Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
129 результатів

Словник букмола 71 oppslagsord

hen 1

займенник

Походження

gjennom svensk hen, fra finsk hän

Значення та вживання

  1. brukt for å vise til en person når kjønn er ukjent, uvesentlig eller holdes skjult;
    han/hun, han eller hun, vedkommende (1
    Приклад
    • eleven må vise hva hen duger til;
    • pasienten sier hen har vært syk lenge;
    • kjøperen må vise kvittering hvis hen returnerer varen;
    • hva mener en italiener når hen sier ‘buona sera’?
  2. brukt for å vise til en person som foretrekker pronomenet ‘hen’ framfor ‘han’ eller ‘hun’
    Приклад
    • hvor er Kim, har noen sett hen?
    • hen er ikke-binær
Сторінка статті

hen 2

прислівник

Походження

av lavtysk hen(ne) ‘bort, vekk’

Значення та вживання

  1. bort til;
    i retning mot
    Приклад
    • hvor skal du hen?
    • alle indisier peker hen mot deg;
    • dette leder tankene hen på fortidens store filosofer;
    • hvor vil du hen med det du sa?
    • dette fører ingensteds hen;
    • komme dit hen at en ikke kan slutte
  2. brukt for å uttrykke at noe slutter å eksistere eller endrer tilstand
    Приклад
    • kampen døde hen;
    • håpet svinner hen;
    • synke hen i en døs
  3. av sted
    Приклад
    • årene gled hen

Фіксовані вирази

  • gi seg hen
    la noe oppta seg fullstendig;
    vise hengivenhet
    • gi seg hen til musikken;
    • lyst dreier seg om å tore å gi seg hen
  • gå hen
    • oftest med nekting: forløpe, passere (på den nevnte måten)
      • det gikk ikke upåaktet hen
    • gjøre noe uventet
      • han gikk hen og giftet seg;
      • de gikk hen og vant hele mesterskapet
  • se hen til
    ta hensyn til;
    ta i betraktning
    • se hen til moralske argumenter
  • stå hen
    utsettes inntil videre
    • det får stå hen til det blir andre tider
Сторінка статті

startnummer

іменник середній

Значення та вживання

  1. plassering som en deltaker har blant de som starter i et løp (2)
    Приклад
    • dagens favoritt har startnummer 12
  2. stor merkelapp festet til en deltaker som viser nummeret hen har i et løp
    Приклад
    • levere tilbake startnummeret etter løpet
Сторінка статті

æresdoktor

іменник чоловічий

Походження

etter latin Doctor honoris causa

Значення та вживання

person som er hedret med doktorgrad og doktortittel av et universitet, uavhengig av om hen har kvalifisert seg på vanlig vis
Сторінка статті

velge

дієслово

Походження

norrønt velja; beslektet med ville (2

Значення та вживання

  1. av egen vilje bestemme seg for (noe);
    Приклад
    • du står fritt til å kunne velge;
    • velge å bli fagarbeider;
    • jeg valgte å ikke si noe;
    • velge ordene sine med omhu;
    • jeg valgte det billigste alternativet;
    • du kan få velge hva vi skal ha til middag;
    • la barna velge selv;
    • han valgte å tolke henne i beste mening;
    • jeg velger å tro at de kommer snart;
    • noe slikt ville hen aldri valgt;
    • tross at de er ganske ulike, valgte de hverandre
  2. peke ut gjennom avstemning eller sjefsavgjørelse;
    Приклад
    • velge nytt styre;
    • velge noen til lagkaptein;
    • bli valgt inn på Stortinget;
    • være demokratisk valgt;
    • velge noen til en rolle;
    • sjefen valgte meg til å gjøre jobben
  3. gjøre bruk av;
    Приклад
    • det gjelder å velge rett tidspunkt;
    • velge feil dør;
    • i dag valgte jeg trappa;
    • eksempelet er ikke tilfeldig valgt

Фіксовані вирази

  • ha/være å velge i
    kunne velge blant
    • i bokhylla er det mye å velge i;
    • den lille butikken hadde ikke så mye å velge i;
    • folk liker å ha forskjellige ting å velge i
  • velge bort
    la være å velge noe;
    velge noe annet enn
    • til slutt valgte hun bort idretten til fordel for musikken
  • velge mellom
    plukke ut blant en bestemt mengde alternativer
    • du kan velge mellom brødskive og havregryn;
    • butikken har mange varer å velge mellom
  • velge og vrake
    ta det en helst vil ha
    • det er bare å velge og vrake fra menyen;
    • de som kommer først, kan velge og vrake mellom alle sitteplassene
  • velge seg
    plukke ut til seg selv
    • gutten valgte seg en stor gul ballong;
    • jeg ville valgt meg en snillere livsledsager
  • velge ut
    gå inn for blant flere eller mange alternativer;
    plukke ut, peke ut
    • bli valgt ut til å være gruppens leder;
    • velge ut sanger til bryllupet
Сторінка статті

vegg

іменник чоловічий

Походження

norrønt veggr

Значення та вживання

  1. loddrett avgrensning av en bygning utad;
    loddrett flate som skiller mellom rom
    Приклад
    • skillevegg, stuevegg, yttervegg, tømmervegg;
    • luke i veggen mellom stua og kjøkkenet;
    • tapetsere, male en vegg;
    • rødmalte låvevegger;
    • skodda var tjukk som en vegg;
    • holde misnøyen innenfor husets fire vegger;
    • prate opp ad vegger og ned ad stolper – se stolpe (1
  2. (loddrett) side(flate)
    Приклад
    • bukvegg, fjellvegg, sylindervegg

Фіксовані вирази

  • bort i/borti staur og vegger
    riv ruskende galt
    • tilbudet var helt bort i staur og vegger;
    • beløpet er borti staur og vegger
  • bort i/borti veggene
    fullstendig meningsløst;
    urimelig (1)
    • nedbemanningen var helt bort i veggene;
    • forslaget er borti veggene
  • male fanden på veggen
    svartmale tilstanden eller framtiden
  • møte veggen
    gå tom for krefter;
    bli utbrent (2)
  • sette til veggs
    stoppe motparten i en diskusjon eller lignende med vanskelige spørsmål eller svært overbevisende argumenter slik at hen blir svar skyldig
  • stange/renne hodet mot veggen
    møte uovervinnelige hindringer
    • hun stanget hodet mot veggen i jakta på suksess;
    • da gikk de trøtt av å renne hodet mot veggen
  • vegg i vegg
    ved siden av hverandre (som naboer)
    • de bodde vegg i vegg;
    • vi hadde kontor vegg i vegg
Сторінка статті

tåle

дієслово

Походження

norrønt þola

Значення та вживання

  1. klare å gjennomgå;
    greie, makte
    Приклад
    • tåle en medisin;
    • min økonomi tåler ikke store utskeielser;
    • han har måttet tåle mye kritikk
  2. kunne omgås eller holde ut med uten å kjenne motvilje
    Приклад
    • de tåler ikke synet av hverandre
  3. kunne spise uten å bli syk
    Приклад
    • hen tåler ikke gluten

Фіксовані вирази

  • tåle sammenligning med
    kunne måle seg med;
    være like god som
    • hans prestasjoner tåler ikke sammenligning med konkurrentenes
Сторінка статті

tone ut

Значення та вживання

Se: tone
  1. dø hen;
    opphøre
    Приклад
    • sangen var ikke tonet ut da applausen braket løs
  2. la klinge ut over
    Приклад
    • musikken tonet ut over oss
Сторінка статті

tone 2

дієслово

Значення та вживання

  1. om musikkinstrument, stemme eller lignende: gi fra seg toner eller musikk;
    lyde (1, 1) med toner, musikk eller sang;
    Приклад
    • sangen tonet mellom veggene i klasserommet;
    • den klare stemmen toner utover konsertsalen
  2. gi en viss fargenyanse;
    gi en viss tone (1, 7)
    Приклад
    • tone håret;
    • tone et fotografi

Фіксовані вирази

  • tone ned
    gjøre mindre tydelig eller framtredende;
    dempe
    • tone ned de negative sidene ved saken;
    • de måtte tone ned de ambisiøse planene
  • tone ut
    • dø hen;
      opphøre
      • sangen var ikke tonet ut da applausen braket løs
    • la klinge ut over
      • musikken tonet ut over oss
Сторінка статті

storfamilie

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. familie der minst tre slektledd bor sammen;
    til forskjell fra: kjernefamilie
  2. gruppe av personer som er etterkommere av samme person;
    slekt, ætt
    Приклад
    • i etterkant av bruddet er hen fremdeles regnet som en del av storfamilien;
    • kongeparet har invitert storfamilien til festmiddag på Slottet
Сторінка статті

Словник нюношка 58 oppslagsord

hen 1

займенник

Походження

gjennom svensk hen, frå finsk hän

Значення та вживання

  1. brukt for å vise til ein person når kjønn er ukjent, uvesentleg eller blir halde skjult;
    han/ho, han eller ho, vedkomande (1
    Приклад
    • eleven må vise kva hen har lært;
    • pasienten seier hen har vore sjuk lenge;
    • kjøparen må få dei opplysningane hen har krav på;
    • kva meiner ein grekar når hen seier ‘kalimera’?
  2. brukt for å vise til ein person som føretrekkjer pronomenet ‘hen’ framfor ‘han’ eller ‘ho’
    Приклад
    • kor er Kim, har nokon sett hen?
    • hen er ikkje-binær
Сторінка статті

hen 2

прислівник

Походження

av lågtysk hen(ne) ‘bort, vekk’

