Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
28137 результатів

Словник букмола 13802 oppslagsord

støttespiller, støttespeller

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. erfaren, dyktig spiller
    Приклад
    • laget manglet flere av støttespillerne
  2. erfaren, ledende person
    Приклад
    • partiets støttespiller gjennom mange år
  3. en som støtte (1, 4) noe eller noen
    Приклад
    • USA og dets støttespillere
Сторінка статті

kalle/nevne noe ved dets rette navn

Значення та вживання

si sin mening rett ut;
Se: navn
Приклад
  • la oss kalle fredsplanen ved dens rette navn: en ren okkupasjon;
  • han var ikke redd for å nevne noe ved dets rette navn
Сторінка статті

kalle en spade for en spade

Значення та вживання

nevne noe ved dets rette navn;
Se: spade
Сторінка статті

det etablerte samfunnet

Значення та вживання

det eksisterende samfunnet med dets lover, verdier, normer, fordommer og lignende;
Сторінка статті

sosiologi

іменник чоловічий

Походження

fra fransk

Значення та вживання

vitenskap om det menneskelige samfunn og dets sosiale sammensetning
Сторінка статті

spade

іменник чоловічий

Походження

norrønt (jarn)spaði; fra lavtysk

Значення та вживання

  1. redskap med jernblad og treskaft til å måke og grave med
    Приклад
    • torvspade, stikkspade;
    • grave ut tomta med hakke og spade
  2. det som går på en spade (1)
    Приклад
    • en spade sand
  3. om forskjellige redskaper med blad og skaft
    Приклад
    • kakespade, smørspade

Фіксовані вирази

  • kalle en spade for en spade
    nevne noe ved dets rette navn
  • sette/stikke spaden i jorda
    begynne byggingen av noe
    • nå setter de spaden i jorda for det neste byggetrinnet;
    • det vil ta år før vi kan stikke spaden i jorda
Сторінка статті

navn

іменник середній

Походження

norrønt nafn

Значення та вживання

  1. ord som noen eller noe kalles ved, og som skiller ut et bestemt individ eller eksemplar fra en større gruppe (for eksempel personnavn, stedsnavn) eller knytter det nevnte til en bestemt klasse eller art (for eksempel plantenavn, stoffnavn)
    Приклад
    • fyll inn navn, adresse og telefonnummer;
    • en kvinne ved navn Anne Haug;
    • mange har to navn som etternavn;
    • oppgi fullt navn;
    • jeg har glemt navnet på hotellet;
    • som artist går hun under navnet Victoria;
    • plantearten fikk navn etter oppdageren;
    • hunden lyder navnet Fido;
    • merke matboksen med navn;
    • sette regningen på firmaets navn;
    • reservasjonen på hotellet ble gjort i min kones navn
  2. navn (1) eller ord for karakteristikk som noen eller noe får i tillegg til sitt egentlige navn;
    Приклад
    • navnet de ropte, såret henne utrolig
  3. navn (1) i skriftlig form, digitalt eller håndskrevet, som uttrykk for godkjenning eller autorisasjon;
    Приклад
    • sette navnet sitt under et dokument;
    • navnet hans står på kontrakten, så da gjelder avtalen
  4. Приклад
    • forretningen har et godt navn;
    • miste sitt gode navn og rykte

Фіксовані вирази

  • få et navn
    bli kjent, berømt
    • forfatteren har fått et stort navn internasjonalt
  • gå under navnet/navn av
    bli kalt
    • bygget går under navnet Diamanten;
    • en mann som går under navn av Hippien
  • i noens/noes navn
    1. på vegne av noen eller noe;
      med den myndighet eller posisjon som er gitt av noen eller noe
      • i Guds navn døper jeg deg;
      • i kongens navn befaler vi deg;
      • gripe inn i lovens navn;
      • si noe i sannhetens navn
    2. brukt i forsterkende uttrykk
      • men i himmelens navn, gjør leksene nå!
      • i all verdens navn!
  • i navnet
    tilsynelatende;
    på papiret
    • selv om han er fengslet, er han fremdeles leder i navnet
  • kalle/nevne noe ved dets rette navn
    si sin mening rett ut
    • la oss kalle fredsplanen ved dens rette navn: en ren okkupasjon;
    • han var ikke redd for å nevne noe ved dets rette navn
  • kjenne noen/noe på navn
    vite navnet på noen eller noe, uten å vite mye om det nevnte
    • jeg kjenner byen på navn, men er usikker på hvor i Spania den ligger;
    • de kjente henne bare på navn
  • mer i navnet enn i gavnet
    mer i ord enn i handling
    • være leder mer i navnet enn i gavnet
  • navnet skjemmer ingen
    det er ikke navnet, men handlingene en gjør, som bringer skam
Сторінка статті

