten
    skille det verdiløse fra det verdifulle
  • skille lag
    gå fra hverandre
  • skille seg
    • oppløse seg;
      sprekke
      • fløten skiller seg
    • løse opp ekteskap fra
      • han vil skille seg fra henne
  • skille seg av med
    bli kvitt
  • skille seg ut
    • være ulik andre
      • han tør å skille seg ut;
      • denne boligen skiller seg ut
    • løse seg ut fra noe
      • saltet skiller seg ut når vannet fordamper
  • skille ut
    • velge eller plukke ut
      • skille ut de viktigste sakene
    • utsondre
      • smerte gjør at kroppen skiller ut endorfiner
Сторінка статті

hogg 2, hugg

іменник середній

Походження

norrønt hǫgg

Значення та вживання

  1. det å hogge en enkelt gang
    Приклад
    • et hogg med sverdet;
    • kløyve kubben med ett hogg;
    • ormen lå klar til hogg
  2. hakk eller sår etter hogg (2, 1)
    Приклад
    • hogget sluttet å blø
  3. Приклад
    • få hogg;
    • gi en hogg

Фіксовані вирази

  • på hogg og belegg
    • så vidt
    • uten plan;
      tilfeldig
      • det gikk på hogg og belegg
  • stå laglig til for hogg
    stå beleilig til for angrep eller kritikk
  • være på hogget
    være konsentrert og energisk;
    være på offensiven
Сторінка статті

flekke 1

дієслово

Походження

beslektet med norrønt flaka ‘stå åpen, gape’

Значення та вживання

  1. kløyve eller dele på langs
    Приклад
    • flekke fisk
  2. rive, skjære eller hogge av i flak;
    flå av
    Приклад
    • flekke barken av treet;
    • flekke never
  3. avdekke eller eksponere ved å ta av ytre lag

Фіксовані вирази

  • flekke tenner
    vise tanngarden for å virke truende
    • hunden flekte tenner og knurret
Сторінка статті

Словник нюношка 39 oppslagsord

kløyve

kløyva

дієслово

Походження

norrønt kljúfa

Значення та вживання

  1. sprengje med kile, øks eller liknande
    Приклад
    • kløyve ved;
    • kløyve ein kubbe i småbitar
  2. stykke opp i fleire delar;
    Приклад
    • fjordane kløyver landet;
    • øya ligg midt i elva og kløyver henne
    • brukt som adjektiv
      • kløyvd tunge
  3. i kjemi: spalte, bryte ned
    Приклад
    • gjærsoppen kløyver røyrsukker til druesukker
  4. i overført tyding: skape splitting (2)
    Приклад
    • valet kløyver bygda

Фіксовані вирази

  • kløyvd infinitiv
    mønster for infinitivsformer av verb i austnorske dialekter, der infinitivsformene endar på -a eller -e avhengig av om ordet er eit jamvektsord eller eit overvektsord
    • i dialekter med kløyvd infinitiv vil ein seie ‘å sova’, men ‘å skrive’
Сторінка статті

kløyv 2

прикметник

Походження

norrønt kleyfr

Значення та вживання

som kan bli kløyvd;
Сторінка статті

kloven

прикметник

Походження

norrønt klofinn, av kljúfa ‘kløyve’

Значення та вживання

rivna eller sprokken langsetter
Приклад
  • stokken var kloven på midten
Сторінка статті

fissil 2

прикметник

Походження

gjennom engelsk, frå latin; samanheng med fisjon

Значення та вживання

  1. om atomkjerne: som lèt seg kløyve
  2. om energi: som kjem av atomkjernekløyving
Сторінка статті

spreie

spreia

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. strø utover;
    jamfør spreidd
    Приклад
    • spreie gjødsel
  2. Приклад
    • lampa spreier lyset godt;
    • spreie kreftene sine
  3. gjere kjent;
    breie ut
    Приклад
    • spreie rykte
  4. framkalle, skape
    Приклад
    • spreie glede rundt seg
  5. skilje frå kvarandre;
    kløyve
    Приклад
    • politiet spreidde demonstrantane;
    • vinden spreier skodda

Фіксовані вирази

  • spreie for alle vindar
    sende i alle retningar;
    oppløyse
    • formuen vart spreidd for alle vindar
  • spreie seg
    • drive med mange ting samstundes
      • ho spreier seg på mange felt og jobbar hardt
    • vekse i omfang eller utbreiing;
      auke;
      breie seg
      • smitten spreier seg lett
Сторінка статті

splitte

splitta

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. dele med fysisk makt;
    kløyve, spalte;
    skilje
    Приклад
    • vassrøyret vart splitta i to
    • brukt som adjektiv:
      • eit splitta atom
  2. få til å dele seg opp;
    Приклад
    • politiet splitta demonstrantane
  3. vere årsak til splitting (2);
    jamfør splittande
    Приклад
    • vedtaket splitta partiet
    • brukt som adjektiv:
      • eit splitta folk
  4. brukt som adjektiv: disharmonisk, motsetnadsfylt
    Приклад
    • eit splitta sinn

Фіксовані вирази

  • splitt og hersk
    det å svekkje motstandarar ved å gjere dei innbyrdes usamde
Сторінка статті

schizoid

прикметник

Вимова

sjiso-iˊd, sjitso-iˊd eller skitso-iˊd

Походження

av gresk skhizein ‘kløyve’ og -id (2

Фіксовані вирази

  • schizoid personlegdomsforstyrring
    personlegdomsforstyrring kjenneteikna av manglande evne og interesse til å knytte nære forhold til andre
Сторінка статті

schizofreni

іменник чоловічий

Вимова

sjisofreniˊ, sjitsofreniˊ eller skitsofreniˊ

Походження

av gresk skhizein ‘kløyve’ og phren ‘sinn’

Значення та вживання

alvorleg (kronisk) psykoseliding som påverkar tenking, sansing og forhold til andre menneske, med symptom som rangførestillingar, hallusinasjonar og liknande
Сторінка статті

spalte 2

spalta

дієслово

Походження

frå tysk

Значення та вживання

løyse opp i mindre delar;
bryte ned;
kløyve, splitte
Приклад
  • spalte atom;
  • vatn kan spaltast ved elektrolyse;
  • partiet er spalta i ulike fraksjonar
  • brukt som adjektiv:
    • ein spalta personlegdom
Сторінка статті

skilje 2

skilja

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

norrønt skilja, opphavleg ‘kløyve’

Значення та вживання

  1. fjerne eller føre frå kvarandre
    Приклад
    • skilje borken frå veden;
    • skilje to som slåst;
    • skilje gutar og jenter
  2. lage grense;
    dele
    Приклад
    • høge fjell skil dei to dalane
  3. gjere ulik
    Приклад
    • det er mykje som skil dei;
    • det skilde berre tre sekund mellom første- og andremann
  4. gjelde, vedkome
    Приклад
    • kva skil det deg?
  5. halde frå kvarandre
    Приклад
    • ho kunne ikkje skilje dei frå kvarandre

Фіксовані вирази

  • skilje klinten frå kveiten
    skilje det verdilause frå det verdifulle
  • skilje lag
    gå frå kvarandre
  • skilje seg
    • løyse seg opp;
      sprekke
      • fløyten skil seg
    • løyse opp ekteskap
      • han vil skilje seg frå kona si
  • skilje seg av med
    bli kvitt
    • skilje seg av med avfallsstoff
  • skilje seg ut
    • vere ulik andre
      • han tør å skilje seg ut;
      • det er spesielt ei oppleving som skil seg ut
    • løyse seg ut frå noko
      • serum skil seg ut når blod levrar seg
  • skilje ut
    • velje eller pluke ut
      • skilje ut områda som er eigna for utbygging
    • utsondre
      • kroppen skil ut adrenalin og endorfin
Сторінка статті