Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
157 treff

Nynorskordboka 157 oppslagsord

laks

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt lax

Tyding og bruk

  1. stor laksefisk med sølvblank kropp;
    Salmo salar
    Døme
    • laksen vandrar opp elva;
    • vi har fått åtte laksar;
    • ha laksen i opne merdar
    • brukt i ikkje-teljeleg tyding:
      • det er lite laks i elva
  2. laks (1) brukt som mat
    Døme
    • bakt laks med agurksalat

Faste uttrykk

  • ein glad laks
    ein munter og lettliva person
Artikkelside

uvaska

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er vaska (på ein stund);
Døme
  • feitt og uvaska hår;
  • kjenne lukta av ein uvaska kropp;
  • gå til bords med uvaska hender
Artikkelside

sunn

adjektiv

Opphav

frå lågtysk og tysk

Tyding og bruk

  1. som har god helse;
    Døme
    • vere sunn og frisk;
    • sjå sterk og sunn ut
  2. god for helsa;
    Døme
    • sunn og næringsrik kost;
    • mosjon er sunt;
    • er kvitvin sunnare enn raudvin?
  3. som syner omtanke;
    fornuftig, praktisk
    Døme
    • sunn skepsis
  4. bra, positiv
    Døme
    • sunn ungdom;
    • slikt er ikkje sunn lesnad for barn
  5. god, solid
    Døme
    • verksemda har ein sunn økonomi

Faste uttrykk

  • ei sunn sjel i ein sunn lekam
    god psykisk helse i ein frisk og sterk kropp
  • sunn fornuft
    allmenn evne til å oppfatte kva som er hensiktsmessig, rett, klokt eller liknande;
    folkevit
    • bruke sunn fornuft for å avgjere saka;
    • vere utstyrt med sunn fornuft
Artikkelside

uro

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. fråvære av ro (2, 1);
    Døme
    • vere i uro;
    • med vinden kjem uro på havet
  2. skipling av ro og stille;
    Døme
    • det er uro i klassa;
    • høyre uroa frå gata
  3. kjensle av misnøye eller angst;
    Døme
    • ha uro i sjela;
    • kjenne ei stor uro over framtida;
    • hendinga vekte ei uro i henne;
    • tanken fylte han med uro
  4. (politisk) spent situasjon eller tilhøve;
    Døme
    • politisk uro;
    • uroa i massane auka;
    • landet er prega av sosial uro
  5. murring i kropp eller lemer;
    mild verk
    Døme
    • ha ei uro i nakken
  6. balansehjul i urverk
  7. opphengd leike eller pynt med delar som blir haldne i rørsle (og lagar lyd) av luftdrag eller innebygd motor
Artikkelside

vansire

vansira

verb

Opphav

jamfør sir (1

Tyding og bruk

gjere (utsjånad) uskjønn;
skjemme sterkt;
  • brukt som adjektiv:
    • ein vansira kropp
Artikkelside

steinfluge

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

insekt med lang kropp og lange følehorn, av ordenen Plecoptera
Artikkelside

veltrimma

adjektiv

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ein veltrimma kropp
  2. som er klipt pent;
    jamfør trimme (4)
    Døme
    • skjegget hans var alltid veltrimma;
    • ein park med veltrimma buskar
  3. som gjev toppyting
    Døme
    • sportsbil med veltrimma motor
Artikkelside

velgjerande

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som hjelper vanskelegstilte
    Døme
    • innsamling til eit velgjerande føremål;
    • jobbe i ein velgjerande organisasjon
  2. som gjer (ein) godt
    Døme
    • velgjerande både for kropp og sjel;
    • musikken var reint velgjerande
Artikkelside

veldreidd, veldreia

adjektiv

Opphav

av vel (2

Tyding og bruk

  1. med fine former
    Døme
    • ein veldreidd kropp
  2. som er god regissert eller samansett
    Døme
    • eit veldreidd drama
Artikkelside

velvære

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør være

Tyding og bruk

tilstand da ein nyt tilværet;
Døme
  • arbeidsglede gjev velvære og velstand;
  • kjenne velvære både i kropp og sjel
Artikkelside