konsul

іменник чоловічий

Походження

fra latin; beslektet med konsultere

Значення та вживання

  1. hver av de to høyeste embetsmennene i den romerske republikken
  2. tjenestemann som tar seg av interessene til et land og dets borgere i utlandet
    Приклад
    • utsendt konsul;
    • ulønnet konsul

Фіксовані вирази

  • honorær konsul
    konsul uten faste plikter og lønn
Сторінка статті

etablert

прикметник

Значення та вживання

  1. som har en trygg og stabil posisjon;
    som er på plass og i funksjon;
    som har etablert seg
    Приклад
    • etablerte skribenter;
    • en godt etablert bedrift;
    • etablerte familier
  2. allment godkjent
    Приклад
    • etablerte sannheter;
    • etablert praksis;
    • den etablerte kanon
    • brukt som substantiv:
      • en politiker som representerer det etablerte;
      • opprør mot det etablerte

Фіксовані вирази

  • det etablerte samfunnet
    det eksisterende samfunnet med dets lover, verdier, normer, fordommer og lignende;
    establishment
Сторінка статті

solipsisme

іменник чоловічий

Походження

fra latin, nydanning av solus ‘alene’ og ipse ‘selv’

Значення та вживання

filosofisk oppfatning som går ut på at jeget og dets bevissthetsinnhold er det eneste som eksisterer
Сторінка статті

Словник нюношка 14335 oppslagsord

det 1

займенник

Походження

av det (2

Значення та вживання

3. person eintal inkjekjønn; jamfør han, ho (2 og dei (1
Приклад
  • huset står som det stod;
  • ho las feil, men merka det ikkje
Сторінка статті

det 2

детермінатив демонстративний

Походження

norrønt þat, þet, n av sá ‘den’

Значення та вживання

3. person eintal inkjekjønn; jamfør den og og dei (2
Приклад
  • sjå det (huset) (der);
  • korleis det?
  • det var verre, det;
  • rop, og det høgt!
  • reise sin veg, det går ikkje;
  • det å leve;
  • det at ein kjem for seint, kan vere grunn nok;
  • 1,80 og vel så det;
  • du kan kome hit for det – likevel
  • som relativ
    • det ein har lova, får ein halde
Сторінка статті

det 3

детермінатив демонстративний

Походження

av det (2

Значення та вживання

  1. formelt subjekt eller objekt:
    Приклад
    • det regnar, angar, brenn, er mørkt, gjer vondt, går bra, monar, tek tid;
    • ha det bra;
    • ta det med ro;
    • korleis står det til?
    • ha det med å klage
  2. førebels subjekt:
    Приклад
    • det kom ein bil;
    • det var mange som prøvde seg
    • ettersett:
      • kva er det?
Сторінка статті

det 4

детермінатив демонстративний

Походження

av det (2; jamfør den (2 og dei (3

Значення та вживання

i inkjekjønn eintal:
Приклад
  • det store huset;
  • det meste;
  • (i) det heile;
  • ho gjekk på det beste ho vann;
  • ikkje det bøss, slag;
  • liggje på det siste;
  • med det første, det same
Сторінка статті

sikker

прикметник

Походження

av latin securus ‘sutlaus’

