Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
26 treff

Nynorskordboka 26 oppslagsord

detaljplan

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

nøye utarbeidb plan som tek omsyn til detaljane i eit prosjekt;
til skilnad frå rammeplan og skisse (2)
Døme
  • lage til ein detaljplan for utbygginga;
  • kommunestyret godkjende detaljplanen til ny tunnel
Artikkelside

vegtunnel, vegtunell

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tunnel (1) gjennom fjell for køyreveg
Artikkelside

miljølok, miljølokk

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

overbygning som er bygd over vegbane eller skjenegang av miljømessige årsaker, og som gjer at trafikken går i tunnel
Døme
  • byggje miljølok over motorvegen
Artikkelside

gang

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt gangr; samanheng med gå (1

Tyding og bruk

  1. det å gå på føtene;
    Døme
    • gang kring juletreet;
    • gå den tunge gangen til kemneren;
    • kjenne nokon på gangen
  2. rekkje av steg i ei utvikling eller ein prosess
    Døme
    • livsens gang;
    • gangen i arbeidet;
    • gangen i filmen;
    • arbeidet går sin vande gang
  3. Døme
    • få gang i ølet;
    • setje gang på deigen
  4. gjæringsmiddel, gjær
  5. ytterrom mellom inngangsdør og andre rom i eit hus;
    smalt, langt rom til å gå gjennom (og med dører inn til andre rom);
    entré, korridor
    Døme
    • vente ute på gangen;
    • set skoa frå deg i gangen
  6. smal passasje eller veg
  7. tunnel, kanal, løp
    Døme
    • grave gangar i jorda
  9. Døme
    • ein gang mat;
    • ein gang sengeklede

Faste uttrykk

  • gå nokon/noko ein høg gang
    kunne måle seg med eller overgå noko eller nokon
    • dei gjekk sine forgjengarar ein høg gang;
    • skipet gjekk verdas flottaste cruiseskip ein høg gang
  • i gang
    i rørsle, i fart;
    i verksemd, i drift;
    i gjenge
    • toget er i gang;
    • setje klokka i gang;
    • kome i gang med arbeidet;
    • krigen er i full gang;
    • få i gang nye kurs
  • på gang
    i emning
    • noko var på gang
Artikkelside

tønne, tynne 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt tunna, av mellomalderlatin tunna ‘vinfat’; samanheng med tonn og tunnel

Tyding og bruk

  1. stor, rund behaldar med bogne vegger
    Døme
    • ei tønne med sild
  2. tønne i frammasta på seglskip der ein står og held utkik (2;
  3. om eldre forhold: mål for mengd som går i ei tønne (1) (mellom 115,8 og 139,4 liter, etter vareslag)
    Døme
    • ei tønne poteter
  4. om eldre forhold: flatemål som eigenleg svarer til det arealet som kan bli tilsådd med éi tønne såkorn, i Noreg = 3,937 dekar

Faste uttrykk

  • som sild i tønne
    tettpakka
    • publikum stod som sild i tønne
  • tomme tønner ramlar mest
    dei som kan og veit minst, er ofte dei mest høgrøysta
Artikkelside

vasstunnel, vasstunell

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tunnel til å leie vatn igjennom
Artikkelside

slå ein tunnel

Tyding og bruk

Sjå: tunnel
  1. byggje ein tunnel
    Døme
    • slå ein tunnel gjennom fjellet
  2. spele ball eller puck mellom beina på ein motspelar
Artikkelside

det er lys i enden av tunnelen

Tyding og bruk

stoda held på å betre seg;
Sjå: tunnel
Artikkelside

tunnelløp, tunnellaup, tunelløp, tunellaup, tunell-løp, tunell-laup

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

løp (6) til ein tunnel
Artikkelside

tunnelarbeid, tunellarbeid

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

arbeid med å lage eller utbetre ein tunnel
Artikkelside