Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
19 treff

Nynorskordboka 19 oppslagsord

tante

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. syster eller svigerinne til far eller mor
    Døme
    • invitere tanter og onklar;
    • tante Laura;
    • vitje tante
  2. eldre kvinne
    Døme
    • dei gamle tantene i blokka
Artikkelside

stiv som ei støtte

Tyding og bruk

heilt urørleg;
heilt stiv;
Sjå: støtte
Døme
  • stå stiv som ei støtte i vinden;
  • tante vart stiv som ei støtte da ho såg han
Artikkelside

støtte 1, stytte

substantiv hokjønn

Opphav

av støtte (2

Tyding og bruk

  1. noko fast som tener til å bere, stive av eller stø (4, 1) noko;
    Døme
    • veggen var stiva av med støtter
  2. bauta, skulptur eller liknande som er sett opp til minne om noko eller nokon;
    minnesmerke (1), monument;
    Døme
    • reise ei støtte til minne om dei falne
  3. noko å stø seg på
    Døme
    • eit møbel med god støtte for kroppen
  4. person, institusjon eller liknande som er til hjelp med noko;
    Døme
    • vere ei hjelp og støtte for dei gamle foreldra sine;
    • vere ei moralsk støtte;
    • framlegget fekk støtte frå fleire;
    • få støtte for synet sitt
  5. økonomisk hjelp;

Faste uttrykk

  • stiv som ei støtte
    heilt urørleg;
    heilt stiv
    • stå stiv som ei støtte i vinden;
    • tante vart stiv som ei støtte da ho såg han
Artikkelside

veng

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vængr, i tyding 5 norrønt vængi; jamfør ving

Tyding og bruk

  1. kroppsdel til å flyge med hos fuglar og insekt
    Døme
    • fuglen flaksa med vengene;
    • ørna har store venger;
    • fuglen falda ut vengene;
    • ha ein brekt veng
  2. noko som liknar ein veng (1)
    Døme
    • vengene på eit fly;
    • vengene på ein propell;
    • ein skrue med venger
  3. i botanikk: hinneliknande sveveorgan på frukt eller frø;
    jamfør vengefrukt
  4. fløy, sidebygg
    Døme
    • stå på vengen på kommandobrua
  5. kahytt akterut på fartøy
    Døme
    • ei stor jekt med romsleg veng

Faste uttrykk

  • få luft under vengene
    1. om fugl: kome så høgt at vengene ber
    2. få prøve seg, utfalde seg
      • ho fekk først luft under vengene da ho flytta heimanfrå
  • gje nokon venger
    gje nokon stor sjølvtillit
    • publikum gav bandet venger
  • klippe vengene på
    kue, hemje
    • systemet klipper vengene på dei unge talenta
  • kome seg på vengene
  • ta under vengene
    syne omsorg for nokon;
    beskytte
    • den foreldrelause ungen vart teken under vengene til ei einsleg tante
Artikkelside

ta under vengene

Tyding og bruk

syne omsorg for nokon;
beskytte;
Sjå: veng
Døme
  • den foreldrelause ungen vart teken under vengene til ei einsleg tante
Artikkelside

tantebarn

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

barn som ein er tante til;
jamfør nevø og niese
Døme
  • ha mange tantebarn
Artikkelside

erve 2

erva

verb

Opphav

norrønt erfa; av arv

Tyding og bruk

  1. få noko til eige frå avliden person gjennom slektskap eller testamente;
    overta noko frå nokon som ikkje lenger bruker det;
    Døme
    • erve garden etter foreldra;
    • erve ein ring frå ei tante;
    • ho ervde dei fleste kleda sine frå storesystera
  2. biologisk få overført eigenskapar eller særmerke frå foreldre eller frå individ som forplantar seg;

Faste uttrykk

  • erve ned
    la gå i arv
    • erve ned skikkar og tradisjonar;
    • bustaden kan ervast ned
Artikkelside

syskenbarn, søskenbarn

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt systkinabǫrn fleirtal

Tyding og bruk

barn til onkel eller tante åt ein sjølv; jamfør fetter og kusine
Artikkelside

grandtante

substantiv hokjønn

Opphav

frå fransk; av grand (2

Tyding og bruk

tante til far eller mor;
Artikkelside

besøkje, besøke

besøkja, besøka

verb

Uttale

besøˊkje eller  besøˊke

Opphav

av lågtysk besoken, opphavleg ‘oppsøkje’; av søkje (1

Tyding og bruk

  1. sjå innom, helse på, vere i lag med;
    Døme
    • besøkje ei tante;
    • besøkje slektningar i utlandet;
    • besøkje nokon på sjukehuset
  2. møte fram til, delta på, vere til stades for;
    Døme
    • besøkje eit museum;
    • turistar som besøkjer Noreg;
    • utstillinga vart besøkt av mange;
    • parken er ofte besøkt av dei som bur i nærleiken;
    • arrangementet var dårleg besøkt
Artikkelside