Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 698 oppslagsord

veidekke, vegdekke

іменник середній

Походження

jamfør dekke (

Значення та вживання

øverste dekkende lag på en vei

Приклад

veidekke av grus

Фіксовані вирази

fast veidekke
dekke av asfalt, oljegrus eller betong på en vei

Сторінка статті

ettertrykkelig

прикметник

Значення та вживання

kraftig, grundig

Приклад

hun gav uttrykk for sin ettertrykkelige misnøye

brukt som adverb:
- sette noen ettertrykkelig på plass;
- slå ettertrykkelig fast

Сторінка статті

løs, laus

прикметник

Походження

norrønt lauss; samme opprinnelse som tysk los

Значення та вживання

som ikke er bundet eller festet til noe;
som har løsnet eller kan løses lett
Приклад
- rive seg løs;
- hunden er løs;
- en sofa med løse puter;
- sjuåringen har flere løse tenner;
- slippe hestene løs;
- slike folk skulle ikke ha lov til å gå løs;
- sikre de løseste steinene
- brukt som adverb:
  ha håret løst;
  latteren sitter løst
som ikke er samlet til et hele;
i enkelte deler
Приклад
- løse deler;
- notere på løse lapper
som ikke er strammet eller kompakt, som ikke er fast oppbygd
Приклад
- en løs knute;
- et løst håndtrykk;
- en løs deig;
- løs grus
- brukt som adverb:
  et løst vevd stoff;
  ha kåpen løst over skuldrene;
  romanen er løst komponert
som ikke er grundig;
upålitelig
Приклад
- et løst overslag;
- løst snakk;
- løse rykter
uten forpliktelser
Приклад
- et løst forhold;
- være løs og ledig;
- ha en løsere tilknytning til arbeidslivet
ustyrlig, uhemmet
Приклад
- løs ild;
- det gikk på helsa løs

Фіксовані вирази

bryte løs
begynne plutselig og voldsomt
uværet brøt løs
gyve løs på
1. ta fatt på
2. angripe (1)
gå løs på
1. angripe
  de går løs på hverandre
2. begynne med;
  ta fatt på
  gå løs på nye oppgaver
ha en skrue løs
være litt skrullete
i løs vekt
om vare: som ikke er pakket og veid på forhånd
kjøpe godteri i løs vekt;
spesialbutikker selger kaffe i løs vekt
i løse lufta
1. fritt ut i lufta
  hun så alvorlig ut i løse lufta;
  ting forsvinner i løse lufta
2. uten tilknytning til noe
  spørsmålene henger i løse lufta
løs i fisken
slapp, veik
løs i snippen
uhøytidlig, løssluppen
konserten er uformell og løs i snippen
løse forbindelser
midlertidige seksuelle forbindelser
løse fugler
personer som har falt utenfor i samfunnet og som gjerne ikke har noe fast sted å bo
venterommet tiltrakk seg gjenger og løse fugler
løst og fast
likt og ulikt
en prat om løst og fast
slå seg løs
riktig more seg

Сторінка статті

tett

прикметник

Походження

norrønt þéttr

Значення та вживання

som ikke har hull, åpninger eller lignende;
motsatt lekk (3
Приклад
- en tett beholder;
- tønna er tett
- - lydtett
  - lystett
  - vanntett
som har tetnet;
tilstoppet
Приклад
- være tett i nesen;
- vasken er tett
som er dekket eller fylt av enkeltdeler eller -individer i stort antall med små mellomrom
Приклад
- tett skog;
- en tett hekk;
- garn med tette masker
sammentrengt, konsentrert;
kompakt
Приклад
- tett skydekke;
- tett luft;
- tett trafikk;
- det er tett med folk
- brukt som adverb:
  det snødde tett;
  et tett befolket område;
  tett opp til virkeligheten
om forhold mellom mennesker: nær (1, 2), fortrolig (1)
Приклад
- tett samarbeid;
- være i tett dialog;
- naboskapet blir kanskje i tetteste laget
- brukt som adverb:
  arbeide tettere sammen
fast bygd;
fyldig, solid
Приклад
- en tett og kraftig kar
som har vanskeligheter med å forstå eller oppfatte ting;
dum, treg
Приклад
- være litt tett
som foregår med korte mellomrom
Приклад
- tette togavganger;
- i tett rekkefølge
- brukt som adverb:
  bilene kjører tett;
  drikke tett
brukt som adverb: nært, uten mellomrom
Приклад
- danse tett sammen;
- slutte tett inntil;
- være tett på;
- bo tett ved stasjonen;
- tett opp til virkeligheten;
- tett etter krigen

