Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
33 treff

Nynorskordboka 33 oppslagsord

hei 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt heiðr

Tyding og bruk

nokså høgtliggjande, berglendt, lyng- eller grasvaksen vidd (1
Døme
  • fare på heia;
  • lyngkledde heiar
Artikkelside

hei 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt heið

Tyding og bruk

klår luft;
skyfri himmel;
òg: klårning i lufta, opphald i vêret
Døme
  • det vart eit lite hei
Artikkelside

hei 3

adjektiv

Opphav

norrønt heiðr

Tyding og bruk

om luft: lett, klar (1
Artikkelside

hei 4

interjeksjon

Opphav

norrønt hei

Tyding og bruk

  1. brukt som tilrop eller helsing
    Døme
    • hei, kom hit!
    • hei, korleis går det?
  2. brukt som kjensleutbrot, særleg ved glede, overrasking, fart eller liknande
    Døme
    • hei, fallera!
    • hei og hå, no skal det bli liv!
    • hei, kva er det som står på?
    • hei, kor det går!
Artikkelside

heie 1

heia

verb

Opphav

av hei (4 og heia

Tyding og bruk

  1. rope heia;
    skunde på nokon med tilrop
    Døme
    • publikum heia han fram;
    • heie på favoritten sin
  2. rope ‘hei’;
    Døme
    • eg heia til han
Artikkelside

heie 2

heia

verb

Opphav

av hei (2 og hei (3

Tyding og bruk

særleg om vêr: klårne (opp)
Artikkelside

ven 1, venn

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vinr; samanheng med latin venus ‘venleik’

Tyding og bruk

  1. person ein har eit nært forhold til, og som ein har mykje omgang med;
    særs god kjenning, kamerat (1)
    Døme
    • ein god ven;
    • ha mange vener;
    • skal vi vere vener?
    • møte slekt og vener;
    • hei på deg, gode ven!
    • ho er ein nær ven av familien;
    • eg trur ikkje vi skal vere vener meir
    • brukt som kjæleord:
      • godt å sjå deg, venen min!
      • kjære venen min;
      • gjekk det bra, litle ven?
  2. person eller dyr som har eit forsonleg eller godmodig forhold til nokon eller noko
    Døme
    • skilje mellom ven og fiende;
    • bli vener att etter usemja;
    • vi treng dragkraft frå våre vener i pressa;
    • hund og katt kan vere gode vener;
    • ikkje skyt, vi kjem som vener
  3. Døme
    • få seg ein ny ven
  4. medlem i visse kristne trussamfunn
    Døme
    • Smiths vener
  5. person som har ei særleg interesse eller glede av noko
    Døme
    • vere ven med naturen;
    • ein sann ven av gode historier
  6. Døme
    • starte kronerulling blant vener av museet;
    • ein mangeårig ven av klubben
  7. person som har positiv omgang med noko
    Døme
    • vi var ikkje heilt ven med ballen i dag;
    • eg har aldri vore ven med kroppen min
  8. brukt i ubunden form fleirtal om enkelperson
    Døme
    • ho har eg vore vener med lenge;
    • han prøvde å bli vener med den nye sjefen

Faste uttrykk

  • vår ven
    brukt spøkefullt om person, dyr eller fenomen som alle kjenner (og har kjær)
    • maten hadde ikkje vorte like god utan vår ven grisen
Artikkelside

snuppe 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

lita jente eller kvinne (ofte som kjæleord);
jamfør snupp (2)
Døme
  • ei søt lita snuppe;
  • hei på deg, snuppa mi!
Artikkelside

smukka

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

brukt om pen jente eller kvinne
Døme
  • sjå på den smukka der!
  • hei, smukka!
Artikkelside

tjo 2

interjeksjon

Tyding og bruk

utrop som uttrykkjer livsglede
Døme
  • tjo hei!
  • brukt som substantiv:
    • under karnevalet var det mykje tjo og hei
Artikkelside