Avansert søk

Nynorskordboka 37 oppslagsord

oppå

preposisjon

Tyding og bruk

oppe på
Døme
- hatten låg oppå hylla
opp på
Døme
- legg hatten oppå hylla
brukt som adverb om rørsle opp på noko
Døme
- ho tek fram sykkelen og kaster seg oppå

vaffelkake

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

kake av vaffelplater stabla oppå kvarandre

flyte 1

flyta

verb

Opphav

norrønt fljóta

Tyding og bruk

halde seg oppå ei væske, ikkje søkke eller stå fast
Døme
- tre flyt;
- flyte på flesket;
- flyte opp til overflata
strøyme (1, 1), renne (3, 1)
Døme
- flyte over kanten;
- det flaut med blod
gli lett, ha flyt
Døme
- trafikken flyt godt;
- praten flyt lett;
- diskusjonen flaut ut
breie seg (utover);
liggje strødd
Døme
- håret flaut utover;
- papira ligg og flyt;
- rommet flaut med aviser
vere ustabil, skiftande
Døme
- alt flyt

Faste uttrykk

flyte med mjølk og honning
om land: vere rikt og prega av overflod (etter 2. Mos. 3,17)
flyte på
greie seg med hjelp av
han flyt på rutinen
flyte saman
gli over i kvarandre;
gå i eitt
fortid og notid flyt saman

flot 2, flòt 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt flot; av flyte (

Tyding og bruk

det å flyte
Døme
- vere på flot;
- få båten på flot
utkokt feitt (som flyt oppå ei væske)
flå (1 på fiskegarn

byggjegrunn, byggegrunn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

underlag som ein byggjer noko oppå

Døme

dårleg drenert byggjegrunn;
byen er så tettbygd at han snart ikkje har att meir byggjegrunn

tørrfluge, turrfluge

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

fluge (2) som flyt oppå vatnet;

til skilnad frå våtfluge

Døme

fiske med tørrfluge

støvhinne

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

tynt lag av støv oppå noko

Døme

tørke vekk støvhinna på pianoet

stylte 1

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør stiltre

Tyding og bruk

mest i fleirtal: stong med fotsteg eit stykke oppå, der ein kan setje foten og gå heva over bakken
Døme
- gå på stylter;
- akrobatene gikk rundt på stylter
påle (1 som bygnad står på over vatn
Døme
- hyttene stod på stylter over vatnet

overtrykk

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

gasstrykk som er større enn trykket i omgjevnadene (ofte det atmosfæriske trykket)
Døme
- eksplosjonen kom av gassdanning og overtrykk i ein tank
i typografi og grafikk: trykk (3, 8) oppå eit anna trykk
Døme
- overtrykk på frimerke

tjukk

adjektiv

Opphav

norrønt þjokkr, þjukkr, þykkr

Tyding og bruk

som har stor masse;
feit (2), omfangsrik
Døme
- ein tjukk stolpe;
- ha tjukke fingrar;
- låra har vorte tjukkare i det siste;
- eg likar å vere litt tjukk
med stor tjukn (1);
med stort tverrmål
Døme
- isen er fleire meter tjukk;
- huset har tjukke vegger;
- lese ei tjukk bok;
- støvet låg i tjukke lag oppå skapet;
- leggje eit tjukt lag med ost på brødskiva;
- ha tjukke briller
som har einskilde delar som veks eller står tett saman;
tett (3)
Døme
- tjukt gras;
- gå inn i tjukke skogen;
- bu midt i tjukke byen;
- det var tjukt med folk
som er laga av grove og varme materiale
Døme
- kle på seg ei tjukk jakke;
- pakke seg inn i eit tjukt teppe
om væske: som flyt tungt;
tjuktflytande
Døme
- tjukk måling;
- gjere sausen tjukk og god
om gass eller luft: som er vanskeleg å sjå gjennom
Døme
- tjukk luft;
- tjukk røyk;
- skyene var tjukke og mørke
om røyst: som skurrar eller læt ureint
Døme
- vere tjukk i mælet;
- røysta vart tjukk av gråt
om talemål: utprega, folkeleg (2)
Døme
- prate eit tjukt sognemål;
- ha ein tjukk aksent
om påstand, historie, orsaking eller liknande: som ein må vere naiv eller dum for å tru på
Døme
- nei, den er for tjukk!

Faste uttrykk

i tjukt og tynt
i alle situasjonar og utan atterhald
dei heldt saman i tjukt og tynt
tjukk i hovudet
lite oppvakt, dum
tjukke slekta
heile den utvida slekta
invitere tjukke slekta i bryllaup;
høyre til den tjukkaste slekta

Resultater per side: