Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
277 результатів

Словник букмола 142 oppslagsord

gull

іменник середній

Походження

norrønt gull, goll,; beslektet med gul , opprinnelig ‘gult metall’

Значення та вживання

  1. gulrødt, edelt metallisk grunnstoff (1) med atomnummer 79;
    kjemisk symbol Au
    Приклад
    • grave etter gull;
    • tro som gull;
    • hun er verdt sin vekt i gull
  2. brukt som adjektiv: av gull, gyllen (1)
    Приклад
    • et gull armbåndsur
  3. legering (2) av gull (1) og annet metall
    Приклад
    • et kjede i gull;
    • en ring av gull;
    • få Kongens fortjenestemedalje i gull
  4. rikdom, penger
    Приклад
    • eie gods og gull
  5. Приклад
    • ta gull i hopp
  6. noe skinnende, gyllen farge
    Приклад
    • mønster i blått og gull
  7. som kjælenavn
    Приклад
    • gullet mitt!

Фіксовані вирази

  • bondens gull
  • det er ikke gull alt som glimrer
    en må ikke dømme bare ut fra et fint ytre;
    ikke alt som ser fint ut, er verdifullt
  • god som gull
    svært god
  • ha et hjerte av gull
    være svært snill
  • love gull og grønne skoger
    love rikdom eller andre goder
  • være gull verdt
    være svært viktig
    • opplysningen er gull verdt
Сторінка статті

skjær 4

прикметник

Походження

norrønt skærr; samme opprinnelse som skir

Значення та вживання

  1. lys, klar
    Приклад
    • en skjær høstdag;
    • ha skjær og fin hud
  2. ublandet, ekte
    Приклад
    • skjært gull
  3. sart, ømfintlig
    Приклад
    • en skjær knopp

Фіксовані вирази

  • ren og skjær
    klar og tydelig;
    fullstendig
    • det var ren og skjær flaks at det ikke gikk verre
Сторінка статті

skir

прикметник

Походження

norrønt skírr

Значення та вживання

  1. uten tilsetninger;
    ekte, ren, ublandet;
    Приклад
    • skirt gull
  2. lys, klar;
    Приклад
    • den skire morgenen;
    • skir luft
  3. tvers gjennom;
    bare
    Приклад
    • det var skire løgn
  4. om person: vakker, fin
    Приклад
    • en lys og skir jente
Сторінка статті

roségull, rosegull

іменник середній

Значення та вживання

legering (2) av gull (1) og metaller med rødlig skjær
Приклад
  • et smykke med 18 karat roségull
Сторінка статті

fin

прикметник

Походження

sent norrønt fínn ‘blank, glatt’; opprinnelig av latin finis med betydning ‘avsluttet, fullendt’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • en fin vin;
    • en fin løsning;
    • fine forhold;
    • fint føre;
    • ha det fint;
    • så fint!
    • få noen fine dager;
    • føle seg i fin form
    • brukt som adverb:
      • greie seg fint;
      • det går fint
  2. som det er lett å like;
    behagelig, pen
    Приклад
    • en fin gutt;
    • fine farger;
    • en fin dag;
    • fem fine ting du kan gjøre i helgen
  3. av høy ætt, fornem (2)
    Приклад
    • være av fin familie;
    • ha fine fornemmelser
    • brukt som substantiv:
      • maten var forbeholdt de fine
    • brukt som adverb:
      • snakke fint
  4. Приклад
    • et tvers igjennom fint menneske
    • brukt som adverb:
      • behandle noen fint
  5. varsom, taktfull
    Приклад
    • de har tatt imot henne på en fin måte
  6. brukt ironisk for å uttrykke skepsis eller mild kritikk
    Приклад
    • du er meg en fin en
  7. tynn, spe
    Приклад
    • fin tråd
  8. glatt, jevn
    Приклад
    • fin hud
  9. småkornet, findelt
    Приклад
    • fin sand;
    • fint mel;
    • fin netting
    • brukt som adverb:
      • hakke noe fint
  10. følsom, nøyaktig
    Приклад
    • ha en fin hørsel;
    • fine nyanser;
    • fine målinger;
    • fint håndarbeid tar tid
    • brukt som adverb:
      • fint gradert
  11. Приклад
    • fint gull
  12. brukt som forsterkende adverb: helt, pent
    Приклад
    • han var fint nødt til å følge rådet

