Avansert søk

Enkelt søk

Bokmålsordboka 2 oppslagsord

utpreget, utprega

adjektiv

Opphav

etter tysk

Betydning og bruk

i svært stor grad;

markert, tydelig, typisk

Eksempel

et utpreget selskapsmenneske;
være i utpreget grad sensibel

brukt som adverb
- være utpreget musikalsk

Artikkelside

utprege

verb

Betydning og bruk

kjennetegne, være karakteristisk for

Eksempel

en holdning som utpreger moderne mennesker

Faste uttrykk

utprege seg
være ulik andre
han utpreger seg ikke akkurat ved åndsnærværelse

Artikkelside

Nynorskordboka 7 oppslagsord

brei

adjektiv

Opphav

norrønt breiðr

Tyding og bruk

med stor utstrekning på tvers av lengda eller høgda;
motsett smal (2, til skilnad frå lang (2 og høg (1
Døme
- vere brei over akslene;
- sjå ut over den breie fjorden;
- ho har det breiaste smilet av alle;
- gjere gata litt breiare
med ei viss oppgjeven utstrekning, målt på tvers av lengda eller høgda
Døme
- huset er tolv meter langt og seks meter breitt
som femner om mykje eller mange;
vid (2, romsleg
Døme
- eit breitt vareutval;
- ein open, brei og sakleg debatt;
- opptre for eit breitt publikum;
- dei mobiliserte breie lag av folket;
- eit breitt fleirtal slutta seg til forslaga
utprega;
folkeleg (2)
Døme
- prate brei lærdøl;
- ho prata ei brei søritaliensk dialekt
- brukt som adverb
  prate breitt

Faste uttrykk

dei breie laga
den store mengda av folk;
massane;
folk flest
dei breie laga av folket
i det vide og det breie
svært omstendeleg
ho la ut i det vide og det breie
i sju lange og sju breie
svært lenge;
i det uendelege
vente på svar i sju lange og sju breie
vidt og breitt
mange stader;
overalt
ho hadde kontaktar vidt og breitt

Artikkelside

maskulin

adjektiv

Uttale

masˊkulin eller maskuliˊn

Opphav

gjennom fransk; frå latin , av mas ‘hankjønnsvesen’

Tyding og bruk

særmerkt for ein mann;
mannleg, mandig
Døme
- ha eit maskulint ideal;
- han er ein utprega maskulin type
som er av grammatisk hankjønn
Døme
- maskuline substantiv

Artikkelside

utprega

adjektiv

Opphav

etter tysk

Tyding og bruk

i svært stor grad;

særmerkt, typisk, tydeleg

Døme

ein utprega storby;
osten har ein utprega smak

Artikkelside

tjukk

adjektiv

Opphav

norrønt þjokkr, þjukkr, þykkr

Tyding og bruk

som har stor masse;
feit (2), omfangsrik
Døme
- ein tjukk stolpe;
- ha tjukke fingrar;
- låra har vorte tjukkare i det siste;
- eg likar å vere litt tjukk
med stor tjukn (1);
med stort tverrmål
Døme
- isen er fleire meter tjukk;
- huset har tjukke vegger;
- lese ei tjukk bok;
- støvet låg i tjukke lag oppå skapet;
- leggje eit tjukt lag med ost på brødskiva;
- ha tjukke briller
som har einskilde delar som veks eller står tett saman;
tett (3)
Døme
- tjukt gras;
- gå inn i tjukke skogen;
- bu midt i tjukke byen;
- det var tjukt med folk
som er laga av grove og varme materiale
Døme
- kle på seg ei tjukk jakke;
- pakke seg inn i eit tjukt teppe
om væske: som flyt tungt;
tjuktflytande
Døme
- tjukk måling;
- gjere sausen tjukk og god
om gass eller luft: som er vanskeleg å sjå gjennom
Døme
- tjukk luft;
- tjukk røyk;
- skyene var tjukke og mørke
om røyst: som skurrar eller læt ureint
Døme
- vere tjukk i mælet;
- røysta vart tjukk av gråt
om talemål: utprega, folkeleg (2)
Døme
- prate eit tjukt sognemål;
- ha ein tjukk aksent
om påstand, historie, orsaking eller liknande: som ein må vere naiv eller dum for å tru på
Døme
- nei, den er for tjukk!

Faste uttrykk

i tjukt og tynt
i alle situasjonar og utan atterhald
dei heldt saman i tjukt og tynt
tjukk i hovudet
lite oppvakt, dum
tjukke slekta
heile den utvida slekta
invitere tjukke slekta i bryllaup;
høyre til den tjukkaste slekta