Avansert søk

Nynorskordboka 4 oppslagsord

van 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vanr

Tyding og bruk

i norrøn mytologi: gudeskapnad som rådde for årsvekst og rikdom;

jamfør ås (

Døme

vaner og æser;
Frøy, Frøya og Njord var vaner

van 2

substantiv hankjønn

Uttale

vænn

Opphav

engelsk kortord for caravan ‘husvogn, campingvogn’

Tyding og bruk

stor, lukka bil til vare- og passasjertransport

vane

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vani; av van (

Tyding og bruk

framferd eller handlemåte som er gjenteken så mange gonger at han er vorten meir eller mindre automatisert og umedviten;
jamfør uvane
Døme
- ein god vane;
- han kjenner vanane til kollegaene;
- ho låste døra av gammal vane;
- dei har fått dyre vanar;
- eg har ein del inngrodde vanar;
- i ferien kom eg ut av vanen med å trene om morgonen
skikk (2), sedvane (2)

Faste uttrykk

gammal vane er vond å vende
det er vanskeleg å leggje av seg ein innarbeidd vane
ha for vane
pleie;
bruke
tenåringen har for vane å sove lenge i helgene
sin vane tru
i samsvar med det ein pleier å gjere
sin vane tru kom ho for seint til timen

vanleg

adjektiv

Opphav

norrønt vanaligr, av vane

Tyding og bruk

som ofte skjer eller førekjem
Døme
- dårleg søvn er eit vanleg problem;
- det var eit vanlegare yrke tidlegare
som er mest brukt eller oftast finst;
alminneleg
Døme
- vanlege folk;
- vanleg bjørk;
- dei var kledde i vanlege klede;
- eg har det vanlegaste namnet i Noreg
- brukt som adverb:
  det er vanleg travelt for tida;
  det var som vanleg heilt fullt
som er etter vanen eller sedvanen
Døme
- han gjekk den vanlege kveldsturen sin;
- eg la meg til vanleg tid;
- du må vise vanleg folkeskikk

Faste uttrykk

til vanleg
som i dei fleste tilfelle;
vanlegvis
til vanleg stod ho tidleg opp
vanleg fleirtal
meir enn halvparten av røystene ved ei avrøysting