Фіксовані вирази

  • fin i farten
    beruset
    • han er allerede fin i farten
  • fin på det
  • fint lite
    svært lite
  • sitte fint i det
    være ille ute
Сторінка статті

gjøre/ta storeslem

Значення та вживання

  2. oppnå et svært godt resulatat
    Приклад
    • han gjorde storeslem under NM med tre gull;
    • filmen tok storeslem på Amanda-utdelingen
Сторінка статті

storeslem

іменник чоловічий

Походження

etter engelsk grand slam; jamfør slem (1

Значення та вживання

  1. spill i whist eller bridge der en av partene tar alle stikkene (1
    Приклад
    • vinne storeslem
  2. overlegen seier eller svært godt resultat
    Приклад
    • norsk storeslem i langrennsporet

Фіксовані вирази

  • gjøre/ta storeslem
    • oppnå et svært godt resulatat
      • han gjorde storeslem under NM med tre gull;
      • filmen tok storeslem på Amanda-utdelingen
Сторінка статті

gyllen

прикметник

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  1. forgylt, gullgul, skinnende, av gull
    Приклад
    • gyllen glans;
    • gylne rammer;
    • gylne kanter
  2. gullignende, gullgul og skinnende
    Приклад
    • gyllen glans
  3. strålende, herlig
    Приклад
    • gylne tider;
    • gylne drømmer;
    • gylne løfter
  4. Приклад
    • en gyllen regel

Фіксовані вирази

  • den gylne middelvei
    balansert synspunkt, standpunkt eller handlingsmåte der en ikke går til noen ytterligheter
    • finne den gylne middelvei;
    • velge den gylne middelvei
  • det gylne snitt
    i matematikk: deling av et linjestykke i to deler slik at forholdet mellom hele linjestykket og den største delen er lik forholdet mellom den største delen og den minste
  • gyllen fallskjerm
    i overført betydning: godtgjørelse som personer i lederstillinger kan få om de må slutte før kontrakttiden er ute
Сторінка статті

sikte 1

іменник середній

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  2. Приклад
    • ta sikte med geværet
  3. innretning på skytevåpen til å sikte (2, 1) med
    Приклад
    • stille inn siktet

Фіксовані вирази

  • i sikte
    • innenfor synsvidde
      • de var på havet, uten land i sikte
    • med forventning om at noe vil hende;
      i vente
      • laget hadde VM-gull i sikte;
      • det er ennå ingen løsning i sikte
  • med sikte på
    med et bestemt mål for øye
    • drive oppsøkende virksomhet med sikte på å gi hjelp
  • ta sikte på
    • rette øynene mot
    • ha som mål;
      stile mot
      • de tok sikte på å avslutte arbeidet før sommeren
Сторінка статті

gods 1

іменник середній

Походження

norrønt góz, genitiv av góðr ‘god’; i betydning 4 fra tysk , av giessen ‘støpe’

Значення та вживання

  1. rørlig eiendom;
    flyttbare eiendeler;
    ting, løsøre
    Приклад
    • ha lite jordisk gods;
    • vinne gods og gull
  2. varer for transport
    Приклад
    • losse gods;
    • laste gods;
    • det trengs mange lastebiler for å frakte godset
  3. støpt metallmasse
    Приклад
    • en sprekk i godset
  4. rigg (1) på båt
Сторінка статті

Словник нюношка 135 oppslagsord

gull

іменник середній

Походження

norrønt gull, goll; samanheng med gul (2 , opphavleg ‘gult metall’

