Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1380 результатів

Словник букмола 722 oppslagsord

vademekum

іменник середній

Вимова

vademe´kum

Походження

fra latin ‘gå med meg’

Значення та вживання

håndbok i lommeformat med praktiske råd og opplysninger
Сторінка статті

godt voksen

Значення та вживання

som har relativt høy alder;
Se: voksen
Приклад
  • på sekstiårsdagen begynte jeg å føle meg godt voksen;
  • sitte ved siden av en godt voksen medpassasjer
Сторінка статті

voksen 2

прикметник

Походження

norrønt vaxinn, av vaxa ‘vokse’

Значення та вживання

  1. som har nådd sin fulle kroppslige utvikling;
    som har nådd myndighetsalder;
    til forskjell fra mindreårig
    Приклад
    • et voksent menneske;
    • nå har du blitt voksen;
    • være tidlig voksen;
    • i voksen alder;
    • aldri bli skikkelig voksen;
    • en voksen okse
    • brukt som substantiv: jamfør voksen (1
      • si ifra til de voksne;
      • de voksne har snakket sammen
  2. som består av voksne personer
    Приклад
    • et voksent par;
    • publikummet var i overkant voksent
  3. som forbindes med voksne personer
    Приклад
    • bruke en voksen stemme
    • brukt som adverb:
      • det var voksent gjort, syns jeg
  4. stor eller vanskelig
    Приклад
    • det var jammen en voksen porsjon;
    • de fikk den voksne oppgaven med å holde styr på gjestene
  5. brukt som etterledd i sammensetninger: som har vokst slik eller slik

Фіксовані вирази

  • godt voksen
    som har relativt høy alder
    • på sekstiårsdagen begynte jeg å føle meg godt voksen;
    • sitte ved siden av en godt voksen medpassasjer
  • tre inn i de voksnes rekker
    bli voksen
  • være oppgaven voksen
    mestre oppgaven
Сторінка статті

våkenatt

іменник жіночий або чоловічий

vakenatt

іменник чоловічий або жіночий

Походження

av våke (1)

Значення та вживання

natt uten søvn
Приклад
  • traumene gav meg mange våkenetter;
  • småbarnsforeldre må gjerne tåle noen våkenetter;
  • under lammingen ble det fort noen våkenetter for bonden
Сторінка статті

uvillighet

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

det ikke å ville;
det å sette seg imot;
Приклад
  • det er ikke uvillighet som får meg til å si nei;
  • det største hinderet er folks uvillighet til å endre atferd
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjør den ene av to (mer eller mindre) like store deler
    Приклад
    • de delte og fikk et halvt brød hver;
    • en halv kilo;
    • to og en halv;
    • en halv omdreining
    • brukt som substantiv:
      • de fikk ikke engang det halve;
      • det halve hadde vært nok;
      • en halv kan vel ikke skade
  2. om mengde, fart eller annen målenhet, som er fylt eller brukes ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • båten gikk med halv fart;
    • spannet var halvt;
    • ta en halv øl
  3. om klokkeslett: 30 minutter før en hel time
    Приклад
    • klokka er halv ti, altså 09.30 eller 21.30
  4. som utgjør opptil halvparten av noe;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • en halv seier
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, til en viss grad
    Приклад
    • si noe halvt i spøk;
    • hun svarte halvt smilende;
    • snu seg halvt på stolen
  6. om gjerning, karakter, løfte, sannhet, svar og lignende: ikke komplett, ufullkommen, ufullstendig
    Приклад
    • et halvt løfte;
    • dette er bare en halv løsning

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    en halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på lomma
  • en halv gang
    femti prosent (mer);
    ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende
    • dreie en halv gang rundt sin egen akse;
    • tenke seg om en halv gang til før man handler;
    • temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
  • flagge på halv stang
    la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å si
  • med et halvt øre
    uten å høre helt etter
    • lytte til radioen med et halvt øre
  • med et halvt øye
    uten å måtte se nøye;
    med et flyktig blikk
    • at du liker meg, kan jeg se med et halvt øye
  • på halv tolv/åtte
    ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • innsatsen har vært litt på halv tolv
Сторінка статті

faen 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt fjándinn

Значення та вживання

  2. brukt forsterkende i spørsmål
    Приклад
    • hva faen skal det bety?
    • hvem faen er det?
  3. brukt i uttrykk med visse verb i konjunktiv (1)
    Приклад
    • faen spare!
    • faen ta deg!
    • det går faen ta meg ikke an;
    • han dukker faen steike meg opp;
    • nå må du faen skjære meg ta deg sammen
  4. brukt i uttrykk som betegner en person
    Приклад
    • en fattig faen;
    • en sleip faen

Фіксовані вирази

  • det er som faen
    det er utgjort
  • faen i helvete
    brukt for å uttrykke sinne
    • faen i helvete, så kaldt det er!
    • hold kjeft, for faen i helvete!
  • faen meg
    brukt for å forsterke et utsagn
    • nå får det faen meg være nok
  • for faen
    brukt for å forsterke et utsagn
    • la meg for faen få litt fred
  • full av faen
    ondskapsfull
  • gi faen
    ikke bry seg
    • jeg sa han skulle gi faen
  • gi faen i
    ikke bry seg om;
    være likegyldig til
  • gi faen med fett på
    være fullstendig likegyldig til
  • gå en faen i
    få lyst til å gjøre noe galt
    • det gikk en faen i henne
  • ikke faen
    neimen
    • ikke faen om jeg betaler så mye
  • jeg vet da faen
    (opphavlig det vet da faen ‘det er det bare faen som vet’) brukt for å uttrykke uvisshet og ansvarsfraskrivelse
  • som faen
    med stor kraft;
    intenst
    • sjalu som faen;
    • løpe som faen;
    • vi jobber som bare faen
Сторінка статті

billig

прикметник

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  1. som ikke koster mye;
    Приклад
    • det var utrolig billig;
    • den kjolen var ikke billig!
    • maskinen er billig i drift;
    • selge noe billig;
    • det var ingen billig fornøyelse;
    • det blir billigere i lengden;
    • jeg tar de billigste skoene dere har
  2. Приклад
    • en billig seier;
    • billige vitser;
    • et billig poeng;
    • billig underholdning

Фіксовані вирази

  • en billig penge
    en liten pengesum
    • kjøpe brukte merkeklær for en billig penge
  • få billig
    brukt for å uttrykke forakt for noe eller noen
    • dagens fiskeripolitikk kan du få billig av meg
  • slippe billig unna
    komme lettvint unna
    • han slapp billig unna kritikk
Сторінка статті

snill

прикметник

Походження

norrønt snjallr ‘dyktig, klok, god’

Значення та вживання

  1. lett å omgås med;
    Приклад
    • være snill og medgjørlig;
    • vær nå snill gutt!
    • en snill hest;
    • være blant de snilleste i klassen
  2. god, kjærlig
    Приклад
    • en snill og omsorgsfull far;
    • du må være litt snillere med lillebroren din
    • brukt som adverb:
      • det var snilt gjort
  3. gavmild
    Приклад
    • få noe av en snill onkel
  4. vennlig, forekommende
    Приклад
    • snille og hjelpsomme naboer;
    • vil du være så snill å gjøre meg en tjeneste?
  5. i utrop:
    Приклад
    • men snille deg, det kan da ikke du noe for!
    • skjenk i kaffe, er du snill!

Фіксовані вирази

  • vær så snill
    brukt i spørsmål der en ber andre om noe;
    til forskjell fra vær så god
    • kan jeg få litt vann, vær så snill?
Сторінка статті

streife

дієслово

Походження

fra tysk

Значення та вживання

  1. dra fra sted til sted uten noe bestemt mål;
    Приклад
    • de streifet omkring i skogen
  2. berøre lett og kortvarig;
    Приклад
    • hånden streifet så vidt kinnet;
    • kulen hadde bare streifet skulderen
  3. se som snarest på
    Приклад
    • hun streifer ham med blikket
  4. omtale flyktig;
    så vidt komme inn på
    Приклад
    • de streifet så vidt innom spørsmålet
  5. om tanke, idé eller lignende: falle inn
    Приклад
    • tanken har ikke streifet meg engang
Сторінка статті

Словник нюношка 658 oppslagsord

godt vaksen

Значення та вживання

som har relativt høg alder;
Sjå: vaksen
Приклад
  • då eg vart pensjonist, kjende eg meg godt vaksen;
  • grannen er ei godt vaksen dame
Сторінка статті

vademekum

іменник середній

Вимова

vademe´kum

Походження

frå latin ‘gå med meg’

Значення та вживання

handbok i lommeformat med praktiske råd eller opplysningar
Сторінка статті

vokenatt, vòkenatt, vakenatt

іменник жіночий

Значення та вживання

natt utan søvn
Приклад
  • forfattaren hadde mange vokenetter med skriving;
  • legen fekk ei vokenatt med mange pasientar;
  • sjukdomen gav meg mange vokenetter
Сторінка статті

vaksen 2

прикметник

Походження

norrønt vaxinn, av vaxa ‘vekse’

