Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
22 treff

Nynorskordboka 22 oppslagsord

eks 1

substantiv hankjønn

Opphav

av eks (3

Tyding og bruk

tidlegare partnar eller ektefelle;
jamfør ekskone og eksmann
Døme
  • eksen min har fått seg ny kjærast
Artikkelside

eks 2

adjektiv

Opphav

av eks-

Tyding og bruk

førverande, tidlegare
Døme
  • han er eks musikar, og arbeider no som lærar
Artikkelside

eks 3

adverb

Tyding og bruk

på eit tidspunkt som er før eit anna;
før
Døme
  • den nye fotballspelaren i Vålerenga, eks Hamkam
Artikkelside

ekse 2

eksa

verb

Opphav

av aks

Tyding og bruk

  1. skyte aks
    Døme
    • kornet ekser (godt)
  2. plukke aks
Artikkelside

X 1, x 1

substantiv hankjønn

Uttale

eks

Tyding og bruk

  1. uttalt som s framfor vokal i framlyd, elles hovudsakleg ks
    Døme
    • stor X;
    • liten x
  2. ukjend, uspesifisert eller uidentifisert faktor, storleik eller person;
    jamfør x-faktor
    Døme
    • politiet søkjer etter ein mister X;
    • eg trur ikkje det har noko å seie om eg vel x eller y

Faste uttrykk

  • x tal
    ukjent eller uspesifikt tal;
    ein del
    • eg har jobba med saka i x tal timar allereie;
    • restaureringa vil koste x tal millionar
Artikkelside

eksentrisk

adjektiv

Opphav

frå nylatin; av eks- og sentrum

Tyding og bruk

  1. som ligg utanfor sentrum;
    til skilnad frå konsentrisk
  2. Døme
    • ein eksentrisk mann;
    • dei vaks opp i ein eksentrisk familie

Faste uttrykk

  • eksentriske sirklar
    sirklar i same plan som ikkje har felles sentrum
Artikkelside

eksempel

substantiv inkjekjønn

Opphav

av latin eximere ‘ta ut’

Tyding og bruk

  1. einskilt tilfelle som illustrerer ein allmenn regel, representerer ei gruppe eller liknande;
    Døme
    • eit typisk eksempel;
    • eit godt eksempel på inkludering;
    • det er mange eksempel på dette i historia
  2. Døme
    • vere eit eksempel for andre;
    • gå føre med eit godt eksempel

Faste uttrykk

Artikkelside

til eksempel

Tyding og bruk

som eit eksempel (1);
for å nemne eit eksempel;
forkorta t.eks.;
Sjå: eksempel
Døme
  • på øya er det til eksempel funne mange sjeldne planter
Artikkelside

for eksempel

Tyding og bruk

som eit eksempel (1);
for å nemne eit eksempel;
forkorta f.eks.;
Sjå: eksempel
Døme
  • dårleg inneklima kan føre til helseplager, for eksempel hovudverk
Artikkelside

ekstrahere

ekstrahera

verb

Opphav

av latin eks- og trahere ‘trekkje’; jamfør eks-

Tyding og bruk

  1. trekkje ut
    Døme
    • ho måtte ekstrahere ei tann
  2. gjere utdrag, velje ut
    Døme
    • dei ekstraherte dei viktigaste punkta i teksten
  3. trekkje ut ein del av eit samansett stoff
    Døme
    • ekstrahere DNA;
    • ekstrahere alginat frå tare
Artikkelside