Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
240 результатів

Словник букмола 122 oppslagsord

art

іменник чоловічий або жіночий

Походження

fra lavtysk ‘natur, medfødt egenskap’

Значення та вживання

  1. egenskapene til noe eller noen;
    Приклад
    • skadens art;
    • et problem av åndelig art;
    • være av en slik art at …;
    • syltetøy av forskjellig art
  2. undergruppe av dyre- eller planteslekt der individene får ensartet avkom med evne til å få eget avkom
    Приклад
    • artenes opprinnelse;
    • utrydningstruede arter;
    • en art i bjørnefamilien
  3. medfødt egenskap, (naturlig) anlegg
    Приклад
    • det er vanskelig å endre arten sin
Сторінка статті

arte

дієслово

Походження

av art

Фіксовані вирази

  • arte seg
    ta form, utvikle seg, gå (slik eller slik); skikke seg
    • det arter seg forskjellig fra person til person;
    • ingen vet hvordan framtiden vil arte seg;
    • slik forholdene artet seg;
    • arte seg vel
Сторінка статті

artskryssing

іменник жіночий або чоловічий

artskrysning

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

det å krysse et individ av en art med et individ av en annen art
Сторінка статті

variabilitet

іменник чоловічий

Походження

av variabel (2

Значення та вживання

  1. det at noe varierer eller er variabelt;
    skiftende tilstand
    Приклад
    • de ulike målingene er bare utslag av naturlig variabilitet
  2. i biologi: det at en art plante eller dyr avviker fra en annen som tilhører samme art
Сторінка статті

varietet

іменник чоловічий

Походження

fra latin, av varius; jamfør varia

Значення та вживання

  1. i biologi: undergruppe av en art;
    forkortet var.
  2. i språkvitenskap: (geografisk, sosialt eller stilistisk avgrenset) art av språk
Сторінка статті

ny 2

прикметник

Походження

norrønt nýr

Значення та вживання

  1. som er laget eller kommet til for kort tid siden;
    som bare har vært i bruk en kort tid;
    motsatt gammel
    Приклад
    • bilen er flunkende ny;
    • disse buksene er helt nye;
    • de har bygget seg nytt hus;
    • være ny i tjenesten;
    • godt nytt år!
    • utstyret er av nyere dato;
    • vise fram sin nyeste oppfinnelse
  2. hittil ukjent
    Приклад
    • botanikerne har funnet flere nye arter
  3. som skiller seg fra det som kommer før
    Приклад
    • et nytt og bedre liv;
    • saken tok en ny vending
  4. som kommer etter eller i stedet for noe av samme art
    Приклад
    • en ny regjering;
    • begynne på ny linje
  5. som kommer igjen i en annen form, for eksempel omarbeidet, forbedret, økt eller lignende;
    fornyet
    Приклад
    • nye krefter;
    • han regnes for en ny Ibsen

Фіксовані вирази

  • den nye verden
    de delene av verden som ikke var kjent for europeerne før de store oppdagelsene på 1500-tallet, oftest brukt om Amerika
  • fra nytt av
    fra begynnelsen av
  • nyere tid
    1. historisk periode fra cirka 1500 til 1800;
      tidlig moderne tid
    2. de siste årtiene eller århundrene
      • dette er den mest populære filmen i nyere tid;
      • kaffe kom først til Norge i nyere tid
  • på ny
    om igjen
    • kommunestyret skulle vurdere saken på ny
Сторінка статті

kroppskunst

іменник чоловічий

Походження

etter engelsk body art

Значення та вживання

  1. kunst der egen eller andres kropp brukes som medium
  2. utsmykning av kropp med tatovering, piercing eller lignende
Сторінка статті

konseptkunst

іменник чоловічий

Походження

etter engelsk conceptual art

Значення та вживання

kunstretning som benytter installasjoner for å formidle konsepter;
Сторінка статті

tresort

іменник чоловічий

Значення та вживання

art av plantegruppa tre (1, 1);
Приклад
  • tresortene bjørk, gran og furu
Сторінка статті

xenogami

іменник чоловічий

Походження

av xeno- og -gami

Значення та вживання

i botanikk: pollinering av en blomst med pollen fra en annen blomst av samme art;
Сторінка статті

Словник нюношка 118 oppslagsord

art

іменник чоловічий або жіночий

Походження

frå lågtysk ‘natur, medfødd eigenskap’

Значення та вживання

  1. eigenskapane til noko eller nokon;
    Приклад
    • eit problem av åndeleg art;
    • tilfelle av denne arta;
    • skaden er av ei alvorleg art;
    • køyretøy av forskjellig art
  2. undergruppe av dyre- eller planteslekt der individa får einsarta avkom med evne til å få eige avkom
    Приклад
    • ei art i bjørnefamilien;
    • truga arter;
    • ta vare på mangfaldet av arter
  3. medfødd eigenskap;
    (naturleg) anlegg
    Приклад
    • det er vanskeleg å endre arta si
Сторінка статті

arte

arta

дієслово

Походження

av art

Фіксовані вирази

  • arte seg
    utvikle seg, ovre seg
    • det arta seg betre enn venta;
    • vi anar ikkje korleis det vil arte seg;
    • samspelet kan arte seg svært ulikt;
    • arte seg vel
Сторінка статті

type 1

іменник чоловічий

Походження

av gresk typos ‘slag, preg (på mynt)’, av typtein ‘slå’

Значення та вживання

  1. kategori av fleire individ, ting eller fenomen med sams kjenneteikn eller eigenskapar;
    (typisk) representant for ein slik kategori;
    slag (2, art, variant
    Приклад
    • ein ny type syklar;
    • alle typar av ost;
    • ski av gammal type;
    • den typen folk liker eg ikkje
  2. person som er ein typisk representant for ei gruppe
    Приклад
    • han er typen på ein vellykka forretningsmann;
    • ho er ikkje min type
  3. særmerkt og forenkla person (2) i litteratur, film eller liknande
    Приклад
    • eventyra har gjerne typar
  4. kar (1, 1), fyr (1 (med påfallande trekk)
    Приклад
    • han er ein underleg type;
    • han er litt av ein type;
    • nokre skumle typar
  5. mannleg kjærast
    Приклад
    • få seg type;
    • kva heiter typen hennar?
  6. i typografi: støypt eller utskoren bokstav eller anna teikn til å prente av på papir eller liknande;
    trykt skriftteikn
    Приклад
    • skifte typar i skrivemaskinen;
    • skrift i feite typar
Сторінка статті

variabilitet

іменник чоловічий

Походження

av variabel (2

Значення та вживання

  1. det at noko varierer eller er variabelt;
    skiftande tilstand
    Приклад
    • dei ulike målingane er berre utslag av naturleg variabilitet
  2. i biologi: det at ei art plante eller dyr avvik frå ei anna som høyrer til same art
Сторінка статті

tresort

іменник чоловічий

Значення та вживання

art av plantegruppa tre (1, 1);
Приклад
  • tresortane furu og eik
Сторінка статті

-gen 2

прикметник

Походження

frå gresk ‘fødd, av ei viss art’; samanheng med gen

Значення та вживання

  1. suffiks i adjektiv som skildrar at noko er av ein bestemt slag;
    i ord som homogen og heterogen
  2. suffiks brukt til å lage adjektiv som fortel korleis noko er laga, skapt eller fremkalla;
    i ord som autogen, endogen og iatrogen
Сторінка статті

-an 3

прикметник

Походження

av latin -anus

Значення та вживання

suffiks som uttrykkjer noko av slik art eller med slike eigenskapar som er nemnde i førsteleddet;
til dømes human og simultan
Сторінка статті

tunefluge

іменник жіночий

Походження

etter namnet Tune i Østfold

Значення та вживання

art av knott (2 som særleg finst i Østfold;
Simulium truncatum
Сторінка статті

slekt

іменник жіночий

Походження

norrønt slekt; frå lågtysk, av slacht ‘art, slag’

Значення та вживання

  1. gruppe av personar som er etterkomarar av same person;
    Приклад
    • dei høyrer til ei stor slekt;
    • vi møtte ofte slekt og vener;
    • vi er av same slekta
  2. kvart ledd eller kvar generasjon i ei ætt;
    Приклад
    • gå i arv frå slekt til slekt;
    • den oppveksande slekta
  3. i biologi: gruppe av organismar som oftast er samansett av fleire arter som har visse felles trekk;
    jamfør art (2) og familie (3)

Фіксовані вирази

  • i slekt med
    1. i familie med
      • vi er i slekt med dei langt ute
    2. av liknande type
      • rocken er i slekt med bluesen
  • tjukke slekta
    heile den utvida slekta
    • invitere tjukke slekta i bryllaup;
    • høyre til den tjukkaste slekta
Сторінка статті

toleransegrense

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. grense for kor mykje ein toler av noko
  2. grense for det ein art eller organisme toler av variasjon av ein miljøfaktor
  3. mål for mengd av biocid som er tillaten i matvarer
Сторінка статті