Avansert søk

Nynorskordboka 60 oppslagsord

sinn 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

(det indre i mennesket som stad for) tankar og kjensler;
hug (1, 1)
Døme
- få ro i sinnet
indre eigenskapar som særmerkjer ein person og pregar veremåte og temperament;
hug, gemytt, natur, lynne, sinnelag
Døme
- ha eit kjenslevart sinn

Faste uttrykk

ha i sinne
tenkje på;
ha som føremål;
planleggje
i sinn og skinn
både åndeleg og fysisk; heilt igjennom
i sitt stille sinn
i tankar som ein held for seg sjølv
leggje seg på sinnet
hugse på
med ope sinn
utan fordomar
møte nye menneske med eit ope sinn
sjuk på sinnet
psykisk sjuk
til sinns
med ei viss sinnsstemning eller innstilling
vere lett til sinns;
vere tung til sinns
ute av syne, ute av sinn
det ein ikkje ser eller er medviten om, gløymer ein raskt

sinn 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt sinn

Tyding og bruk

gong;
stund, tid
førre
Døme
- sinn sundag

Faste uttrykk

eitt sinn
éin gong, på ei viss tid
her i sinn
nyss, for kort tid sidan

sinne 2

sinna

verb

Faste uttrykk

sinne seg
gjere seg sint;
hisse seg opp

til sinns

Tyding og bruk

med ei viss sinnsstemning eller innstilling;

Sjå: sinn

Døme

vere lett til sinns;
vere tung til sinns

vanskeleg

adjektiv

Tyding og bruk

som skaper problem;
ikkje lett (2);
innvikla, problemfylt, komplisert
Døme
- vi står overfor eit vanskeleg val;
- eksamenen var vanskelegare denne gongen
- brukt som adverb:
  diktet er vanskeleg tilgjengeleg;
  dei har det vanskeleg økonomisk;
  dei har vanskeleg for å svare for seg
som ikkje er lett å gjere til lags eller å ha med å gjere;
umedgjerleg
Døme
- ikkje ver så vanskeleg!
- han har eit vanskeleg sinn;
- ho er i ein vanskeleg alder

syn

substantiv inkjekjønn eller hokjønn

Opphav

norrønt sýn

Tyding og bruk

evne til å sjå;
synssans
Døme
- han har godt syn;
- ho har teke til å dimmast på synet
det å sjå;
det å få auge på
Døme
- eg vart svolten berre ved synet av kaka
noko som ein ser
Døme
- det var eit trist syn;
- det var eit syn eg seint vil gløyme
noko uvanleg eller merkeleg å sjå
Døme
- han var litt av eit syn i den fargerike dressen
noko som viser seg for det indre auget;
visjon, openberring (1)
Døme
- store syner openberra seg for henne
hallusinasjon, synkverving
Døme
- sjå syner
auge;
andlet, fjes, åsyn
Døme
- eg fekk sola midt i synet;
- ho sa det beint i synet på meg
oppfatning (2), synsmåte
Døme
- eg har eit anna syn på saka
høve til å sjå;
sikt (2, 1)
Døme
- det var godt syn i dag

Faste uttrykk

for syns skuld
på liksom;
for at det skal sjå bra ut for andre
få syn for segn
sjølv få sjå noko ein berre har høyrt snakk om
kome til syne
bli synleg;
kome innanfor synsvidde
miste/tape av syne
miste augekontakt med;
gløyme ut
vi må ikkje miste desse viktige ressursane av syne;
målet var aldri tapt av syne
sjå seg syn med
sjå at ein har høve til;
sjå at det er nokon vits i
eg ser meg ikkje syn med å halde fram
sleppe av syne
ta auga frå;
ikkje følgje med på
eg kan ikkje sleppe ungane av syne
ute av syne, ute av sinn
det ein ikkje ser eller er medviten om, gløymer ein raskt

følsam

adjektiv

Opphav

frå tysk; av føle (

Tyding og bruk

som reagerer sterkt på ytre påverknad eller inntrykk;
finmerkande, kjenslevar (1)
Døme
- eit følsamt måleinstrument;
- vere følsam for støv;
- kabelen er svært følsam
med sterke kjensler;
nærtakande, sårbar, kjenslevar (2)
Døme
- ha eit følsamt sinn;
- han er den mest følsame av brørne
som ein unngår å snakke om fordi det kan støyte (6) (nokon);
som ein handsamar med diskresjon;
ømtolig (2), delikat (3), kjenslevar (3)
Døme
- ei følsam sak

opplaten

adjektiv

Opphav

av opp og late (

Tyding og bruk

ikkje lukka;
open (1)
Døme
- med opplaten munn
utan atterhald;
mottakeleg
Døme
- lytte med opplate sinn

ute av syne, ute av sinn

Tyding og bruk

det ein ikkje ser eller er medviten om, gløymer ein raskt;

Sjå: sinn, syn

med ope sinn

Tyding og bruk

utan fordomar;

Sjå: sinn

Døme

møte nye menneske med eit ope sinn

Resultater per side: