Avansert søk

Enkelt søk

Nynorskordboka 74 oppslagsord

støyte på

Tyding og bruk

tilfeldig treffe på;

Sjå: støyte

Døme

eg støytte på naboen på butikken i dag

Artikkelside

støyte

støyta

verb

Opphav

norrønt steyta

Tyding og bruk

føre noko inn i, i mot eller gjennom noko med stor kraft;
renne (4, 3), drive (3, 1), køyre (8)
Døme
- støyte spydet i målskiva;
- han støytte stokken i golvet
føre noko vekk frå seg med stor kraft;
skuve, puffe (1, 1), dytte
Døme
- støyte kule;
- dei støyter båten frå land;
- ho støytte bilen utfor eit stup
knuse med noko hardt
Døme
- støyte hol på isen med ei jernstong;
- ho støytte peparen i mortaren
råke ei hindring;
renne mot noko;
tørne (3)
Døme
- båten støytte hardt mellom bårene;
- bilane støytte saman;
- støyte mot kvarandre
blåse kort og kraftig
Døme
- støyte i eit horn;
- han støyter i nasen
gjere nokon fornærma eller utilpass;
fornærme, krenkje
Døme
- eg meinte ikkje å støyte deg;
- kjenne seg støytt over noko
- brukt som adjektiv:
  verke støytande;
  ein støytande spøk

Faste uttrykk

støyte bort
vise (nokon) bort
støyte frå seg
1. lage avstand til;
  ikkje ville vere saman med
  støyte frå seg potensielle kjøparar;
  han støytte barna sine frå seg
2. om organ: ikkje lage naturleg samband med;
  ikkje ta opp i seg
  kroppen støytte frå seg den nye nyra
støyte mot
1. komme borti;
  råke (3, 1)
  bilen støytte mot fortauskanten
2. komme i konflikt med
  dei to prinsippa støytter mot kvarandre;
  vi støytte mot gamle tradisjonar
støyte på
tilfeldig treffe på
eg støytte på naboen på butikken i dag
støyte saman
bli sterkt usamde
dei støytte saman over budsjettet
støyte til
kome i tillegg
komplikasjonar støytte til under vegs
støyte ut
vise bort;
stengje ute

Artikkelside

vilkårleg

adjektiv

Opphav

etter tysk

Tyding og bruk

som er vedteken eller fastsett ut frå godtykka til nokon
Døme
- få vilkårleg handsaming
som hender eller blir vald på slump;
tilfeldig
Døme
- velje eit heilt vilkårleg tal;
- det er heilt vilkårleg kven som vinn lotteriet

Artikkelside

velje

velja

verb

kløyvd infinitiv: velja

Opphav

norrønt velja; samanheng med val ( og vilje (

Tyding og bruk

av eigen vilje bestemme seg for (noko);
gå inn for, slå inn på
Døme
- velje å bli lærar;
- velje orda sine med omhug;
- velje ut det beste;
- eg valde feil løysing;
- ho valde å ikkje seie noko;
- dei kjem til å velje det tryggaste alternativet;
- i dag kan du få velje kva vi skal ete;
- la barna velje sjølv;
- eg er så glad for at eg valde deg
peike ut ved røysting eller sjefsavgjerd;
peike ut, utnemne (2
Døme
- velje nytt styre;
- velje nokon til lagkaptein;
- bli vald inn på Stortinget;
- vere einrøystes vald;
- dei har valt feil person til oppgåva
gjere bruk av;
bruke (1), nytte (2, 1)
Døme
- eg valde heilt klart feil tidspunkt å le på;
- nei, no valde du feil avkøyring;
- ho kjem til å velje sykkelen til jobb i dag;
- dømet er ikkje tilfeldig valt

Faste uttrykk

ha/vere å velje i
kunne velje mellom
festivalen har mykje å velje i;
i ei lita bygd er det så klart mindre å velje i enn i byen;
eg liker å ha litt å velje i i kjøleskapet
velje bort
la vere å velje;
velje noko anna enn
løysinga vart vald bort fordi ho var for dyr
velje mellom
plukke ut mellom ei bestemd gruppe alternativ
eg klarar ikkje velje mellom teater og musikk;
dei har mange dyktige folk å velje mellom
velje og vrake
ta det ein helst vil ha
det er berre å velje og vrake frå menyen;
du kan velje og vrake frå eit utval italienske vinar
velje seg
plukke ut til seg sjølv
jenta valde seg ein grøn ball;
eg ville valt meg eit meir pynta antrekk
velje ut
gå inn for mellom fleire eller mange alternativ;
plukke ut, peike ut
ein jury valde ut vinnaren av prisen;
velje ut låtar til konserten

Artikkelside

snuble over

Tyding og bruk

finne eller kome over noko ganske tilfeldig;

Sjå: snuble

Døme

eg snubla over viktig informasjon på nett

Artikkelside

snuble

snubla

verb

Opphav

truleg av snubbe

Tyding og bruk

uventa støyte foten mot noko så ein mistar jamvekta;
falle, ramle;
snåve
Døme
- han snubla og fall;
- snuble i ein stein
- brukt som adverb:
  løysinga ligg snublande nær
gå utstøtt;
vakle
Døme
- jentene snubla ned trappa i mørkeret
- brukt som adjektiv:
  ein snublande gange
i overført tyding: gjere noko på ein feilaktig, usikker eller tilfeldig måte
Døme
- bedrifta snubla i regelverket;
- laget snublar seg av garde i cupen
tale med unaturlege avbrot i uttalen av ord;
stamme, stotre
Døme
- ho var så ivrig at ho snubla i orda;
- han snubla i uttalen av det lange ordet

Faste uttrykk

snuble over
finne eller kome over noko ganske tilfeldig
eg snubla over viktig informasjon på nett

Artikkelside

terning

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt ten(n)ingr, truleg av lågtysk terninc; frå latin quaternio ‘firar i terningspel’

Tyding og bruk

kubisk spelebrikke med (oftast) seks like sider der kvar side har mellom éin til seks prikkar
Døme
- spele med terningar;
- kaste terningane
lite, meir eller mindre kubisk stykke av noko, til dømes av ei matvare
Døme
- skjere kjøt i terningar
- - buljongterning

Faste uttrykk

terningen er kasta
avgjerda er teken;
jamfør loddet er kasta
trille terning
1. melde med terningkast (2)
  om eg skulle trille terning, hadde konserten fått terningkast tre
2. avgjere noko tilfeldig
  dei må ha trilla terning for å kome til denne konklusjonen

Artikkelside

trille terning

Tyding og bruk

Sjå: terning

melde med terningkast (2)
Døme
- om eg skulle trille terning, hadde konserten fått terningkast tre
avgjere noko tilfeldig
Døme
- dei må ha trilla terning for å kome til denne konklusjonen

Artikkelside

måfå

substantiv ubøyeleg

Opphav

av må, presens av måtte, og få (

Faste uttrykk

på måfå
planlaust og tilfeldig;
på slump, på lykke og fromme
gå og leite på måfå

Artikkelside

stokastisk

adjektiv

Opphav

frå gresk ‘som er eigna til å treffe det rette’

Tyding og bruk

tilfeldig, men mogleg å kalkulere statistisk

Døme

ein stokastisk analyse

Artikkelside

Resultater per side: