Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
25 результатів

Словник букмола 10 oppslagsord

kunst

іменник чоловічий

Походження

av lavtysk, opprinnelig ‘det å kunne’

Значення та вживання

  1. oppøvd evne;
    dyktighet
    Приклад
    • lære kunsten å gå på ski;
    • trene opp dyr til å gjøre kunster;
    • han kan gjøre magiske kunster
  2. uttrykk for eller bevisst bruk av menneskelig fantasi og skaperevne til å skape verk som påvirker mottakeren følelsesmessig, estetisk eller intellektuelt
    Приклад
    • vitenskap og kunst;
    • vie sitt liv til kunsten
  3. produkt av kunstnerisk virksomhet;
    Приклад
    • han har investert i kunst
  4. Приклад
    • hun brukte alle slags kunster for å slippe å gjøre lekser
  5. brukt som forledd i sammensetninger: kunstig eller syntetisk framstilt produkt;
    til forskjell fra naturprodukt

Фіксовані вирази

  • de frie kunster
    kunnskap som en borger i middelalderen burde ha (grammatikk, dialektikk, logikk, retorikk, aritmetikk, astronomi og musikk);
    allmenndannelse
  • det er ingen kunst
    det er ikke vanskelig;
    det er ikke et problem
    • det er ingen kunst å få plantene til å trives;
    • å koke kaffe er ingen kunst;
    • å stå på skøyter? Det er jo ingen kunst!
  • det muliges kunst
    det som det er mulig eller realistisk å oppnå eller gjøre
    • byutvikling er det muliges kunst
  • etter alle kunstens regler
    nøyaktig slik noe skal gjøres;
    svært grundig
Сторінка статті

trylle

дієслово

Походження

norrønt trylla ‘fortrolle’, jamfør troll

Значення та вживання

  1. gjøre overnaturlige eller magiske ting
    Приклад
    • jeg kan dessverre ikke trylle;
    • filmen viser en verden der folk kan trylle
  2. Приклад
    • hun lærte meg å trylle med kort

Фіксовані вирази

  • trylle bort
    få til å forsvinne svært raskt eller sporløst
    • magikeren tryllet bort både kaniner og fjærkre;
    • noen må ha tryllet bort drapsvåpenet
  • trylle fram
    skaffe eller finne fram noe på en forunderlig god eller rask måte
    • verten tryllet fram de lekreste retter;
    • bli bedt om å trylle fram flere millioner kroner
Сторінка статті

magisk

прикметник

Значення та вживання

  1. som gjelder eller er preget av magi (1);
    overnaturlig, mystisk
    Приклад
    • ha magiske evner
  2. som har en spesiell kraft eller betydning
    Приклад
    • 20 grader i vannet er en magisk grense for mange badere
  3. som vekker fascinasjon og undring;
    tiltrekkende;
    fantastisk
    Приклад
    • ha magisk tiltrekningskraft;
    • magiske øyeblikk;
    • det ble en magisk stemning i konsertsalen

Фіксовані вирази

  • magisk realisme
    retning innen latinamerikansk etterkrigslitteratur der grensene mellom fantasi og virkelighet blir opphevet
Сторінка статті

univers

іменник середній

Походження

fra latin, av universus ‘altomfattende’

Значення та вживання

  1. jorda og alt som eksisterer i verdensrommet;
    Приклад
    • utforske universet
  2. helhet av erfaringer, tanker eller forestillinger som preger en person, en gruppe eller et miljø
    Приклад
    • dyrke særegne musikalske univers;
    • de lever i sitt eget, lille univers
  3. oppdiktet verden
    Приклад
    • Harry Potters magiske univers
Сторінка статті

trolle 1

дієслово

Походження

av troll

Значення та вживання

(påvirke ved å) bruke trolldom (1);
gjøre magiske ting;
Приклад
  • trolle fram noe
Сторінка статті

svartebok

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. bok med magiske formularer
  2. Приклад
    • kommunen havnet i statsforvalterens svartebok
Сторінка статті

signe

дієслово

Походження

norrønt signa, fra latin; samme opprinnelse som signere

Значення та вживання

  1. gi lykke eller kraft;
    ønske velsignelse over
    Приклад
    • Gud signe deg!
    • signe maten;
    • de hilser og signer arbeidet
  2. i folketro: beskytte eller helbrede ved magiske tegn og formularer
    Приклад
    • folk sa han kunne både signe og sette vondt på folk
  3. om katolske forhold: gjøre korsets tegn over
    Приклад
    • signe med vievann
Сторінка статті

hermetisk

прикметник

Походження

av fransk hermétique, av middelalderlatin hermeticus; etter navnet til guden Hermes Trismegistos, grunnleggeren av alkymien og kunsten å gjøre kar lufttette med hjelp av magiske segl

Значення та вживання

  1. om matvare: konservert ved å være sterilisert og nedlagt i lufttett boks eller lignende
    Приклад
    • hermetiske kjøttkaker;
    • hermetiske tomater;
    • hermetisk mais
  2. som ikke lar noe komme inn;
    fullstendig avstengt
    Приклад
    • piggtrådgjerder og hermetiske sperringer;
    • et hermetisk romanunivers
    • brukt som adverb
      • holde dører og vinduer hermetisk lukket
Сторінка статті

heksebrygg

іменник середній

Значення та вживання

drikk som skal ha magiske egenskaper
Сторінка статті

folketro, folketru

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

folkelig tro på eller forestilling om magiske eller mytiske fenomener
Приклад
  • sjøormen lever i folketroen
Сторінка статті

Словник нюношка 15 oppslagsord

kunst

іменник чоловічий або жіночий

Походження

av lågtysk , opphavleg ‘det å kunne’

Значення та вживання

  1. oppøvd evne;
    Приклад
    • kunsten å gå på ski;
    • gjere kunstar på hesteryggen;
    • magiske kunstar
  2. uttrykk for eller medviten bruk av menneskeleg fantasi og skaparevne til å skape verk som påverkar mottakaren kjenslemessig, estetisk eller intellektuelt
    Приклад
    • kunst og kultur;
    • norsk kunst;
    • ofre seg for kunsten
  3. produkt av kunstnarleg verksemd;
    Приклад
    • ho har mykje kunst på veggene
  4. Приклад
    • bruke alle slags kunstar for å kome unna
  5. brukt som føreledd i samansetningar: kunstig eller syntetisk framtilt produkt;
    til skilnad frå naturprodukt

Фіксовані вирази

  • dei frie kunstane
    kunnskap som ein borgar i mellomalderen burde ha (grammatikk, dialektikk, logikk, retorikk, aritmetikk, astronomi og musikk);
    allmenndanning
  • det er ingen kunst
    det er ikkje eit problem;
    det er ikkje vanskeleg
    • det er ingen kunst å lage gode vaflar;
    • å stå på ski er ingen kunst;
    • å gå på hender? Det er jo ingen kunst!
  • etter alle kunstens reglar
    etter god skikk for det som skal gjerast;
    svært grundig
Сторінка статті

trylle

trylla

дієслово

Походження

norrønt trylla ‘fortrolle’; jamfør troll

Значення та вживання

  1. gripe sterkt og inderleg;
    jamfør tryllande
    Приклад
    • trylle hugen på nokon;
    • den fagre naturen tryller meg heilt;
    • bli trylt av noko
  2. gjere overnaturlege eller magiske ting;
    gjere magi
    Приклад
    • eg kan ikkje trylle heller;
    • forfattaren skriv om ei fiktiv verd der folk kan trylle
  3. Приклад
    • lære å trylle med kort

Фіксовані вирази

  • trylle bort
    få til å forsvinne svært raskt eller sporlaust
    • magikaren trylla bort kaninen;
    • nok ein gong har han trylla bort pengane sine
  • trylle fram
    skaffe eller finne fram noko på ein forunderleg god eller rask måte
    • verten trylla fram ei handfull velsmakande rettar;
    • trylle fram eit lommetørkle
Сторінка статті

åt 2

прийменник

Походження

norrønt at

Значення та вживання

  1. brukt for å uttrykkje rørsle mot eit mål;
    bort til, inn til, fram til;
    mot
    Приклад
    • kome seg åt land i uvêret;
    • gå bort åt veggen;
    • setje seg åt bordet;
    • reise åt byen;
    • fare åt VM;
    • åt kvelden;
    • dra åt seg mykje pengar
  2. brukt for å uttrykkje at ei handling er retta mot nokon;
    til
    Приклад
    • han laga det åt meg;
    • skal å tale åt henne
  3. brukt for å uttrykkje at ei handling, hending eller stode er til nytte (eller ulempe) for nokon;
    for
    Приклад
    • det er plass åt alle;
    • det høver åt henne;
    • det er godt nok åt dei;
    • arbeide åt seg sjølve
  4. brukt for å uttrykkje tilhøyrsel;
    til
    Приклад
    • åkeren åt grannen;
    • andletet åt den gamle;
    • framtida åt kystfolket
  5. brukt i kausale konstruksjonar: på grunn av;
    av, for
    Приклад
    • flire åt noko;
    • vere sint åt noko
  6. brukt som adverb: med (eller frå) kvarandre
    Приклад
    • leiast åt;
    • følgjast åt;
    • hjelpast åt;
    • skiljast åt
  7. brukt som adverb: til, nær til, imot, innpå
    Приклад
    • leggje åt;
    • halde åt;
    • dra åt;
    • bite åt
  8. brukt som adverb: i ferd med
    Приклад
    • han er åt og slår
  9. brukt som adverb: i veg
    Приклад
    • bere åt;
    • vere åt;
    • det var berre eg som var åt, dei andre var heime
  10. brukt som adverb i uttrykk for å undersøkje eller spørje seg føre;
    etter
    Приклад
    • høyr åt om han kan kome;
    • sjå åt så du får sitje!

Фіксовані вирази

  • bere seg åt
    oppføre seg, te seg;
    fare åt
    • bere seg merkeleg åt
  • fare åt
    oppføre seg, te seg;
    bere seg åt
    • han hadde fare gale åt
  • gjere åt
    1. skade, tyne
      • han gjorde åt seg
    2. lækje (ein sjukdom, særleg med magiske råder);
      trolle
      • gjere åt for ei sykje
  • gå åt
    miste livet;
    stryke med;
    omkome
Сторінка статті

magisk

прикметник

Значення та вживання

  1. som gjeld eller er prega av magi (1);
    overnaturleg, mystisk
    Приклад
    • ha magiske evner
  2. som har ei særskild kraft eller meining
    Приклад
    • ingen av deltakarane kom under det magiske talet 40 sekund på 500 m
  3. som vekkjer fascinasjon og undring;
    tiltrekkjande;
    fantastisk
    Приклад
    • ha magisk tiltrekkingskraft;
    • reisa vart ei magisk oppleving;
    • julelysa skapte ei magisk stemning

Фіксовані вирази

  • magisk realisme
    retning innan latinamerikansk etterkrigslitteratur der grensene mellom fantasi og røyndom blir oppheva
Сторінка статті

gjere

gjera

дієслово
розділений інфінітив: gjera

Походження

norrønt gera, gøra

Значення та вживання

  1. framkalle, få til;
    arbeide (til), lage, produsere, skape
    Приклад
    • gjere eit vers;
    • stolar og bord er gjorde av tre;
    • dei har gjort ein god jobb;
    • det er godt gjort;
    • øving gjer meister;
    • gjere opp varme;
    • gjere ein tabbe;
    • gjere ein dårleg figur;
    • gjere eit godt inntrykk;
    • gjere det godt;
    • gjere ende på noko;
    • gjere seg opp ei meining om noko;
    • desse bøkene gjorde han til ein kjend forfattar;
    • ho ville gjere det sjølv
  2. setje i verk;
    utføre, utrette
    Приклад
    • gjere noko for nokon;
    • gjere nokon ei teneste;
    • gjere godt arbeid;
    • gjere ei reise;
    • gjere eit forsøk;
    • gjere leksene;
    • gjere opp rekneskapen;
    • gjere sitt beste;
    • gjere seg umak med noko;
    • gjere krav på noko;
    • gjere bruk av noko;
    • kva skal ein gjere med det?
    • gjort er gjort;
    • lettare sagt enn gjort
  3. drive med;
    sysle med
    Приклад
    • ha mykje å gjere;
    • ikkje ha noko anna å gjere;
    • kva gjer du for tida?
  4. få til å bli
    Приклад
    • gjere det lettare for komande generasjonar;
    • gjere nokon glad;
    • dette gjer godt;
    • gjere noko godt att;
    • gjere seg interessant;
    • gjere seg kjend med noko;
    • gjere alvor av noko;
    • kjærleik gjer blind;
    • gjere reint;
    • gjere det slutt;
    • gjere nokon merksam på noko;
    • gjere seg klar;
    • gjere seg nytte av noko
  5. bere seg åt;
    te seg;
    handle
    Приклад
    • gjere nokon imot;
    • gjere vel imot nokon;
    • det gjer du rett i;
    • gjer som eg seier!
  6. ha å seie
    Приклад
    • dette gjer ingen ting frå eller til;
    • det gjer sitt;
    • kva gjer vel det?
  7. fare over, sjå ferdig
    Приклад
    • gjere Paris på tre dagar
  8. ha eller oppnå (av fart)
    Приклад
    • skipet gjer stor fart
  9. med avføring som underforstått objekt: skite (2
    Приклад
    • gjere på seg;
    • gjere i buksa;
    • gjere seg ut
  10. brukt i staden for eit anna verb eller for å forsterke ei utsegn
    Приклад
    • sit du bra? Ja, det gjer eg;
    • drikke gjer han støtt;
    • snakke kan de gjere seinare

Фіксовані вирази

  • få med noko/nokon å gjere
    1. få skjenn eller straff av nokon
      • kjem han igjen, skal han få med meg å gjere
    2. få kontakt med eller blir kjent med noko eller nokon
      • eit yrke der ein får med mange menneske å gjere
  • gjer så vel
    ver så god
  • gjer vel
    brukt for å be om eller oppmode om noko
    • gjer vel å sende meg boka!
    • gjer vel og sit!
  • gjere av
    plassere
    • dei veit ikkje kor dei skal gjere av seg;
    • kor har du gjort av pengane?
  • gjere det av med
    1. øydeleggje
      • den sterke vinden har gjort det av med låven
    2. drepe
      • han ville gjere det av med reven og henta rifla
  • gjere etter
    herme, kopiere
    • ho lærde ved å sjå på og gjere etter
  • gjere greie for
    klargjere, forklare
    • dette skal dei gjere greie for
  • gjere lite av seg
    vere anonym
    • han har gjort lite av seg på Stortinget
  • gjere med barn
    gjere gravid
  • gjere nokon noko
    skade nokon
    • eg har ikkje tenkt å gjere deg noko
  • gjere om
    endre
    • gjere om vedtaket;
    • gjere om lokala til kontor
  • gjere opp fisk
    sløye fisk
  • gjere opp for seg
    betale det ein skylder
  • gjere opp med
    1. få ende på eit (økonomisk) tvistemål
      • gjere opp med banken
    2. hemne seg på
      • få tak i han, eg skal gjere opp med han!
    3. forsone seg med
      • gjere opp med fortida
  • gjere seg
    gjere betre eller venare;
    ta seg ut;
    setje ein spiss på
    • litt lauk i sausen gjer seg;
    • det gjer seg med litt song;
    • blomane gjer seg der i kroken
  • gjere seg noko
    bli skadd eller plaga
    • har ho gjort seg noko?
  • gjere seg sjølv
    vere lett
    • ingenting gjer seg sjølv
  • gjere seg til
    skape seg;
    lage grimasar
    • dei tok til å smiske og gjere seg til
  • gjere som om
    te seg som;
    låst
    • han gjorde som om han ikkje forstod
  • gjere store auge
    sperre auga opp av undring
  • gjere åt
    1. skade, tyne
      • han gjorde åt seg
    2. lækje (ein sjukdom, særleg med magiske råder);
      trolle
      • gjere åt for ei sykje
  • ha med noko/nokon å gjere
    1. vere i hopehav med;
      halde på med
      • ha mykje med kvarandre å gjere
    2. kome ved;
      angå
      • kva har dette med saka å gjere?
  • la seg gjere
    vere mogleg
    • han vonar det lèt seg gjere å skaffe opplysningar
  • mindre kan ikkje gjere det
    det er nok;
    det greier seg
    • det var sølv denne gongen, mindre kan ikkje gjere det
  • om å gjere
    viktig
    • det er lite om å gjere
Сторінка статті

gjere åt

Значення та вживання

Sjå: gjere, åt
  1. skade, tyne
    Приклад
    • han gjorde åt seg
  2. lækje (ein sjukdom, særleg med magiske råder);
    trolle
    Приклад
    • gjere åt for ei sykje
Сторінка статті

trollskap

іменник середній або чоловічий

Походження

norrønt trollskapr

Значення та вживання

  1. noko overnaturleg;
    Приклад
    • drive med trollskap;
    • magiske teikn til vern mot trollskap;
    • det følgjer trollskap med staden
  2. vonde vette;
    Приклад
    • trollskap og jotnar var på farten
  3. det å vere trollete;
    stygg gjerning;
    fantestykke, ugagn
    Приклад
    • gjere trollskap;
    • vere full av trollskap
Сторінка статті

trolle 1

trolla

дієслово

Походження

av troll

Значення та вживання

(påverke med å) bruke trolldom (1);
gjere magiske ting;
Приклад
  • å kunne trolle;
  • trolle fram noko;
  • trolle bort noko
Сторінка статті

svartebok

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. bok med magiske formular
  2. Приклад
    • kommunen står i svarteboka til fylkeskommunen
Сторінка статті

signe

signa

дієслово

Походження

norrønt signa, frå latin; same opphav som signere

Значення та вживання

  1. gje lykke eller kraft;
    ynskje velsigning over
    Приклад
    • Gud signe deg!
    • signe maten;
    • dei helser og signar arbeidet
  2. i folketru: verne eller lækje med magiske teikn og formlar
    Приклад
    • ha ord på seg for både å kunne signe og setje vondt på folk
  3. om katolske forhold: gjere krossmerket over
    Приклад
    • signe med vigslevatn
Сторінка статті