Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
72 treff

Nynorskordboka 72 oppslagsord

teikning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å teikne (1)
    Døme
    • undervise i teikning;
    • drive med teikning på fritida
  2. teikna bilete
    Døme
    • ei vakker teikning;
    • fargelagde teikningar
  3. teikna konstruksjon
    Døme
    • teikninga til eit hus
  4. det å teikne (3);
  5. litterær skildring
    Døme
    • teikninga av hovudpersonen
  6. mønster, flekk
    Døme
    • ein kaninrase med spesielle teikningar i pelsen

Faste uttrykk

  • skjøne teikninga
    forstå kva som går føre seg
Artikkelside

snitt 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

av tysk schneiden ‘skjere’; av lågtysk sniden

Tyding og bruk

  1. det å snitte eller skjere av eller inn i noko;
    Døme
    • sprette opp fisken med raske snitt
  2. flate som kjem fram ved gjennomskjering;
    Døme
    • granske snittet der greina var avsaga;
    • eit reinskore snitt på bladkantane på ei bok
  3. teikning eller skisse som viser oppbygginga til noko ved å lage eit (tenkt) kutt gjennom konstruksjonen;
    Døme
    • eit snitt av motoren med namn på dei ulike delane
  4. sum av ei rekkje tal dividert med talet av dei;
    Døme
    • halde ein fart på 60 km/t i snitt;
    • eleven har karakterar langt over snittet
  5. måte som noko er skore opp eller gjort på
    Døme
    • ein dress med moderne snitt;
    • tobakk av fint snitt
  6. i overført tyding: måte som noko fungerer på eller er gjort på;
    preg, karakter
    Døme
    • ein kriminalroman av gammalt snitt;
    • denne fotballspelaren har eit internasjonalt snitt over seg
  7. bilete skore ut i tre;
  8. reiskap til å lage gjenge med;
  9. påfunn, knep (1), prette
    Døme
    • finne på alle slags snitt

Faste uttrykk

  • det gylne snittet
    todeling av ei linje som gjev same forholdet mellom den største og minste delen som mellom heile linja og den største delen
  • sjå sitt snitt
    sjå eit godt høve;
    lure seg til
    • det var då dei såg sitt snitt til å bråsnu og løpe;
    • eg såg mitt snitt til å få eit lite forsprang
Artikkelside

tatovere

tatovera

verb

Opphav

gjennom tysk tätowieren, frå engelsk tattoo; av polynesisk tatau ‘teikn, måleri, teikning’

Tyding og bruk

lage teikningar, tekst eller liknande i hud ved å prikke fargestoff inn i huda med ein spiss reiskap
Døme
  • tatovere ein hovudskalle på skuldra;
  • tatovere ein sommarfugl på armen

Faste uttrykk

  • tatovere seg
    få eller ta ei tatovering
    • han har tatovert seg;
    • du kan tatovere deg på armen
Artikkelside

storleik

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt stórleikr

Tyding og bruk

  1. det å vere (så eller så) stor
    Døme
    • dyret var på storleik med ein kalv;
    • ei teikning i naturleg storleik;
    • storleiken på summane;
    • bruke dress i storleik 50
  2. noko som kan målast og uttrykkjast med tal
    Døme
    • kommensurable storleikar;
    • inkommensurable storleikar;
    • rekne med ukjende storleikar
  3. kjend person
    Døme
    • vere ein politisk storleik
Artikkelside

situasjonsplan

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

teikning eller kart som viser plasseringa av bygningar og anna i terrenget
Artikkelside

smørjeri

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør -eri

Tyding og bruk

  1. søl (1, tilklining
  2. dårleg teikning, målarstykke eller liknande
Artikkelside

skuggeleggje, skuggelegge

skuggeleggja, skuggelegga

verb

Tyding og bruk

  1. Døme
    • høge bygg vil skuggeleggje gata
  2. leggje skugge (1, 2) på teikning eller måleri
    Døme
    • ho skuggelegg teikninga av hunden
  3. i overført tyding: dekkje over;
    skjule;
    Døme
    • dei har skuggelagd problema
Artikkelside

skuggelegging

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å kaste skugge (1, 1)
    Døme
    • resultatet av nybygget blir skuggelegging av tomtene
  2. det å leggje skugge (1, 2) på teikning eller maleri
    Døme
    • lære seg perspektivteiking og skuggelegging
  3. i overført tyding: det å dekkje over noko;
    Døme
    • kome med bortforklaringar og skuggelegging
Artikkelside

skugge 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt skuggi

Tyding og bruk

  1. mørkt område på den sida av noko som vender bort frå lyskjelda
    Døme
    • setje seg i skuggen;
    • stå i skuggen av huset;
    • det er 20 °C i skuggen;
    • trea kasta lange skuggar i kveldssola
  2. mørkare farga eller skravert felt på eit målarstykke eller ei teikning
    Døme
    • leggje skugge på ei teikning;
    • fordele lys og skugge
  3. mørk flekk
    Døme
    • ha blå skuggar under auga
  4. skjerm på hovudplagg;
    Døme
    • ei lue med skugge
  5. i overført tyding: merke av noko;
    snev
    Døme
    • utan skugge av tvil;
    • ein skugge av eit smil
  6. i overført tyding: dyster mine
    Døme
    • det la seg ein skugge over andletet hans

Faste uttrykk

  • ein skugge av seg sjølv
    ingenting mot det ein har vore
  • kaste skugge over
    formørkje (3)
    • kostnadene kastar skugge over visjonane
  • kome i skuggen av
    bli mindre lagd merke til enn (ein annan)
    • eldresaka kom i skuggen av klimapolitikken
  • setje i skuggen
    overstråle, overgå
    • han vart sett i skuggen av meir garva folk
  • springe frå sin eigen skugge
    prøve det umoglege
Artikkelside

telefaksimile

substantiv hankjønn

Opphav

av tele- og faksimile

Tyding og bruk

system for overføring av kopi av dokument, teikning eller liknande over telefonnettet;
Artikkelside