Значення та вживання

  1. som har nådd si fulle kroppslege mogning;
    som har nådd myndigalder;
    til skilnad frå mindreårig
    Приклад
    • eit vakse menneske;
    • i vaksen alder;
    • aldri bli skikkeleg vaksen;
    • ein vaksen hannkatt
    • brukt som substantiv: jamfør vaksen (1
      • seie ifrå til dei vaksne;
      • dei vaksne er heime
  2. som er sett saman av vaksne personar
    Приклад
    • huset høver for eit vakse par med eller utan ungar;
    • ein vaksen gjeng
  3. som ein forbind med vaksne personar
    Приклад
    • snakke med vaksen stemme
    • brukt som adverb:
      • det var vakse gjort av henne
  4. stor eller vanskeleg
    Приклад
    • det vart ei vaksen oppgåve å få overtydd dei;
    • ein vaksen porsjon
  5. som har vakse slik eller slik
    Приклад
    • fint vaksen
  6. brukt som forsterkande adverb: særs, svært
    Приклад
    • det var vakse morosamt

Фіксовані вирази

  • godt vaksen
    som har relativt høg alder
    • då eg vart pensjonist, kjende eg meg godt vaksen;
    • grannen er ei godt vaksen dame
Сторінка статті

vakne

vakna

дієслово

Походження

norrønt vakna

Значення та вживання

  1. bli vaken
    Приклад
    • vakne tidleg om morgonen;
    • vakne av narkosen;
    • vakne opp frå søvnen;
    • i dag vakna eg av meg sjølv;
    • vakne av alarmen;
    • babyen vaknar lett;
    • eg har ikkje heilt vakna enno
  2. byrje å gjere seg gjeldande;
    livne til, kome i rørsle
    Приклад
    • om våren vaknar naturen på ny;
    • noko vakna i meg;
    • no må målfolket vakne!
    • brukt som adjektiv:
      • ei vaknande interesse for språk;
      • få ei vaknande forståing for ting

Фіксовані вирази

  • vakne til liv
    1. gå frå å vere i ro til å vere i aktivitet
      • barnet vakna til liv etter ein lang dupp;
      • vulkanen vakna til liv i går
    2. gå fra å vere utan aktivitet til å vere full av aktivitet
      • bygda har no vakna til liv etter den store feiringa;
      • naturen vaknar til liv om våren
Сторінка статті

vaken

прикметник

Походження

norrønt vakinn; samanheng med vake (2

Значення та вживання

  1. som ikkje søv;
    ved fullt medvit
    Приклад
    • er du vaken?
    • eg er lys vaken;
    • spetakkelet utanfor heldt meg vaken i natt;
    • filmen var så keisam at ho sleit med å halde seg vaken;
    • liggje vaken og gruble;
    • døgnet har mange vakne timar
  2. som følgjer godt med;
    Приклад
    • ha eit vake sinn;
    • ha eit vake auge med det som skjer
Сторінка статті

uvisse

іменник жіночий

Значення та вживання

det å vere uviss
Приклад
  • uvissa plagar meg;
  • leve i uvissa dag etter dag;
  • halde nokon i uvisse
Сторінка статті

uvedkomande, uvedkommande

прикметник

Значення та вживання

  1. som ikkje vedkjem nokon eller noko;
    Приклад
    • dette er meg uvedkomande;
    • hefte seg bort med uvedkomande ting
  2. som ikkje har lov eller rett til noko;
    som ikkje har med noko å gjere
    Приклад
    • fortru seg til ein uvedkommande person
    • brukt som substantiv:
      • jage vekk uvedkommande;
      • uvedkommande har ikkje tilgjenge
Сторінка статті

uvan

прикметник

Значення та вживання

  1. som ikkje er van med noko;
    Приклад
    • det er uvant for meg å stå opp så tidleg;
    • eg er uvan med slikt arbeid
  2. som ein ikkje er van med;
    Приклад
    • uvan reiskap;
    • situasjonen var ikkje uvan for henne
Сторінка статті

tagge 3

tagga

дієслово

Вимова

tagˋge eller  tægˋge

Походження

av engelsk tag; jamfør tagg (2

Значення та вживання

  1. merkje dataelement med taggar (2;
    knyte ein tagg (2, 2) til nokon eller noko i sosiale medium
    Приклад
    • infinitivane er tagga i transkripsjonen;
    • ho tagga meg i eit innlegg
  2. måle tekst, merke eller signatur med spraymåling på vegger, offentleg transportmiddel eller liknande
    Приклад
    • tagge på muren med sprittusj;
    • dei hadde tagga full ein heil vegg
Сторінка статті