Значення та вживання

  1. bort til;
    i retning mot
    Приклад
    • kvar skal du hen?
    • kvar vil du hen med denne forteljinga?
  2. brukt for å uttrykkje at noko held opp å eksistere eller endrar tilstand
    Приклад
    • ho sjukna hen og døydde

Фіксовані вирази

  • gje seg hen
    la noko oppta seg fullt og heilt;
    gje seg over til sterke kjensler
    • gje seg hen til musikken;
    • han gav seg hen til saka
  • gå hen
    • oftast med nekting: passere, hende (på den nemnde måten)
      • det gjekk ikkje upåakta hen at ho slutta i stillinga
    • gjere noko uventa
      • ho har gått hen og forelska seg
  • sjå hen til
    ta omsyn til
    • sjå hen til følgjene av avgjerda
Сторінка статті

startnummer

іменник середній

Значення та вживання

  1. plassering som ein deltakar har mellom dei som startar i eit løp (2)
    Приклад
    • eg har mest tru på hesten med startnummer 3
  2. stor merkelapp festa til ein deltakar som syner nummeret hen har i eit løp
    Приклад
    • hengje på seg startnummeret
Сторінка статті

æresdoktor

іменник чоловічий

Походження

etter latin Doctor honoris causa

Значення та вживання

person som har fått doktorgrad og doktortittel av eit universitet som ei særskild heidring, uavhengig av om hen har kvalifisert seg på vanleg vis
Сторінка статті

teikn

іменник середній

Походження

norrønt teikn eller tákn

Значення та вживання

  1. fenomen eller hending som viser eller symboliserer noko
    Приклад
    • ikkje vise teikn til anger;
    • det er ikkje teikn til snø enno;
    • dugnaden er eit teikn på god naboskap;
    • trivsel på arbeidsplassen eit godt teikn
  2. symbol for eit tydingsinnhald, særleg om del av alfabet eller skriftsystem
    Приклад
    • det japanske skriftspråket har mange ulike teikn
  3. handrørsle og mimikk brukt som ei språkleg eining i teiknspråk (1)
  4. kroppsrørsle eller signal brukt for å gi ein kort, enkel beskjed
    Приклад
    • han gav teikn om at dei skulle vere stille;
    • fotgjengaren gav teikn om at hen skulle over vegen
  5. Приклад
    • teikn i i tida;
    • vedvarande feber kan vere eit dårleg teikn;
    • teikn og under

Фіксовані вирази

  • teikn i sol og måne
    teikn som tyder på at noko kjem til å hende
Сторінка статті

tole 2

tola

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

norrønt þola; jamfør tol (1

Значення та вживання

  1. halde ut, greie;
    finne seg i
    Приклад
    • ein lyt tole litt vondt;
    • tole urett;
    • plagget toler ikkje kokevask;
    • tole samanlikning med
  2. kunne omgåast eller halde ut med utan å kjenne motvilje
    Приклад
    • eg toler ikkje synet av hen
  3. kunne ete utan å bli sjuk
    Приклад
    • hen toler ikkje peanøtter
Сторінка статті

tone ut

Значення та вживання

Sjå: tone
  1. døy hen;
    opphøyre
    Приклад
    • salmesongen tona ut da presten steig opp på preikestolen
  2. la klinge ut over
    Приклад
    • musikken tona ut over oss
Сторінка статті

tone 3

tona

дієслово

Значення та вживання

  1. om musikkinstrument, røyst eller liknande: gje frå seg tonar eller musikk;
    lyde (2 med tonar, musikk eller song;
    Приклад
    • fiolinen tonar utover;
    • den djupe bassen hans tona ut i rommet
  2. gje ein viss fargenyanse;
    gje ein viss tone (2, 7)
    Приклад
    • tone håret mørkare

Фіксовані вирази

  • tone ned
    gjere mindre tydeleg eller framståande;
    dempe
    • tone ned dei negative sidene ved saka;
    • dei måtte tone ned ambisjonsnivået
  • tone ut
    • døy hen;
      opphøyre
      • salmesongen tona ut da presten steig opp på preikestolen
    • la klinge ut over
      • musikken tona ut over oss
Сторінка статті

sisten

іменник незмінні

Походження

substantivering av sist (1

Значення та вживання

  1. den som blir sist i leik
    Приклад
    • bli sisten
  2. barneleik der det gjeld å nå att ein deltakar og gje hen eit slag i det ein roper «sisten»
    Приклад
    • gje nokon sisten
Сторінка статті

utlending

іменник чоловічий

Походження

av utland

Значення та вживання

person som er frå eit anna land enn landet hen bur eller har tilhald i
Приклад
  • norskundervisning for utlendingar
Сторінка статті