Значення та вживання

  1. gulraudt, edelt metallisk grunnstoff (1) med atomnummer 79;
    kjemisk symbol Au
    Приклад
    • grave etter gull;
    • vere tru som gull
  2. brukt som adjektiv: av gull, gyllen (2)
    Приклад
    • eit gull armbandsur
  3. legering (2) av gull (1) og anna metall
    Приклад
    • ein ring av gull;
    • ei kjede i gull;
    • få Kongens fortenestemedalje i gull
  4. rikdom, pengar, store verdiar
    Приклад
    • vinne gods og gull;
    • eige gods og gull
  5. Приклад
    • ta tre gull i OL
  6. noko forgylt eller skinande;
    gyllen farge
    Приклад
    • mønster i blått og gull
  7. brukt som kjælenamn
    Приклад
    • gullet mitt

Фіксовані вирази

  • bondens gull
  • det er ikkje gull alt som glimrar
    ein må ikkje døme berre ut frå eit fint ytre;
    ikkje alt som ser fint ut, er verdifullt
  • god som gull
    heilt framifrå
  • ha eit hjarte av gull
    vere svært snill
  • love gull og grøne skogar
    love rikdom eller andre gode
  • vere gull verd
    vere svært viktig
    • opplysninga er gull verd
Сторінка статті

verd 4

прикметник

Походження

norrønt verðr

Значення та вживання

  1. som har (så eller så stor) verdi
    Приклад
    • eigedomen er verd fem millionar kroner;
    • vere verd prisen
  2. som fortener noko
    Приклад
    • vite alt som er verdt å vite om båtar;
    • vere all ære verd;
    • det er ikkje umaken verdt
  3. Приклад
    • det er ikkje verdt å gjere det

Фіксовані вирази

  • vere gull verd
    vere svært viktig
    • opplysninga er gull verd
Сторінка статті

roségull, rosegull

іменник середній

Значення та вживання

legering (2) av gull (1) og metall med raudleg skjær
Приклад
  • ein ring med 18 karat roségull
Сторінка статті

rein 3

прикметник

Походження

norrønt hreinn

Значення та вживання

  1. fri for skit eller forureining
    Приклад
    • vere rein på hendene;
    • brette saman reine klede;
    • rein, frisk luft;
    • vi treng reint vatn;
    • kan du gjere reint på badet?
  2. fri for hindringar eller liknande
    Приклад
    • skipet kom seg ut i reint farvatn
  3. moralsk lytefri;
    Приклад
    • ha reint samvit
  4. utan tilsetningar;
    Приклад
    • reine fargar;
    • ein ring i reint gull;
    • han gjorde det av rein idealisme
  5. som er klar og tydeleg;
    Приклад
    • reine linjer
  6. Приклад
    • det var reine elendet;
    • han er reine barnet
  7. brukt som adverb: heilt (1, fullstendig (2)
    Приклад
    • det gjekk reint ille;
    • ho var reint galen

Фіксовані вирази

  • gjere reint bord
    • ete alt som er sett fram
    • reinske opp;
      kvitte seg med alt
    • i konkurransar og liknande: vinne alt som er mogleg å vinne
  • ha reine hender
    vere uskuldig
  • ha reint mjøl i posen
    vere uskuldig;
    ha godt samvit
  • halde buret reint
    om målvakt: ikkje sleppe inn mål
  • halde stien sin rein
    te seg ulasteleg
  • med reine ord
    med likeframme uttrykk;
    rett ut
    • bodskapen er formulert med reine ord
  • på det reine
    klarlagt
    • det er på det reine at han ikkje kjem tilbake;
    • vi må bringe på det reine kva som skjedde
  • på det reine med
    klar over
    • eg er fullt på det reine med at framtida er usikker
  • rein og skjær
    klar og tydeleg;
    fullstendig
    • det var rein og skjær lygn alt saman
  • reine ord for pengane
    klar tale;
    sanninga
  • reint rulleblad
    lytefri vandel
  • reint ut
    rett og slett;
    beint fram
    • det var reint ut hjartelaust
  • snakke reint
    snakke feilfritt, særleg med bruk av dei rette lydane
  • syngje reint
    syngje utan falske tonar
Сторінка статті