Фіксовані вирази

holde tett
ikke røpe eller si noe
komme tett på
komme nær;
bli godt kjent med
tv-programmet kommer tett på kunstneren
tett i nøtta
dum, teit;
tett/tjukk i pappen
avgjørelsen var helt tett i nøtta;
jeg følte meg skikkelig tett i nøtta der jeg stod
tett i tett
i tallrik menge med små mellomrom
husene lå tett i tett

Сторінка статті

hard

прикметник

Походження

norrønt harðr

Значення та вживання

om stoff eller legeme: som ikke så lett gir etter for trykk;
fast, tett, stiv, uelastisk;
til forskjell fra bløt (2, 2) og myk (1)
Приклад
- hard som stein;
- hardt metall;
- snøen var blitt hard;
- en hard seng;
- ha hard avføring;
- en hard knute;
- vi trenger et hardere materiale
kraftig, intens, vanskelig, slitsom
Приклад
- et hardt angrep;
- hard konkurranse;
- hardt arbeid;
- sette noen på en hard prøve;
- harde tak
- brukt som adverb
  båtene støtte hardt mot hverandre;
  vestlandet er hardest rammet av uværet
som ikke tar hensyn til eller gir etter for andre;
streng, urokkelig, stri, uvennlig
Приклад
- han har et hardt hjerte;
- gjøre seg hard og nekte;
- få en hard medfart
- brukt som adverb
  le hardt og hånlig;
  politiet tar hardt på slike lovbrudd
som i liten grad viser eller lar seg påvirke av følelser;
som tåler mye
Приклад
- en kald og hard person
om kår, tilstand og lignende: tung, tøff, utfordrende
Приклад
- leve under harde kår;
- harde vilkår;
- en hard skjebne;
- det blir en hard vinter;
- det er ventet hardt vær;
- harde fakta
- brukt som adverb
  bli hardt prøvet;
  være hardt medtatt av sykdom
som tydelig bryter med en annen tilstand;
skarp
Приклад
- en hard sving;
- en hvitfarge gir en hard kontrast mot mørke farger

Фіксовані вирази

den harde kjerne
de mest sentrale personer i lag, parti eller lignende
en hard nøtt å knekke
en vanskelig oppgave
gjøre seg hard
(forberede seg på å) stå imot noe farlig, vanskelig eller ubehagelig
gå hardt for seg
foregå på en voldsom måte
gå hardt ut
komme med kraftig kritikk
opposisjonen gikk hardt ut i denne saken;
hun går hardt ut mot justisministeren
hard valuta
1. sterkt etterspurt valuta
2. noe som er ettertraktet
  brennevin var hard valuta under krigen
harde bud
vanskelige forhold
det var harde bud på den tiden
harde konsonanter
ustemte konsonanter;
til forskjell fra bløte konsonanter
p, t og k er harde konsonanter
harde trafikanter
bilister;
til forskjell fra myke trafikanter
hardt vann
kalkholdig vann
holde hardt
være vanskelig;
lykkes bare så vidt
det skal holde hardt å bli ferdig før fristen
i hardt vær
i vanskeligheter på grunn av press, angrep eller lignende
han er i hardt vær etter avsløringene;
oljeindustrien er ute i hardt vær
med hard hånd
på en brutal måte
styre med hard hånd
på/for harde livet
så fort eller mye en kan;
alt en orker, av all makt
vi jobber på harde livet for å bli ferdige;
hun skrev for harde livet
sette hardt mot hardt
gjengjelde angrep eller lignende med like harde midler som motstanderen;
gi igjen med samme mynt
ta hardt i
overdrive (2)

Сторінка статті

tørrsprit

іменник чоловічий

Значення та вживання

alkohol eller annen brennbar væske i fast form

Приклад

fyre opp primusen med tørrsprit

Сторінка статті

tørrlast

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

last (, 1) av varer i fast form eller i emballasje;

til forskjell fra bulklast

Приклад

skipet fraktet tørrlast som jernmalm og kull

Сторінка статті

fast

прикметник

Походження

norrønt fastr

Значення та вживання

som ikke kan flyttes
Приклад
- fast inventar
- brukt som adverb
  det står fast;
  være fast forankret;
  holde seg fast i karmen
som holder formen;
hard, kompakt
Приклад
- faste muskler;
- fast grunn;
- faste stoffer;
- gi noe fastere konsistens
sikker (2), stødig, pålitelig
Приклад
- en fast overbevisning;
- med fast hånd;
- et fast grep
- brukt som adverb
  tro fullt og fast på noe;
  være fast bestemt på noe
uforanderlig;
varig;
regelmessig
Приклад
- fast arbeid;
- et fast holdepunkt i tilværelsen;
- ha fast følge;
- ha faste utgifter;
- spise til faste tider;
- ha faste vaner;
- ha fast plass på bussen
- brukt som adverb
  stå fast ved det en har sagt;
  være fast ansatt

Фіксовані вирази

fast eiendom
jord, skog, hus og lignende;
til forskjell fra løsøre
ta pant i fast eiendom
fast føde
mat en må tygge
spise grønnsaker, kjøtt eller annen fast føde
fast i fisken
1. spenstig, stø
  jeg trener for å bli fast i fisken
2. som ikke gir etter for press
  være fast i fisken når det gjelder de beslutningene som blir tatt
fast ordstilling
plassering av ledd i en setning etter regler i språket
moderne norsk har relativt fast ordstilling til forskjell fra kasusspråk
fast uttrykk
ord som ofte blir brukt sammen;
frase (1), idiom (1)
‘å hoppe etter Wirkola’ har blitt et fast uttrykk
holde fast ved
være tro mot
i fast form
ikke flytende eller i gassform
grunnstoffer kan være i fast form
løst og fast
likt og ulikt
en prat om løst og fast
slå fast
konstatere
retten har slått fast at forklaringen er troverdig

Сторінка статті

full

прикметник

Походження

norrønt fullr

Значення та вживання

med maksimalt innhold;
fylt (til randen)
Приклад
- et fullt glass med vann;
- ha fullt program;
- være full av ideer;
- gjestelisten er full;
- ha hendene fulle av kopper og glass;
- bussene er fullere enn de pleier
fullstending, komplett, hel, uavgrenset
Приклад
- oppgi fullt navn;
- være ansatt i full stilling;
- jeg mener det i fullt alvor!
- være i sin fulle rett;
- stå i full blomst;
- ha full kontroll på alle detaljene;
- være ved full bevissthet
- brukt som adverb
  stå fullt på høyde;
  tro fullt og fast på;
  ikke fullt så mye
beruset
Приклад
- drikke seg full;
- av barn og fulle folk får en høre sannheten;
- dørgende full

Фіксовані вирази

av full hals
med så mye stemme en har;
så høyt en kan
skrike av full hals
for fulle mugger
av all sin kraft;
fullt ut;
for fullt
sette i gang for fulle mugger
for fullt
med alt en har;
med toppfart
hun satset for fullt på musikken;
maskinen går for fullt
fullt hus
1. sal, rom eller lignende med alle plasser opptatt
  spille for fullt hus
2. i poker: tre kort med samme tallverdi i kombinasjon med et par kort med annen verdi
3. beste mulige resultat
  hun skåret fullt hus
fullt ut
aldeles, fullstendig
ha fullt opp av
ha rikelig av
ha hendene fulle
ha mye å gjøre;
være travel
i fullt mål
rikelig, fullstendig
like fullt
ikke desto mindre;
likevel, enda
det ble like fullt en forferdelig dårlig kamp
ta munnen for full
love mer enn en kan holde;
ta for sterkt i
til fulle
så det holder
rapporten bekrefter til fulle mistankene vi hadde

Сторінка статті

sterk

прикметник

Походження

norrønt sterkr

Значення та вживання

som har stor kraft;
kraftig (1)
Приклад
- være sterk i armene;
- en sterk mann;
- bilen har sterk motor;
- du er sterkere enn meg;
- hun er sterkest i beina
som tåler mye, varer lenge;
solid, holdbar
Приклад
- en sterk kjetting;
- sterke sko
mektig (1)
Приклад
- en sterk stat;
- opposisjonen er sterk
fast (3)
Приклад
- ha en sterk vilje;
- være sterk i troen;
- ha en sterk vilje
med stor innvirkning;
handlekraftig
Приклад
- hun er regjeringens sterke kvinne
drastisk, krass
Приклад
- bruke sterke midler;
- sterke ord
heftig (1), voldsom (2)
Приклад
- være i sterk sinnsbevegelse;
- komme i sterk fart;
- stå i sterk kontrast til hverandre;
- filmen har en del sterke scener
kraftig, intens
Приклад
- en sterk lyd;
- sterk varme
- brukt som adverb:
  det regnet sterkt;
  ha sterkt blå øyne;
  prisene er sterkt nedsatt;
  føle sterkt for noe
flink, god
Приклад
- være sterk i regning;
- en sterk løper;
- gå et sterkt løp
med kraftig smak, lukt eller virkning
Приклад
- sterk kaffe;
- sterkt brennevin
i grammatikk: uten ending i grunnform eller bøyning;
til forskjell fra svak (9)

Фіксовані вирази

sterk bøyning
om verb i germanske språk: bøyning uten tillagt endelse i preteritum, ofte med vokalendring i rotstavelsen;
jamfør svak bøyning
verb som ‘grine’ og ‘bite’ har sterk bøyning
sterk side
god egenskap
scenografien er en sterk side ved forestillingen;
kommunikasjon er ikke vår sterkeste side
sterke saker
1. alkohol eller andre rusmidler
2. noe som vekker oppsikt eller er sjokkerende
  seks mål på bortebane er sterke saker
sterke verb
i germanske språk: verb som danner preteritum uten bøyningsendelse, ofte med vokalendring i rotstavingen;
til forskjell fra svake verb
'grine' og 'bite' er eksempler på sterke verb

Сторінка статті

Словник нюношка 799 oppslagsord

vegdekke

іменник середній

Походження

jamfør dekke (

Значення та вживання

øvste dekkjande lag på ein veg

Приклад

vegdekke av grus

Фіксовані вирази

fast vegdekke
dekke av asfalt, oljegrus eller betong på ein veg

Сторінка статті

veg

іменник чоловічий

Походження

norrønt vegr

Значення та вживання

(tillaga) smal strekning i landskapet der ein kan gå, sykle og køyre;
ferdselsåre;
forkorta v.
Приклад
- byggje veg;
- offentleg veg;
- krysse vegen;
- vegen mellom Bergen og Voss;
- byggjefelt med veg, vatn og kloakk
- - bygdeveg
  - gangveg
  - køyreveg
  - landsveg
  - riksveg
køyrebane, til skilnad frå fortau, vegskulder eller liknande
Приклад
- gå over vegen;
- hjorten hoppa rett ut i vegen
laga eller rydda opning eller passasje
Приклад
- brøyte seg veg til baren;
- løvetanna sprengjer seg veg gjennom asfalten;
- av vegen!
rute eller strekning frå ein stad til ein annan;
retning (1), lei (1, 2)
Приклад
- det er trafikk berre éin veg i denne gata;
- ta same vegen;
- finne rette vegen;
- leggje vegen om postkontoret
- - heimveg
  - skuleveg
lengd (1), strekning (2);
avstand (1)
Приклад
- ha lang veg heim
rørsle eller gang mot eit mål;
reise
Приклад
- det bar i veg;
- vi er på veg heim;
- følgje eit stykke på veg
i overført tyding: forløp eller måte å handle på for å nå eit mål;
retning (2)
Приклад
- gå vegen om departementet med ei sak;
- vegen til varig fred;
- nye vegar i politikken
brukt som etterledd i samansetningar som uttrykkjer måte eller stil;
i ord som kledeveg og matveg
brukt som etterledd i samansetningar om gang eller kanal i levande organismar;
i ord som luftveg (1) og urinveg

