Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
104 treff

Nynorskordboka 104 oppslagsord

SEK

symbol

Tyding og bruk

valutakode for svenske kroner
Artikkelside

sekund 2

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

frå mellomalderlatin, forkorting for pars minuta secunda ‘andre minkingsgrad’

Tyding og bruk

  1. tidseining som svarer til ¹⁄₆₀ minutt;
    symbol s;
    forkorta sek
    Døme
    • 1 minutt = 60 sekund
  2. svært kort stund;
    Døme
    • eg er klar om to sekund
  3. vinkeleining som svarer til ¹⁄₃₆₀₀ grad

Faste uttrykk

  • i siste sekund
    så vidt tidsnok;
    i siste liten
    • møtet vart avlyst i siste sekund
  • på sekundet
    med det same;
    presis
    • ho takka ja på sekundet;
    • bussen kom på sekundet
Artikkelside

sektor

substantiv hankjønn

Uttale

sekˊtor, i fleirtal sekˊtorar eller sektoˊrar

Opphav

frå latin, av secare ‘skjere’

Tyding og bruk

  1. del av eit plan som er avgrensa av ei bogen linje og to rette linjer som går frå same punktet og til endepunkta på den bogne linja;
    utsnitt av ein sirkel eller ein kile
  2. felt av lys frå fyrlykt
    Døme
    • grøn sektor
  3. kvart av fleire område som noko er delt inn i
    Døme
    • sektorane i Antarktis;
    • Berlin var delt i sektorar
  4. felt for ei verksemd
    Døme
    • den offentlege og den private sektoren
Artikkelside

sexy

adjektiv

Uttale

sekˊsi

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

  1. som verkar seksuelt eggjande
    Døme
    • ein sexy kjole;
    • kle seg sexy
  2. i overført tyding: som skil seg ut og er godt likt
    Døme
    • denne musikken er sexy
Artikkelside

Se

symbol

Tyding og bruk

symbol for grunnstoffet selen
Artikkelside

gøyse 2

gøysa

verb

Uttale

jøiˋse

Opphav

norrønt geysa; samanheng med gyse (1 og gause

Tyding og bruk

  1. strøyme, velle (1, sprute, syde (1), renne (over); jamfør geysir
    Døme
    • blodet gøyser ut;
    • vatnet gøyser fram;
    • gryta gøyser over
  2. slarve, spreie rykte
Artikkelside

romanse

substantiv hankjønn

Uttale

romanˋse eller  romanˋgse

Opphav

av gammalfransk romanz ‘forteljing eller dikt på det romanske folkespråket’

Tyding og bruk

  1. kort, forteljande og stemningsfullt dikt
  2. musikk til romanse (1);
    lyrisk og melodisk musikkstykke
    Døme
    • ein romanse av Schumann;
    • Griegs romansar
  3. romantisk forhold;
    Døme
    • ha ein kort romanse med naboguten
Artikkelside

toleranse

substantiv hankjønn

Uttale

toleran´se eller  toleranˊgse

Opphav

gjennom fransk; frå latin

Tyding og bruk

  1. evne til å tole mat, medisinar tilsetjingsemne;
    Døme
    • ha høg toleranse for noko
  2. det å bere over med meiningane eller åtferda til andre;
    Døme
    • vise toleranse i livssynsspørsmål
  3. tillate avvik frå ei norm
    Døme
    • gjenga har ein toleranse på 1/1000 mm
Artikkelside

MC

substantiv hankjønn

Uttale

emˋse

Opphav

frå svensk; forkorting for motorcykel

Tyding og bruk

Artikkelside

seanse

substantiv hankjønn

Uttale

seanˊgse, seanˊse

Opphav

frå fransk ‘møte, framsyning’

Tyding og bruk

  1. samkome der ein driv med spiritisme, åndemaning eller liknande
    Døme
    • under seansen vona dei å få kontakt med den avlidne slektningen
  2. hending;
    Døme
    • avslutninga var ein tårevåt seanse;
    • vi håpar konserten kan bli ein årleg seanse
Artikkelside