kvit

прикметник

Походження

norrønt hvítr

Значення та вживання

  1. med same farge som nyfallen snø (eit fargeinntrykk som kjem fram når mest alt lyset blir kasta attende)
    Приклад
    • kvit skjorte;
    • teikne på kvitt papir;
    • det kvite huset;
    • smile med kvite tenner;
    • ete fiskebollar i kvit saus til middag;
    • bli heilt kvit i håret
  2. om person eller folkegruppe: som har medfødd lys hudfarge;
    Приклад
    • kvite menn frå Europa;
    • det kvite mindretalet i Sør-Afrika
    • brukt som substantiv:
      • det økonomiske gapet mellom kvite og svarte i USA
  3. om person: med unormalt lys hudfarge, til dømes på grunn av sinnsrørsle eller hardt strev
    Приклад
    • vere kvit av sinne;
    • vere kvit og bleik av inneliv
  4. om pengar: tent på lovleg måte;
    til skilnad frå svart (2, 9)
    Приклад
    • kvitt arbeid;
    • svarte og kvite pengar
    • brukt som adverb:
      • betale kvitt;
      • forbrukarane kjøper stadig fleire tenester kvitt
  5. brukt som substantiv: sjakkspelar med kvite brikker
    Приклад
    • kvit vinn med eit overraskande trekk;
    • springaren til kvit vart sett ut av spel
  6. om eldre forhold, brukt som substantiv: antirevolusjonær, antikommunistisk (etter den kongelege franske lilja)
    Приклад
    • kampen mellom dei raude og dei kvite

Фіксовані вирази

  • det kvite i auga
    den kvite senehinna i auga
    • ho var så sint at vi berre såg det kvite i auga
  • gå kvit
    om sjø eller bølgjer: ha skumtoppar
    • sjøen går kvit
  • heise det kvite flagget
    overgje seg
  • kvit brur
    brur kledd i kvitt
    • ho skal stå kvit brur
  • kvit elefant
    noko dyrt og unyttig
  • kvit fisk
    fisk som er kvit i kjøtet, til dømes torsk og sei
  • kvit jul
    jul med snø
  • kvit lygn
    lygn for å spare nokon for ei lei sanning;
    naudlygn
  • kvit magi
    hekseri og trolldom som ikkje skader andre
  • kvit månad
    månad utan alkoholbruk
  • kvit slavehandel
    handel med personar med lys hudfarge, særleg kvinner, som blir selde som billig arbeidskraft eller til prostitusjon
  • kvit som eit laken
    svært bleik
    • han vart kvit som eit laken i andletet
  • kvitt brød
  • kvitt flagg
  • kvitt gull
    legering av gull, kopar, sink og nikkel som er mykje brukt i smykke
  • kvitt kjøt
    kjøt frå fjørfe, særleg kylling og kalkun
    • forbruket av kvitt kjøt har auka
  • på det kvite lerretet
    på filmduken, ved filmen
  • skyte ein kvit pinn etter
    gje opp som tapt;
    gje opp vona om
Сторінка статті

