Розширений пошук

388 результатів

Словник букмола 286 oppslagsord

дієслово

Походження

norrønt deyja; beslektet med død (1

Значення та вживання

  1. slutte å leve (2, 1)
    Приклад
    • dø av kreft;
    • dø en naturlig død;
    • dø fra familien;
    • de døde i krigen;
    • hun døde ung;
    • folk døde som fluer;
    • planten døde fordi jeg glemte å vanne den;
    • jeg døde nesten av redsel
  2. slutte å være til;
    ta slutt;
    Приклад
    • dyrearten dør ut;
    • tonene døde bort;
    • minnet om henne skal aldri dø

Фіксовані вирази

  • ikke dø i synden
    ikke slippe uten straff
    • du får ikke dø i synden!

sovne

дієслово

Походження

norrønt sofna; av sove

Значення та вживання

gå fra våken til sovende tilstand;
Приклад
  • sovne fra det hele

Фіксовані вирази

slokne, slukne

дієслово

Походження

norrønt slokna

Значення та вживання

  1. slutte å brenne eller lyse
    Приклад
    • bålet har sloknet;
    • lampa sloknet
  2. Приклад
    • stjernene sloknet
  3. miste sin glans
    Приклад
    • øynene hennes sloknet;
    • smilet slokner i ansiktet
  4. i overført betydning: sovne
    Приклад
    • jeg hadde sloknet fullt påkledd
  5. i overført betydning: slutte å leve;
    Приклад
    • hunden sloknet i armene hans
  6. gå i stå;
    stanse
    Приклад
    • motoren sloknet

gang

іменник чоловічий

Походження

norrønt gangr; beslektet med

Значення та вживання

  1. det å gå på beina;
    Приклад
    • gang rundt juletreet;
    • han har sin daglige gang der i huset;
    • jeg kjenner henne på gangen
  2. rekke av faser i en prosess eller utvikling
    Приклад
    • saken går sin gang;
    • la noe gå sin skjeve gang;
    • alt går sin vante gang;
    • kjenne gangen i noe
  3. ytterrom mellom inngangsdør og andre rom i et hus;
    langt, smalt rom til å passere gjennom (og med dører inn til andre rom);
    entré, korridor
    Приклад
    • læreren sendte eleven på gangen
  4. smal passasje eller vei
  5. tunnel, kanal, løp
    Приклад
    • en underjordisk gang;
    • grave ganger i jorda
  6. enkelt tilfelle da noe skjer
    Приклад
    • én om gangen;
    • hvor mange ganger må jeg si det?
    • tenke seg om to ganger;
    • denne gangen husket jeg det;
    • for første gang;
    • ta en spiseskje tre ganger daglig;
    • en gang kommer du til å forstå det;
    • det var en gang en konge
  7. brukt om hver enkelt gjentakelse av en viss størrelse eller mengde, ofte som uttrykk for multiplikasjon
    Приклад
    • et mange ganger større beløp;
    • omsetningen er en og en halv gang så stor som i fjor;
    • to ganger to er fire

Фіксовані вирази

  • en gang imellom
    av og til
    • hun kom på besøk en gang imellom
  • for en gangs skyld
    bare denne ene gangen
  • gang på gang
    stadig
  • gå noen/noe en høy gang
    kunne måle seg med eller overgå noe eller noen
    • hun går sine forgjengere en høy gang;
    • en vin som går mange dyre Bordeaux-viner en høy gang
  • gå all kjødets gang
    bli tilintetgjort;
  • i gang
    i bevegelse, i fart;
    i virksomhet, i drift;
    i gjenge
    • toget er i gang;
    • sette noe i gang;
    • gå i gang med arbeidet;
    • være i full gang med noe
  • med en gang
    straks
  • om gangen
    så mye eller så mange (av det som er nevnt) for hver enkel gang
    • ta én om gangen
  • på en gang
    samtidig
  • på gang
    i emning
    • noe var på gang
  • én gang for alle
    slik at en ikke behøver å gjenta det
    • nå har jeg sagt det én gang for alle;
    • betale én gang for alle

bli revet bort/vekk

Значення та вживання

Se: rive
  1. dø brått og uventet;
    omkomme
    Приклад
    • hun ble revet bort i ung alder;
    • familien ble brutalt revet vekk
  2. forsvinne fra markedet
    Приклад
    • billettene ble revet bort;
    • varene ble revet vekk fra hyllene

le seg i hjel

Значення та вживання

le så mye at kjennes som en skal dø;
Se: le
Приклад
  • hvis han gjør det, ler jeg meg i hjel

gå til hvile

Значення та вживання

Se: hvile
  1. gå for å hvile
    Приклад
    • vi gikk til hvile for kvelden
  2. Приклад
    • flere år har gått siden han gikk til hvile

forskjellen på liv og død

Значення та вживання

noe som har evne til å redde en fra å dø;
Приклад
  • en refleks kan være forskjellen på liv og død;
  • bilbeltet er ofte forskjellen mellom liv og død

bli borte

Значення та вживання

Se: borte
  1. forsvinne, utebli

dø som fluer

Значення та вживання

dø i mengdevis;
Se: flue

Словник нюношка 102 oppslagsord

fin de siecle, fin de siècle

іменник незмінні

Вимова

fæn dø siæˊkl eller  fæng dø siæˊkl

Походження

frå fransk opphavleg ‘slutten på hundreåret’

Значення та вживання

nemning for ei dekadent, forfina retning innanfor kunst og litteratur i Frankrike i 1890-åra

de 2

прийменник

Вимова

de eller 

Походження

av latin de

Значення та вживання

  1. i latinske uttrykk: av, frå
    Приклад
    • de facto;
    • de jure
  2. i franske uttrykk og namn: frå, i
    Приклад
    • eau de cologne;
    • Tour de France

daude 1, død 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt dauði, dauðr; samanheng med døy

Значення та вживання

  1. det å døy;
    Приклад
    • eit liv etter døden;
    • døme til døden;
    • trufast inn i døden;
    • li ein smertefri død;
    • geita er dauden nær
  2. personifisering av daude (1, 1)
    Приклад
    • stå andlet til andlet med døden;
    • dauden treffer oss alle;
    • bli innhenta av dauden
  3. Приклад
    • dette blir min død;
    • bli straffa med døden
  4. i overført tyding: noko som forsvinn eller tek slutt;

Фіксовані вирази

  • død og forderving
    ulukkeleg lagnad;
    misere, elende, liding
    • det lukta død og forderving;
    • bringe død og forderving;
    • spå død og forderving
  • døy ein naturleg død
    døy av sjukdom (i høg alder) utan uvanlege omstende
    • ho døydde truleg ein naturleg død;
    • dei fleste vil døy ein naturleg død
  • gå i døden for
    friviljug ofre livet for
    • gå i døden for menneskeverdet
  • liggje for døden
    vere døyande;
    liggje på dødsleiet
    • liggje for døden i ei veke;
    • det året han låg for døden
  • med døden til følgje
    som valdar død (1
    • ei ulykke med døden til følgje;
    • lekamsskading med døden til følgje
  • på død og liv
    same kva det kostar;
    med naudsyn;
    absolutt (2, 2), plent (1)
    • dei skal på død og liv på fjellet i ferien;
    • katta skal på død og liv vaske seg
  • på liv og død
    som gjeld livet;
    som står om overleving
    • ein kamp på liv og død
  • sjå døden i auga
    vere nære å døy
    • fiskarane har sett døden i auga mange gongar før;
    • dei såg døden i auga, men overlevde
  • til døde
    (gjere noko) med døden som resultat
    • svelte seg til døde;
    • trene seg til døde
  • til sin død
    heilt til ein døyr
    • bu åleine til sin død;
    • halde fast ved noko til sin død;
    • leve lykkeleg til sin død

daud, død 2

прикметник

Походження

norrønt dauðr

Значення та вживання

  1. ikkje lenger i live, avliden (1)
    Приклад
    • ho er død no;
    • død eller levande;
    • bli erklært død;
    • ein daud fisk;
    • daude fluger i vinduskarmen;
    • daude planter
    • brukt som substantiv:
      • følgje den døde til grava;
      • stå opp frå dei døde
  2. som framstår livlaus
    Приклад
    • bleike og daude augo;
    • snakke med ei daud røyst
  3. som har lite ferdsel, liv eller verksemd;
    Приклад
    • staden verkar daud;
    • her er det heilt daudt
  4. som ikkje blir brukt meir;
    Приклад
    • latin er eit daudt språk;
    • denne tradisjonen har vore daud lenge
  5. som ikkje fungerer meir;
    Приклад
    • motoren er daud;
    • telefonen min er heilt daud
  6. som ikkje er relevant eller aktuell lenger
    Приклад
    • bluesen er ikkje daud;
    • saka er heilt daud
  7. som kjennest slapp;
    Приклад
    • daud i kroppen;
    • ein daud fot
  8. Приклад
    • sjøen låg daud og still;
    • det er daudt i vêret;
    • ballen låg daud;
    • eit daudt publikum
  9. som er ugyldig;
    som ikkje tel (med)
    Приклад
    • eit daudt kast;
    • eit daudt hopp

Фіксовані вирази

  • daud og gravlagd
    • avliden og lagd i jorda
      • keisaren er død og gravlagd for fleire hundre år sidan
    • i overført tyding: avslutta og gløymd (2
      • stykket er ikkje daudt og gravlagt heilt enno
  • daud som ei sild
    heilt livlaus;
    steindaud
    • liggje daud som ei sild
  • daudt løp
    uavgjort resultat (i konkurranse, kamp eller strid)
    • det var daudt løp mellom konkurrentane
  • daudt prosjekt
    noko som er nyttelaust, fåfengd (2;
    fånytte
    • å klippe blautt gras er eit daudt prosjekt

draug

іменник чоловічий

Походження

norrønt draugr

Значення та вживання

i folketru: attergangar (1) (særleg etter ein drukna);
havvette (ofte med skapnad som ein fiskar) som ror ein halv båt og varslar død

klinisk

прикметник

Походження

frå tysk; jamfør klinikk

Значення та вживання

som gjeld praktisk lækjekunst med direkte kontakt med pasienten
Приклад
  • klinisk undersøking;
  • klinisk psykologi

Фіксовані вирази

  • klinisk død
    • i medisin: som er stadfesta død gjennom klinisk påvising av hjernedød
      • bli erklært klinisk død
    • som framstår død på grunn av manglande puls og medvit, kraftig nedkjøling eller annan livstrugande tilstand;
      skindød
      • hjartet stansa, og eg var klinisk død i fleire minutt

klinisk død

Значення та вживання

Sjå: klinisk
  1. i medisin: som er stadfesta død gjennom klinisk påvising av hjernedød
    Приклад
    • bli erklært klinisk død
  2. som framstår død på grunn av manglande puls og medvit, kraftig nedkjøling eller annan livstrugande tilstand;
    Приклад
    • hjartet stansa, og eg var klinisk død i fleire minutt

skindaud, skindød

прикметник

Походження

av skin-

Значення та вживання

som ser død ut utan å vere det

evig søvn

Значення та вживання

Приклад
  • han fall i evig søvn;
  • ho søver den evige søvnen

søvn, svevn 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt svefn; jamfør sove

Значення та вживання

  1. fysisk og mental kviletilstand der ein lukkar auga;
    det å sove (1)
    Приклад
    • liggje i djup søvn;
    • få for lite søvn;
    • vekkje nokon av søvnen;
    • bli rykt ut av søvnen av vekkjarklokka;
    • eg må få meg litt søvn
  2. tilstand (hos levande organismar) med nedsett aktivitet, stopp i vekst og nedsette livsfunksjonar;
  3. materie ein får i augekroken når ein søv
    Приклад
    • pirke søvnen ut av augekroken

Фіксовані вирази

  • evig søvn
    død (1, 1)
    • han fall i evig søvn;
    • ho søver den evige søvnen
  • falle i søvn
    gå frå vaken til sovande tilstand;
    sovne
  • gni søvnen ut av auga
  • i søvne
    medan ein søv;
    i ørska
    • gå i søvne;
    • han går omkring som i søvne