Значення та вживання

  1. som ikkje fører med seg fare eller risiko;
    ufarleg, trygg
    Приклад
    • isen er sikker;
    • byggje betre og sikrare vegar;
    • her er det sikkert for flaum;
    • ha ei sikker stilling;
    • gå den sikraste ruta
  2. til å stole på;
    Приклад
    • det er viktig å få rask og sikker hjelp;
    • eit sikkert middel mot forkjøling;
    • sikre teikn og varsel;
    • dra sikre slutningar;
    • sikkert og visst
  3. brukt som adverb: etter alt å døme;
    Приклад
    • ho er sikkert komen
  4. som ikkje er i tvil;
    urikkeleg, overtydd
    Приклад
    • ha sikker tru på noko;
    • han er sikker på at alle kjem;
    • dei var sikre på at barna var heime
  5. som ikkje er ustø eller vaklande;
    stø
    Приклад
    • vere sikker på handa
    • brukt som adverb:
      • skyte sikkert

Фіксовані вирази

  • sikker som banken
    helt sikker
  • sikkert som amen i kyrkja
    heilt sikkert, heilt sant
    • dei kjem for seint, det er like sikkert som amen i kyrkja
  • sikre papir
    verdipapir med liten risiko
  • vere på den sikre sida
    halde seg trygg;
    ha teke åtgjerder
  • vere sikker i si sak
    vere trygg på at ein har rett
Сторінка статті

løn 1, lønn 1

іменник жіночий

Походження

norrønt laun

Значення та вживання

  1. godtgjersle for eit arbeid eller ei teneste;
    Приклад
    • få løn for strevet
  2. konsekvens, følgje (1, 1);
    straff
    Приклад
    • få løn som fortent
  3. fastsett betaling for eit arbeid;
    Приклад
    • ha høg løn;
    • ha 700 000 i året i løn;
    • få permisjon med full løn;
    • løna har auka det siste året

Фіксовані вирази

  • utakk er verdas løn
    du får ingen takk for det gode du gjer
Сторінка статті

dimming 1

іменник жіночий

Значення та вживання

det å gjere eller bli uklar, dim (2;
jamfør dimme (2

Фіксовані вирази

  • global dimming
    reduksjon av den samla mengda sollys som når fram til jordoverflata
Сторінка статті

dimmast

дієслово

Походження

av dimme (2

Значення та вживання

bli dim (2;
mørkne
Приклад
  • det dimmest;
  • dagen tok til å dimmast
Сторінка статті

dimming 3

іменник жіночий

Значення та вживання

det å dimittere (1) eller bli dimittert;
jamfør dimme (4
Сторінка статті

jamn

прикметник

Походження

norrønt jafn

Значення та вживання

  1. utan humpar og søkk;
    slett, flat
    Приклад
    • ei jamn overflate;
    • ein jamn kant;
    • vegen er jamn og fin;
    • eg må finne eit jamnare underlag å setje opp teltet på
  2. likt fordelt eller like tjukk overalt
    Приклад
    • leggje på eit jamt lag med sand;
    • ein jamn tråd
    • brukt som adverb
      • så kornet jamt
  3. med einsarta konsistens eller struktur
    Приклад
    • bland ingrediensane saman til ein jamn masse
  4. utan avbrot og utan merkande endring i intensitet;
    vedvarande, ubroten;
    regelviss
    Приклад
    • jamn vind;
    • halde jamn fart;
    • regne jamt;
    • det jamne slitet;
    • ei jamn utvikling;
    • med jamne mellomrom
  5. like eins;
    like stor, sterk, gjæv eller liknande
    Приклад
    • dei er jamne i styrke;
    • dei to konkurrentane var heilt jamne
  6. allmenn, vanleg;
    middels;
    Приклад
    • den jamne levemåten;
    • det var jamne folk;
    • dei kom frå jamne kår
  7. brukt som adverb: akkurat (1)
    Приклад
    • det blir 500 kr jamt
  8. brukt som adverb: ofte, alltid
    Приклад
    • jamt er det slik

Фіксовані вирази

  • den jamne mann og kvinne
    vanlege folk;
    folk flest
  • jamne tal
    tal som kan delast på to utan brøk;
    partal
  • jamt og samt
    støtt og stadig
  • jamt og trutt
    utan avbrot;
    stadig, konstant
    • utgiftene stig jamt og trutt
  • jamt over
    stort sett, til vanleg;
    gjennomsnittleg
    • dei brukte jamt over 200 kroner til mat om dagen
  • jamt slutt
    heilt slutt
  • på det jamne
    av vanleg, ordinært eller middels slag
    • resultata låg på det jamne
Сторінка статті