Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
23 результатів

Словник букмола 11 oppslagsord

stor

прикметник

Походження

norrønt stórr

Значення та вживання

  1. av betydelig utstrekning eller omfang;
    diger, dryg, svær;
    motsatt liten (1);
    jamfør større, størst
    Приклад
    • store hus;
    • vokse seg stor og sterk;
    • være stor for alderen;
    • en stor by;
    • de største landene i verden;
    • en stor flokk;
    • en stor familie;
    • et stort smil;
    • kjøpe seg en større leilighet
  2. som gjør mye av seg;
    Приклад
    • en stor bedrift;
    • Norge har vært en stor eksportør av tørrfisk;
    • tjene store penger;
    • en stor del av innbyggerne;
    • stor forskjell;
    • i stor målestokk;
    • gjøre noen en stor tjeneste;
    • ikke spise stort
    • brukt som adverb:
      • hun gledet seg stort over suksessen;
      • glede seg stort til noe;
      • dominere stort
    • brukt som substantiv
      • kjøpe inn i stort
  3. brukt ved angivelse av beløp, mål, vekt:
    Приклад
    • et beløp, stort kr 45 000;
    • huset er 104 m2 stort
  4. Приклад
    • tidens store politiske spørsmål;
    • det store spørsmål er…;
    • en stor dag;
    • trekke opp de store linjene;
    • i store trekk;
    • arbeide for større rettferdighet;
    • en stor glede;
    • en stor sorg;
    • med største fornøyelse
  5. Приклад
    • ha store tanker om noen eller noe
  6. Приклад
    • bruke store ord
  7. som har høy (sosial) stilling
    Приклад
    • han er blitt en stor mann
  8. dyktig, berømt
    Приклад
    • en stor vitenskapsmann;
    • en stor idrettsutøver;
    • en av våre største skuespillere
    • brukt som substantiv
      • det blir nok noe stort av henne
  9. overmodig
    Приклад
    • være stor på det
  10. ordentlig, riktig
    Приклад
    • du er en stor tosk;
    • han var en stor unge all sin tid
  11. flott, fin
    Приклад
    • ikke være stort vant;
    • holde et stort selskap
  12. full, hel
    Приклад
    • den store kjærligheten;
    • det store tomrom
  13. Приклад
    • være stor nok til å innrømme en feil
  14. brukt i utrop for å uttrykke overraskelse eller lignende
    Приклад
    • du store Gud!
    • du store verden!
    • du store min!

Фіксовані вирази

  • gjøre store øyne
    sperre øynene opp av forbauselse
  • i det store og hele
    for det meste;
    til sammen;
    alt i alt, stort sett
    • i det store og hele var festen en suksess
  • ikke stort annet
    ikke særlig mer;
    nesten bare
    • ikke se stort annet enn svarte skogen;
    • de fleste vet ikke stort annet om meg
  • ikke stort over
    ikke særlig mer enn
    • han kan ikke være stort over 20 år;
    • ikke stort over minstepensjon
  • se stort på
    vurdere i grove trekk uten å henge seg opp i detaljer;
    være mild og overbærende
    • se stort på det
  • store og små
    voksne og barn
  • store oktav
    oktav (2) under lille oktav og to oktaver under enstrøken oktav
  • stort sett
    vurdert samlet med mindre vekt på de enkelte detaljene;
    vanligvis
  • være stor i kjeften
    bruke sterke ord;
    være skrytete
  • være stor på det
    være kry eller overlegen
Сторінка статті

vakuum

іменник середній

Вимова

va´kum

Походження

fra latin, av vacuus ‘tom’

Значення та вживання

  1. lufttomt rom;
    rom (i beholder) med lavt lufttrykk;
    Приклад
    • skape vakuum i en kopp;
    • pakke skinka i vakuum
  2. i overført betydning: overgang mellom to faser der det ikke skjer noe;
    tomrom
    Приклад
    • et åndelig vakuum;
    • faget utvikler seg ikke i et vakuum;
    • det oppstod et vakuum etter at regimet falt
Сторінка статті

hull 1, høl 1

іменник середній

Походження

norrønt hol; av hul

Значення та вживання

  1. åpning gjennom noe
    Приклад
    • krype gjennom et hull i gjerdet;
    • slå et hull i muren;
    • slite hull på strømpene;
    • rive hull i buksebaken;
    • ha hull i ørene;
    • spenne inn beltet et hull
  2. Приклад
    • ha store hull i kunnskapene
  3. Приклад
    • veien var full av hull;
    • grave et dypt hull i jorda;
    • ha hull i en tann
  4. celle (1) til å sperre noen inne i;
    Приклад
    • putte noen i hullet
  5. lite, mørkt værelse;
    utrivelig sted
    Приклад
    • et avsidesliggende hull;
    • industristedet var et ordentlig hull;
    • hybelen var et trangt hull

Фіксовані вирази

  • få hull på
    få tak i innholdet;
    la innholdet få fritt utløp;
    få has på
  • hull i hodet
    dumt, vanvittig, bort i natta;
    høl i huet
  • stikke hull på
    få tak i innholdet;
    la innholdet få fritt utløp
    • stikke hull på byllen
  • svart hull
    område i verdensrommet med så sterk gravitasjon at ingenting slipper ut, ikke engang lys
    • svarte hull ser en ikke, men en kan se virkningen på omgivelsene
  • ta hull på
    1. åpne og begynne å bruke av
      • skal vi ta hull på vinflaska?
    2. nevne (noe som er vondt og vanskelig)
Сторінка статті

tomrom

іменник середній

Значення та вживання

  1. rom eller plass som det ikke er noen eller noe på, eller som ikke er utnyttet eller fylt
    Приклад
    • et isolerende tomrom mellom veggene;
    • det er et tomrom midt på raden
  2. Приклад
    • det er mange tomrom i teksten
  3. plass det er vanskelig å fylle;
    Приклад
    • det ble et stort tomrom etter henne;
    • fylle et tomrom
Сторінка статті

utfylling

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. det å fylle et tomrom, en åpning, et hull eller lignende;
    noe som fyller et tomrom, en åpning, et hull eller lignende
    Приклад
    • et fundament for videre utfylling av havna
  2. det å skrive i de tomme feltene på et skjema eller lignende;
    Приклад
    • utfylling av blanketter
  3. det å gjøre noe mer fullstendig;
    Приклад
    • temaheftet er en fin utfylling til læreboka
  4. i grammatikk: setningsledd som kreves av et annet setningsledd for at setningen skal være velformet
    Приклад
    • verbet krever en utfylling
Сторінка статті

luke 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  1. lem, liten dør til å stenge en åpning med;
    lem til å dekke lasterom med
    Приклад
    • mannskapet tok av lukene
  2. åpning, glugge i en vegg, et skipsdekk eller lignende
    Приклад
    • sitte i luka på postkontoret;
    • skalke lukene
  3. lasterom på skip
    Приклад
    • skipet har fem luker, to akterut og tre forut
  4. lomme (2), mellomrom, tomrom, for eksempel mellom spillere på en fotballbane
    Приклад
    • parkere i en luke;
    • det oppstod farlige luker i forsvaret;
    • det ble en luke på ti meter mellom teten og hovedfeltet

Фіксовані вирази

  • luft i luka
    liv og røre
Сторінка статті

luft

іменник жіночий або чоловічий

Походження

fra tysk luft; samme opprinnelse som loft og lukt (1

Значення та вживання

  1. gassblanding som utgjør atmosfæren rundt jorda
    Приклад
    • ren luft;
    • fuktig luft;
    • varm luft;
    • trekke frisk luft;
    • slangen er fylt med luft
  2. i bestemt form: atmosfæren rundt jorda;
    åpent rom mellom gulv og tak eller over en viss plass;
    Приклад
    • kaste ballen opp i lufta;
    • sprenge noe i lufta
  3. åndelig atmosfære, stemning
    Приклад
    • forventning i lufta;
    • spenning i lufta

Фіксовані вирази

  • behandle som luft
    overse en person med vilje
  • et slag i lufta
    noe en gjør som er helt uten virkning
  • få luft under vingene
    1. om fugl: komme så høyt at vingene bærer
    2. få utfolde seg fritt
      • gutten fikk for alvor luft under vingene da han flyttet hjemmefra
  • gi luft
    gi uttrykk, utløp for følelser, holdninger og lignende
    • gi følelsene sine luft
  • gripe ut av lufta
    påstå noe en ikke har grunnlag for
    • påstanden var ikke grepet ut av lufta
  • gå på lufta
    bli sendt, kringkastet
  • henge i løse lufta
    mangle tilknytning eller feste
  • ligge i lufta
    (om hendelse) være ventende, være underforstått
    • det ligger noe i lufta
  • se ut i lufta
    ikke feste blikket på noe bestemt
  • springe i lufta
    eksplodere
  • være luft for noen
    bli fullstendig oversett
    • han er bare luft for henne
Сторінка статті

intet 1

іменник середній

Значення та вживання

noe som ikke er, ikke eksisterer;
Приклад
  • føle seg kastet ut i det store intet
Сторінка статті

luftrom

іменник середній

Значення та вживання

  1. luftfylt tomrom, for eksempel i en vegg
  2. luftområde over land- og sjøterritorium;
Сторінка статті

kaos

іменник середній

Походження

av gresk khaos ‘gap, avgrunn’

Значення та вживання

  1. tilstand preget av uorden og forvirring
    Приклад
    • kaos på kjøkkenet;
    • det rådde politisk kaos i landet
  2. i gresk mytologi: tomrom som var før verden ble skapt;
    motsatt kosmos
Сторінка статті

Словник нюношка 12 oppslagsord

vakuum

іменник середній

Вимова

va´kum

Походження

frå latin, av vacuus ‘tom’

Значення та вживання

  1. lufttomt rom;
    rom (i behaldar) med lågt lufttrykk;
    Приклад
    • bruke varm luft for å skape vakuum;
    • skinka var pakka i vakuum
  2. i overført tyding: overgang mellom to fasar der det ikkje skjer noko;
    tomrom
    Приклад
    • eit åndeleg vakuum;
    • politikken blir ikkje utforma i eit vakuum;
    • artisten var ikkje førebudd på det vakuumet som oppstod etter turneen
Сторінка статті

tomrom

іменник середній

Значення та вживання

  1. rom eller plass som det ikkje er nokon eller noko i eller på, eller som ikkje er fylt eller utnytta
    Приклад
    • eit tomrom innmed veggen;
    • eit tomrom i benkerada
  2. Приклад
    • tanken blir hengande i eit tomrom;
    • det er mange tomrom i teksta
  3. plass det er vanskeleg å fylle;
    Приклад
    • det vart eit tomrom da mor døydde
Сторінка статті

utfylling

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å fylle eit tomrom, ei opning, eit hol eller liknande;
    noko som fyller ut eit tomrom, ei opning eller liknande
    Приклад
    • utfyllingane skal utvide hamna
  2. det å skrive i dei tomme felta på eit skjema eller liknande;
    Приклад
    • utfylling av blankettar
  3. det å gjere noko meir fullstendig;
  4. i grammatikk: setningsledd som eit anna setningsledd krev for at setninga skal vere velforma
    Приклад
    • verbet krev ei utfylling
Сторінка статті

luke 1

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. lem, lita dør til å stengje ei opning med
  2. opning, glugge i ein vegg, eit skipsdekk og liknande
    Приклад
    • sitje i luka på postkontoret;
    • skalke lukene
  3. Приклад
    • parkere i ei luke;
    • løparen fekk ei luke til resten av feltet

Фіксовані вирази

  • luft i luka
    liv og røre
Сторінка статті

luft

іменник жіночий

Походження

av tysk luft; same opphav som loft og lukt (1

Значення та вживання

  1. gassblanding som utgjer atmosfæren rundt jorda
    Приклад
    • rein luft;
    • rå luft;
    • varm luft;
    • trekkje frisk luft;
    • slangen er fylt med luft
  2. i bunden form: atmosfæren rundt jorda;
    ope rom mellom golv og tak eller over ein viss plass;
    Приклад
    • kaste ballen opp i lufta;
    • sprengje noko i lufta
  3. åndeleg atmosfære, stemning
    Приклад
    • forventning i lufta;
    • spenning i lufta
  4. Приклад
    • god luft;
    • stygg luft

Фіксовані вирази

  • behandle som luft
    oversjå ein person med vilje
  • eit slag i lufta
    gjerning som er heilt utan verknad
  • få luft under vengene
    1. om fugl: kome så høgt at vengene ber
    2. få prøve seg, utfalde seg
      • ho fekk først luft under vengane da ho flytta heimanfrå
  • gje luft
    gje uttrykk for kjensler, haldningar og liknande
    • gje kjenslene luft
  • gripe ut av lufta
    påstå noko ein ikkje har grunnlag for
    • argumentet er ikkje gripe ut av lufta
  • gå på lufta
    bli send, bli kringkasta
    • programmet går på lufta to gonger i veka
  • henge i lause lufta
    mangle tilknyting eller feste
  • liggje i lufta
    (om hending) vere ventande, vere underforstått
  • sjå ut i lufta
    sjå utan å feste blikket
  • springe i lufta
  • vere luft for nokon
    bli oversett med vilje
    • han er berre luft for henne
Сторінка статті

hol 3

прикметник

Походження

norrønt holr

Значення та вживання

  1. med tomrom innvendig
    Приклад
    • ein hol trestamme;
    • veggen var hol
  2. Приклад
    • eit holt kinn
  4. Приклад
    • det var berre hole frasar
  5. Приклад
    • ei hol stemme;
    • ein hol hoste

Фіксовані вирази

  • ha i si hole hand
    ha fullstendig kontroll over
    • ho hadde publikum i si hole hand
Сторінка статті

hol 2, hòl 2

іменник середній

Походження

norrønt hol

Значення та вживання

  1. opning eller rivne tvers gjennom noko
    Приклад
    • slå hol i veggen;
    • ha hol i sokkane;
    • krype gjennom eit hol i gjerdet;
    • ha hol i øyra
  2. Приклад
    • ha hol i kunnskapane
  3. mindre søkk, grop (1
    Приклад
    • grave hol i jorda;
    • eit stort hol i vegen;
    • ha hol i tennene
  4. celle (1) til å sperre nokon inne i;
    Приклад
    • kome i holet
  5. trongt, mørkt og usselt rom;
    utriveleg stad
    Приклад
    • bu i eit hol;
    • eit avsidesliggjande hol

Фіксовані вирази

  • få hol på
    endeleg få opna eller løyst (noko);
    få has på
  • hol i hovudet
    dumt, vanvettig;
    bort i natta
  • stikke hol på
    få tak i innhaldet;
    la innhaldet strøyme fritt
    • stikke hol på byllen
  • svart hol
    område i verdsrommet med så sterk gravitasjon at ingenting slepp ut, ikkje eingong lys
    • svarte hol ser ein ikkje, men ein kan sjå verknaden på omgjevnadene
  • ta hol på
    1. opne og begynne å bruke av
      • ta hol på chipsposen
    2. nemne (noko som er vondt eller vanskeleg)
Сторінка статті

gape

gapa

дієслово
розділений інфінітив: gapa

Походження

norrønt gapa

Значення та вживання

  1. opne munnen;
    ha munnen vidopen
    Приклад
    • gap opp!
    • krokodilla gapte høgt
  2. glo dumt eller forundra (med open munn);
    Приклад
    • ho vart berre ståande og gape
  3. rope, skråle;
    skravle;
    skjemte
    Приклад
    • ho gapa og lo
  4. stå open;
    glipe mykje
    Приклад
    • såret gapte
    • brukt som adjektiv
      • eit gapande sår;
      • eit gapande hol i skroget;
      • late etter seg eit gapande tomrom

Фіксовані вирази

  • gape over
    1. ta inn i munnen
      • gape over brødskiva
    2. prøve å rå med
      • gape over for mykje
Сторінка статті

luftrom

іменник середній

Значення та вживання

  1. luftfylt tomrom, til dømes i ein vegg
  2. luftområde over land- og sjøterritorium;
Сторінка статті

lakune

іменник чоловічий або жіночий

Походження

av latin lacuna ‘hol, grop’; same opphav som lagune

Значення та вживання

manglande del, særleg i ein tekst;
tomrom
Приклад
  • eit handskrift med store lakuner
Сторінка статті