Фіксовані вирази

alle vegar fører til Rom
det er mange måtar å nå eit mål på
berre tida og vegen
ikkje meir tid enn ein treng for til å kome fram eller rekke det som skal gjerast
skal vi rekke fristen, har vi berre tida og vegen
gjere/lage veg i vellinga
gjere noko raskt og effektivt;
få ting unna
gå i veg med
starte på;
begynne med
gå i veg med store og kostesame prosjekt
gå sin veg
gå vekk
gå sine eigne vegar
vere sjølvstendig
gå vegen
gå slik ein ynskjer;
lukkast
alt går vegen for fotballaget no
i veg
1. av garde;
  av stad
  dei la i veg;
  dei tok i veg
2. utan stopp;
  uhemma
  ho skreiv i veg;
  han snakka i veg, utan stopp
i vegen
1. på ein stad som stengjer eller er til hinder for noko eller nokon
  barna var i vegen uansett kvar han snudde seg;
  fattigdomen står i vegen for utvikling;
  slepet på kjolen er i vegen
2. brukt for å uttrykke vanskar, utfordringar eller liknande
  sjukdomen kom i vegen for draumane hans;
  alt arbeidet kjem i vegen for familielivet
3. brukt for å uttrykke at noko er gale eller eit problem
  det er noko i vegen med bilen, han vil ikkje starte;
  kva er i vegen med deg?
  det er ikkje noko i vegen med rytmesansen hans
ikkje gå av vegen for
ikkje ha noko mot å gjere noko;
ikkje ha motførestillingar mot noko
han går ikkje av vegen for å tuske til seg noko ekstra;
ho går ikkje av vegen for å engasjere seg
ikkje kome nokon veg
stå fast;
mislukkast
ikkje vere av vegen
ha noko for seg;
vere bra
det er ikkje av vegen med litt samarbeid
leggje hindringar i vegen
skape problem;
skape motstand (1)
leggje hindringar i vegen for byutviklinga;
regelverket la mange hindringar i vegen for prosjektet
på god veg
i ferd med å bli
ho er på god veg til å bli ein av våre beste diktarar
på lang veg
på stor avstand;
i stor omkrets;
på langan lei
ho høyrde festen på lang veg
på veg
1. på ferd;
  på reise til
  kor er du på veg?
  han var på veg til skulen da eg ringde
2. i ferd med (å gjere eller bli) noko
  paret er på veg til å skilje lag;
  eg var på veg til å slå av lyset;
  ho er på veg til å bli frisk
3. brukt for å uttrykkje kor langt ei kvinne er komen i svangerskapen
  ho er fem månadar på veg;
  kor langt på veg er du?
rydde av vegen
1. drepe nokon
  diktatoren rydda dei politiske motstandarane av vegen
2. fjerne heilt
  alle usemjene er rydda av vegen;
  testamentet rydda all tvil av vegen
skaffe til vegar
få tak i
skaffe til vegar kapital
ta på veg
bli sint;
fare opp
ikkje ta slik på veg for småting
vegs ende
slutten, målet
kome til vegs ende;
verksemda er ved vegs ende

Сторінка статті

daude 1, død 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt dauði, dauðr; samanheng med døy

Значення та вживання

det å døy;
dødsfall, bortgang
Приклад
- eit liv etter døden;
- døme til døden;
- trufast inn i døden;
- li ein smertefri død;
- geita er dauden nær
personifisering av daude (1, 1)
Приклад
- stå andlet til andlet med døden;
- dauden treffer oss alle;
- bli innhenta av dauden
noko som valdar daude (1, 1);
dødsårsak, bane (2
Приклад
- dette blir min død;
- bli straffa med døden
i overført tyding: noko som forsvinn eller tek slutt;
fråfall, stogg
- - butikkdaude
  - avisdaude

Фіксовані вирази

død og forderving
ulukkeleg lagnad;
misere, elende, liding
det lukta død og forderving;
bringe død og forderving;
spå død og forderving
døy ein naturleg død
døy av sjukdom (i høg alder) utan uvanlege omstende
ho døydde truleg ein naturleg død;
dei fleste vil døy ein naturleg død
gå i døden for
friviljug ofre livet for
gå i døden for menneskeverdet
liggje for døden
vere døyande;
liggje på dødsleiet
liggje for døden i ei veke;
det året han låg for døden
med døden til følgje
som valdar død (1
ei ulykke med døden til følgje;
lekamsskading med døden til følgje
på død og liv
same kva det kostar;
med naudsyn;
absolutt (2, 2), plent (1)
dei skal på død og liv på fjellet i ferien;
katta skal på død og liv vaske seg
på liv og død
som gjeld livet;
som står om overleving
ein kamp på liv og død
sjå døden i auga
vere nære å døy
fiskarane har sett døden i auga mange gongar før;
dei såg døden i auga, men overlevde
til døde
(gjere noko) med døden som resultat
svelte seg til døde;
trene seg til døde
til sin død
heilt til ein døyr
bu åleine til sin død;
halde fast ved noko til sin død;
leve lykkeleg til sin død

Сторінка статті

brensel

іменник середній

Походження

av brenne (

Значення та вживання

fast, flytande eller gassforma vyrke som frigjer energi når det brenn;

brennefang

Приклад

hogge ved til brensel;
bruke kol som brensel

Фіксовані вирази

fossilt brensel
brennbart, organisk materiale (som kol, olje og naturgass) som finst i jorda

Сторінка статті

frosenpizza

іменник чоловічий

Значення та вживання

ferdiglaga pizza som blir seld i djupfrosen tilstand i butikk

Приклад

frosenpizzaen har blitt ein fast del av norsk kosthald

Сторінка статті

laus

прикметник

Походження

norrønt lauss; same opphav som tysk los

Значення та вживання

som ikkje er bunden eller festa til noko;
som har losna eller kan løysast lett
Приклад
- rive seg laus;
- hunden er laus;
- ein sofa med lause puter;
- sjuåringen har fleire lause tenner;
- sleppe laus hestane
- brukt som adverb:
  ha håret laust;
  latteren sit laust
som ikkje er samla til eit heile;
i enkelte delar
Приклад
- lause delar av huset kan ramle ned;
- skrive ned ord og uttrykk på lause lappar
som ikkje er fast oppbygd, ikkje kompakt eller tett;
porøs, grisen, lite solid
Приклад
- ein laus knute;
- laus grus;
- ein laus deig;
- eit laust handtrykk
- brukt som adverb:
  eit laust vove stoff
som ikkje er grundig;
upåliteleg
Приклад
- eit laust overslag;
- laust snakk;
- lause rykte;
- ei lausare tilknyting
utan forpliktingar
Приклад
- vere laus og ledig;
- eit laust kjærleiksforhold
uhindra, ustyrleg
Приклад
- det gjekk på helsa laus

Фіксовані вирази

bere laus/laust
byrje
no ber det laus/laust med uvêr
brake laus/laust
1. ta til med dundrande lyd
  applausen braka laus/laust;
  uvêret braka laus/laust
2. ta til med futt og fart
  turistsesongen brakar laus/laust om ein månad
bryte laus/laust
begynne brått og veldig
uvêret braut laus/laust
gyve laus på
1. ta fatt på
2. gjere åtak på nokon
gå laus på
1. gjere åtak på
  dei gjekk laus på ein parkert bil
2. byrje med;
  ta fatt på
  skal vi gå laus på oppgåva?
ha ein skrue laus
vere litt skrullete
i laus vekt
om vare: som ikkje er pakka og vegen på førehand
selje grønsaker i laus vekt;
prisen på matpoteter i laus vekt
i lause lufta
1. fritt ut i lufta
  ho såg ut i lause lufta;
  han slo i lause lufta med paraplyen
2. utan tilknyting til noko
  påstandane heng i lause lusfta
laus i fisken
veik, slapp
laus i snippen
uhøgtideleg, laussleppt
han var morosam og høveleg laus i snippen
lause fuglar
personar som har falle utanfor i samfunnet og som ikkje har nokon plass å bu
bygget er ein tilhaldsstad for byens lause fuglar
laust og fast
likt og ulikt
snakke om laust og fast
slå seg laus
retteleg more seg

Сторінка статті

turnus

іменник чоловічий

Походження

frå mellomalderlatin; samanheng med tur (

Значення та вживання

fast rekkjefølgje, regelfast skifte, til dømes av plikter, tid eller stad innanfor eit arbeid