skulle

skulla

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

norrønt skulu

Значення та вживання

  1. om framtid: kome til å
    Приклад
    • toget skal gå om ein time;
    • vi skal reise i morgon
  2. brukt for å uttrykke påbod, befaling eller krav;
    Приклад
    • du skal gjere det;
    • eg skulle helse frå mor;
    • sanninga skal fram
  3. brukt til å uttrykkje ønskje eller oppfordring;
    Приклад
    • du skulle hjelpe meir til heime;
    • alle skulle gjere si plikt
  4. brukt for å uttrykkje løfte eller forsikring
    Приклад
    • eg skal nok greie det
  5. brukt for å stadfesta noko
    Приклад
    • eg skal seie det gjekk bra
  6. ha ord på seg for noko
    Приклад
    • ho skal vere flink;
    • det skal vere reint gull
  7. brukt for å uttrykkje tvil eller høfleg førespurnad
    Приклад
    • skal det vere meir kaffi?
    • skulle du reise dit?
  8. ha grunn eller høve til
    Приклад
    • det skal du rekne med;
    • det skulle la seg gjere
  9. brukt saman med adverb (og utan hovudverb) for å uttrykkje retning
    Приклад
    • eg skal heim;
    • kvar skal du av?
    • kva skal han der?

Фіксовані вирази

  • skal bli!
    brukt som svar på kommando eller førespurnad
  • skulle til
    • vere bruk for;
      trengast
      • det er ikkje mykje som skal til
    • vere i ferd med
      • ho skulle til å leggje i veg
Сторінка статті

gullkross

іменник чоловічий

gullkors

іменник середній

Значення та вживання

  1. kross laga av gull (3)
    Приклад
    • ho har ein gullkross kring halsen
  2. slekt av krossblomstrane;
    Erysimum
Сторінка статті

sølv, sylv

іменник середній

Походження

norrønt silfr, sylfr

Значення та вживання

  1. edelt og glinsande kvitt, metallisk grunnstoff (1) med atomnummer 47;
    kjemisk symbol Ag
    Приклад
    • reint sølv
  2. legering (2) av sølv (1) og anna metall nytta til å lage ulike gjenstandar
    Приклад
    • ei mugge i sølv
  3. gjenstand i sølv (2)
    Приклад
    • sølv er populært hos antikvitetshandlarane
  4. nest beste prestasjon
    Приклад
    • ho fekk sølv i NM
  5. om eldre forhold: betalingsmiddel;
    rikdom, pengar
    Приклад
    • han betalte tre lodd sølv
  6. farge som liknar sølv (1);
    kvitleg, glinsande farge
    Приклад
    • ein sykkel i blått og sølv;
    • månen skein som sølv

Фіксовані вирази

  • havets sølv
  • tale er sølv, men tagnad er gull
    det er ofte betre å teie enn å seie noko
Сторінка статті

skir

прикметник

Походження

norrønt skírr; samanheng med skine

Значення та вживання

  1. utan tilsetjingar;
    Приклад
    • skirt gull
  2. lys, klar
    Приклад
    • ein skir morgon;
    • den skire lufta
  3. tvers gjennom;
    berre
    Приклад
    • dette er rein og skir galskap;
    • det var skire lygna
  4. om person: vakker, fin
    Приклад
    • ho var lys og skir
Сторінка статті

jage

jaga

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

seint norrønt jaga (dýr); av lågtysk jagen

Значення та вживання

  1. vere på jakt etter;
    forfølgje
    Приклад
    • dei drog til fjells for å jage rein;
    • politiet jagar bandittane
    • brukt som adjektiv
      • eit jaga offer
  2. skysse av stad;
    Приклад
    • jage buskapen på beite;
    • jage nokon på dør
  3. vere i sterk fart;
    fare fort
    Приклад
    • jage av stad
    • brukt som adjektiv
      • eit jagande tempo
  4. Приклад
    • redsla jaga gjennom meg
    • brukt som adjektiv
      • ei jagande pine
  5. Приклад
    • jage etter lykka;
    • jage etter gods og gull

Фіксовані вирази

  • jage opp
    drive eller skremme ut frå skjulestad;
    støkkje (1)
    • jage opp ein hare
  • jage på
    drive fram;
    skunde seg
    • jage på hesten;
    • ho treiv øks og sag og jaga på
Сторінка статті