Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
196 результатів

Словник букмола 90 oppslagsord

fast

прикметник

Походження

norrønt fastr

Значення та вживання

  1. som ikke kan flyttes
    Приклад
    • fast inventar
    • brukt som adverb
      • det står fast;
      • være fast forankret;
      • holde seg fast i karmen
  2. som holder formen;
    hard, kompakt
    Приклад
    • faste muskler;
    • fast grunn;
    • faste stoffer;
    • gi noe fastere konsistens
  3. Приклад
    • en fast overbevisning;
    • med fast hånd;
    • et fast grep
    • brukt som adverb
      • tro fullt og fast på noe;
      • være fast bestemt på noe
  4. Приклад
    • fast arbeid;
    • et fast holdepunkt i tilværelsen;
    • ha fast følge;
    • ha faste utgifter;
    • spise til faste tider;
    • ha faste vaner;
    • ha fast plass på bussen
    • brukt som adverb
      • stå fast ved det en har sagt;
      • være fast ansatt

Фіксовані вирази

  • fast eiendom
    jord, skog, hus og lignende;
    til forskjell fra løsøre
    • ta pant i fast eiendom
  • fast føde
    mat en må tygge
    • spise grønnsaker, kjøtt eller annen fast føde
  • fast i fisken
    1. spenstig, stø
      • jeg trener for å bli fast i fisken
    2. som ikke gir etter for press
      • være fast i fisken når det gjelder de beslutningene som blir tatt
  • fast ordstilling
    plassering av ledd i en setning etter regler i språket
    • moderne norsk har relativt fast ordstilling til forskjell fra kasusspråk
  • fast uttrykk
    ord som ofte blir brukt sammen;
    frase (1), idiom (1)
    • ‘å hoppe etter Wirkola’ har blitt et fast uttrykk
  • holde fast ved
    være tro mot
  • i fast form
    ikke flytende eller i gassform
    • grunnstoffer kan være i fast form
  • løst og fast
    likt og ulikt
    • en prat om løst og fast
  • slå fast
    konstatere
    • retten har slått fast at forklaringen er troverdig
Сторінка статті

boogie

іменник чоловічий

Походження

fra engelsk

Значення та вживання

musikkstil i jazz med melodiske variasjoner over gjentatte bassrytmer med faste harmonier
Сторінка статті

vanemenneske

іменник середній

Значення та вживання

person som lever et regelmessig liv med faste vaner
Приклад
  • jeg er et vanemenneske som spiser det samme til frokost hver dag
Сторінка статті

teig

іменник чоловічий

Походження

norrønt teigr

Значення та вживання

  1. mindre stykke jord, åker, eng eller skog som er utskiftet eller avgrenset i innmark eller utmark
  2. om eldre forhold: hvert av de stykkene som et jordstykke er delt i;
    jamfør teigblanding
  3. i overført betydning: del, sektor (av arbeid, virksomhet, samfunnsliv)
    Приклад
    • vi har mye ugjort på vår teig av klimaarbeidet
  4. stykke av eng som en slår på én gang
  5. avgrenset del av avis- eller bokside;
    Приклад
    • han redigerte sin faste teig på siste side i lokalavisen
Сторінка статті

ekstraordinær

прикметник

Походження

gjennom fransk; fra latin

Значення та вживання

  1. som er utenom det vanlige eller faste
    Приклад
    • det holdes ekstraordinær generalforsamling
  2. som sjelden skjer;
    Приклад
    • det var et ekstraordinært tilfelle;
    • det var en ekstraordinær tid
    • brukt som adverb:
      • eksamen var ekstraordinært vanskelig
Сторінка статті

regulær

прикметник

Походження

av latin regularis, av regula ‘rettesnor’

Значення та вживання

  1. regelmessig;
    Приклад
    • en regulær mangekant
  2. Приклад
    • det var en regulær kalddusj

Фіксовані вирази

  • regulære tropper
    tropper som hører til landets faste hær
  • regulært uttrykk
    i matematisk logikk og IT: system for bruk av spesialtegn og bokstaver til å styre operasjoner i dataprogram
Сторінка статті

stillingskrig

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. krig som begge parter fører fra faste stillinger
    Приклад
    • første verdenskrig ble en stillingskrig
  2. i overført betydning: fastlåst situasjon;
    konflikt der ingen av partene vil ta initiativ til en løsning
    Приклад
    • det er en stillingskrig mellom regjeringen og opposisjonen
Сторінка статті

utgift

іменник чоловічий або жіночий

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

sum som betales for varer, tjenester og lignende;
Приклад
  • faste utgifter;
  • utgiftene til kost og losji;
  • ha store utgifter på det gamle huset;
  • få dekket utgiftene ved salget;
  • utgiftene er større enn inntektene
Сторінка статті

kortspill, kortspell

іменник середній

Значення та вживання

  1. det å spille kort (1, 2)
  2. kortspill (1) etter faste regler
    Приклад
    • bridge er et populært kortspill
Сторінка статті

honorær konsul

Значення та вживання

konsul uten faste plikter og lønn;
Сторінка статті

Словник нюношка 106 oppslagsord

fast

прикметник

Походження

norrønt fastr

Значення та вживання

  1. som ikkje kan flyttast
    Приклад
    • fast innbu
    • brukt som adverb
      • sitje fast i fella;
      • binde noko fast;
      • gå seg fast i fjellet;
      • halde seg fast i karmen
  2. som held forma;
    hard, kompakt
    Приклад
    • fast grunn;
    • grauten vart for fast;
    • trene for å få fastare musklar
  3. Приклад
    • fast grep;
    • med fast hand;
    • fast overtyding
    • brukt som adverb
      • tru fullt og fast på noko;
      • vere fast bestemt på noko
  4. Приклад
    • ha faste vanar;
    • ete til faste tider;
    • faste utgifter;
    • gå i fast rute;
    • ha fast følgje;
    • fast kunde;
    • fast takst;
    • eit fast haldepunkt;
    • ha fast plass på laget
    • brukt som adverb
      • vere fast tilsett;
      • dette står fast

Фіксовані вирази

  • fast eigedom
    jord, hus og liknande;
    til skilnad frå lausøyre
    • overta ein fast eigedom
  • fast føde
    mat ein må tyggje
    • ete grønsaker, kjøt eller anna fast føde
  • fast i fisken
    1. spenstig, stø
      • bilen er stramt sett opp og fast i fisken
    2. som ikkje gjev etter for press
      • han må vere tydeleg på kva han vil, vere fast i fisken
  • fast ordstilling
    plassering av ledd i ei setning etter reglar i språket
    • moderne norsk har relativt fast ordstilling til skilnad frå kasusspråk
  • fast uttrykk
    ord som ofte opptrer saman;
    frase (2, 1), idiom (1)
    • ‘å hoppe etter Wirkola’ er vorte eit fast uttrykk
  • halde fast ved
    vere tru mot
  • i fast form
    ikkje flytande eller i gassform
    • sjokolade i fast form
  • laust og fast
    likt og ulikt
    • snakke om laust og fast
  • slå fast
    konstatere
    • politiet slår fast at skadane er omfattande
Сторінка статті

vanemenneske

іменник середній

Значення та вживання

person som lever eit regelbunde liv med faste vanar
Приклад
  • eg er eit vanemenneske og følgjer same rutinen kvar morgon
Сторінка статті

følgje 3, følge 3, fylgje 4

følgja, følga, fylgja

дієслово

Походження

norrønt fylgja; jamfør tysk folgen

Значення та вживання

  1. fare eller gå saman med (nokon);
    Приклад
    • følgje nokon heim;
    • følgje ein på turen;
    • verten følgde gjestene ut;
    • følgje straumen;
    • slutt å følgje etter meg!
  2. kome etter (som neste ledd);
    avløyse
    Приклад
    • brev følgjer seinare;
    • ei vond tid følgde;
    • mykje følgde i kjølvatnet av hendinga;
    • følgje etter den avtroppande leiaren i stillinga
  3. fare langs
    Приклад
    • følgje vegen;
    • vegen følgjer stranda;
    • helikopteret følgjer terrenget;
    • følgje horisonten med auga
  4. rette merksemda mot;
    observere, oppfatte, studere
    Приклад
    • følgje hendingane på nært hald;
    • følgje ein med auga;
    • følgje utviklinga nøye;
    • følgje kampen på storskjerm
  5. handle i samsvar med;
    rette seg etter;
    Приклад
    • følgje samvitet;
    • følgje råda frå styresmaktene;
    • følgje føredømet til nabolandet;
    • denne framgangsmåten følgjer ikkje vanleg praksis
  6. vere resultat eller slutning
    Приклад
    • av det følgjer at vi må byggje ut vegnettet i området
  7. vere eller henge saman med;
    høyre til
    Приклад
    • det følgjer mykje stress med jobben;
    • det følgjer slikt liv med henne;
    • må hell og lykke følgje deg!
    • namnet følgjer ætta
  8. ta regelmessig del i
    Приклад
    • følgje undervisninga;
    • mange sjåarar følgjer serien kvar veke
  9. få faste oppdateringar om eller frå ein person, organisasjon eller liknande på sosiale medium
    Приклад
    • følgje kvarandre på Instagram;
    • det er mange som følgjer statsråden på sosiale medium

Фіксовані вирази

  • følgje av seg sjølv
    vere sjølvsagd
  • følgje ein til grava
    delta i gravferda til nokon
  • følgje med
    bli med, halde tritt;
    vere merksam;
    passe på
    • følg med inn!
    • sokken følgde med da ho tok av seg støvelen;
    • følg med ungen litt!
    • du må følgje med i tida;
    • eg har litt vanskeleg for å følgje med i timen
  • følgje opp
    gå eller arbeide vidare med noko mot eit mål;
    utfylle, komplettere
    • følgje opp ei sak;
    • lova må følgjast opp i praksis;
    • følgje opp suksessen;
    • følgje opp kurset med praktiske øvingar
  • følgje på
    halde følgje;
    kome etter;
    halde fram
    • om renta blir kutta, vil truleg bankane følgje på med lågare rente for bustadlån
Сторінка статті

stillingskrig

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. krig som begge partane fører frå faste stillingar
    Приклад
    • første verdskrigen vart ein stillingskrig
  2. i overført tyding: fastlåst situasjon;
    konflikt der ingen av partane vil ta initiativ til ei løysing
    Приклад
    • det er ein stillingskrig mellom regjeringa og opposisjonen
Сторінка статті

stortingskomité, stortingskomite

іменник чоловічий

Значення та вживання

kvar av dei tolv faste komiteane i Stortinget som kvar representant er med i ein av;
Сторінка статті

utgift

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

sum som ein betaler for varer, tenester, skyldnader eller liknande;
Приклад
  • faste utgifter;
  • utgifter til kost og losji;
  • utgiftene på budsjettet er større enn inntektene;
  • ha store utgifter på bilen;
  • husleiga er ei stor utgift
Сторінка статті

gass

іменник чоловічий

Походження

av gresk khaos med tydinga ‘luft’, laga av den belgiske fysikaren og kjemikaren J.B. van Helmont, 1580–1644; i tydinga ‘drivstoff’ av engelsk gas, kortform av gasoline ‘bensin’; jamfør kaos

Значення та вживання

  1. stoff i luftformig aggregattilstand (ved vanleg trykk og temperatur)
    Приклад
    • gassar, væsker og faste stoff
  2. brennbart luftformig stoff som mellom anna blir brukt til å skaffe lys og varme
    Приклад
    • det stig ein gass opp av jorda;
    • utvinne olje og gass;
    • kondensere til flytande gass
  3. kjemisk våpen
    Приклад
    • bruke gass mot demonstrantane
  4. drivstoff i forbrenningsmotor
    Приклад
    • gje meir gass på motoren
  5. Приклад
    • trø inn gassen

Фіксовані вирази

  • full gass
    1. full fart eller framdrift på bil eller anna køyretøy
      • han gav full gass ut av rundkøyringa;
      • setje seg på mopeden og gje full gass
    2. maksimal innsats, kraft eller aktivitet
      • løparen klinte til med full gass frå starten;
      • ungane gav full gass på leikeplassen
  • gje gass
    1. trø ned gasspedalen slik at farten aukar;
      gasse (3, 3)
      • ein må gje litt gass for å få bilen opp bakken
    2. setje opp tempoet, yte meir;
      gje jernet (2)
      • laget gav gass i andre omgang
Сторінка статті

rutine

іменник чоловічий

Походження

frå fransk; opphavleg ‘kunnskap om ruta’

Значення та вживання

  1. evne eller dugleik ein har fått gjennom øving;
    røynsle, øving;
    jamfør rutinert
    Приклад
    • ho har mange års rutine med slike operasjonar;
    • laget manglar rutine
  2. fast måte å gjere noko på;
    plan ein følgjer regelmessig eller i bestemte situasjonar
    Приклад
    • vi har ein fast rutine, han lagar middag og eg dekkjer bordet;
    • avdelinga har faste rutinar ved nytilsetjingar;
    • rutinen var å sove i seks timar og arbeide i seks
  3. mekanisk, automatisert handling eller framferd;
    Приклад
    • ekteskapet har vorte rein rutine;
    • å setje på kaffien om morgonen var ein rutine
  4. i IT: samling instruksar i eit datamaskinprogram
Сторінка статті

spaltist

іменник чоловічий

Походження

etter engelsk columnist, av column ‘spalte’

Значення та вживання

skribent som har si eiga faste spalte (1, 3) i avis eller tidsskrift
Сторінка статті

disponibel inntekt

Значення та вживання

inntekt ein har til rådvelde når skattar og faste utgifter er betalte;
Приклад
  • folk flest vil få høgare disponibel inntekt
Сторінка статті