Приклад

arbeide turnus

Сторінка статті

hov 1, hóv 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

norrønt hófr

Значення та вживання

tjukk, fast kapsel av horn kring ytste tåleddet hos hovdyr

Приклад

spikke hovane på ein hest;
nashorn har òg hovar;
hesten sparka henne med hoven

Фіксовані вирази

mannen med hóven
fanden (1;
djevelen

Сторінка статті

hard

прикметник

Походження

norrønt harðr

Значення та вживання

om stoff eller lekam: som ikkje så lett gjev etter for trykk;
fast, tett, stiv, uelastisk;
til skilnad frå blaut (2) og mjuk (1)
Приклад
- hard som stein;
- hardt metall;
- hardt brød;
- fjellbjørka er hard i veden;
- ei hard seng;
- ha hard avføring;
- ein hard knute;
- du treng eit hardare materiale
kraftig, intens, vanskeleg, slitsam
Приклад
- eit hardt slag;
- eit hardt åtak;
- bli sett på ei hard prøve;
- det er hard konkurranse om plassane;
- oppussing er hardt arbeid;
- få ein hard medfart;
- harde tak
- brukt som adverb
  arbeide hardt;
  støyte staven hardt mot golvet;
  nordkysten er hardast ramma av stormen
som ikkje tek omsyn til eller gjev etter for andre;
streng, urokkeleg, stri, uvenleg
Приклад
- ha eit hardt sinn;
- motta hard kritikk;
- han var hard med barna
- brukt som adverb
  le hardt og hånleg
som i lita grad viser eller let seg påverke av kjensler;
som toler mykje
Приклад
- vere hard i hugen;
- ei hard dame
om kår, tilstand og liknande: tung, tøff, utfordrande
Приклад
- harde kår;
- ein hard lagnad;
- harde vilkår;
- det vart ein hard vinter
- brukt som adverb
  bli hardt prøvd;
  vere hardt medteken av sjukdom;
  sitje hardt i det
som tydeleg bryt med ein annan tilstand;
skarp
Приклад
- ein hard sving;
- dei nye retningslinjene står i hard kontrast til dei gamle

Фіксовані вирази

den harde kjernen
dei mest sentrale personane i lag, parti eller liknande
ei hard nøtt å knekkje
ei vanskeleg oppgåve
gjere seg hard
(førebu seg på å) stå imot noko farleg, vanskeleg eller ubehageleg
gå hardt for seg
gå føre seg på ein hardhendt måte
gå hardt ut
kome med sterk kritikk
dei gjekk hardt ut etter etter å ha sett seg leie på vedtaket;
partiet gjekk hardt ut mot forslaget
halde hardt
vere vanskeleg;
lykkast berre så vidt
det skal halde hardt å bli ferdig før fristen
hard valuta
1. sterkt etterspurd valuta
2. noko som er ettertrakta
  brennevin var hard valuta under krigen
harde bod
vanskelege tilhøve
der var harde bod i trettiåra
harde konsonantar
ustemde konsonantar;
til skilnad frå blaute konsonantar
p, t og k er harde konsonantar
harde trafikantar
bilistar;
til skilnad frå mjuke trafikantar
hardt vatn
kalkhaldig vatn
i hardt vêr
i vanskar på grunn av press, åtak eller liknande
oppdrettsnæringa er i hardt vêr;
ho har vore i hardt vêr etter publiseringa på Facebook
med hard hand
på ein brutal måte
uvedkomande vart jaga bort med hard hand
på/for harde livet
så fort eller mykje ein kan;
alt ein orkar;
av all makt
dei trente på harde livet før konkurransen;
vi jobbar for harde livet
setje hardt mot hardt
svare på åtak eller liknande med like harde middel som motstandaren;
gje att med same mynt
ta hardt i
overdrive (2)

Сторінка статті

tømre 2

tømra

дієслово

Походження

norrønt timbra; av tømmer

Значення та вживання

byggje noko av tømmer eller anna trevyrke
Приклад
- tømre opp eit hus;
- han held på og tømrar
- brukt som adjektiv:
  ei tømra hytte
i overført tyding: få i stand
Приклад
- tømre fast hopehavet;
- tømre opp eit nytt system;
- tømre saman ein sterk organisasjon

Сторінка статті

Результати на сторінці: