Avansert søk

15 treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

sylindrisk

adjektiv

Tyding og bruk

som har form som ein sylinder

stift 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med stiv

Tyding og bruk

  1. liten, kvass nagle (av metall)
    Døme
    • feste golvlista med stiftar
  2. metalltråd bøygd i rette vinklar til ha i ein stiftemaskin
  3. lang og smal (oftast sylindrisk) reiskap
  4. nål i pickup (2) på platespelar
    Døme
    • senke stiften ned til vinylplata

Faste uttrykk

  • slå stiften
    setje hendene i underlaget, kaste seg over hovudet og kome ned på føtene

boks 1

substantiv hankjønn

Opphav

av engelsk box

Tyding og bruk

  1. større eller mindre øskje eller behaldar, ofte sylindrisk og hermetisk lukka
    Døme
    • ein boks fiskebollar;
    • leggje lok på boksen
  2. kvart av mange små, nummererte rom i bankkvelv eller på postkontor
  3. lite rom eller avlukke

Faste uttrykk

  • musikk på boks
    innspela musikk;
    til skilnad frå levande musikk
  • tenkje ut av boksen
    tenkje annleis;
    vere open for andre alternativ
  • tenkje utanfor boksen
    tenkje utradisjonelt
  • vere i boks
    vere sikra;
    ha gått i orden
    • avtala er i boks

spenekopp

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

på mjølkemaskin: sylindrisk metallkapsel med gummihylse som grip lufttett kring spenen og syg mjølka ut

stavkinne

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

høg sylindrisk kinne (1 med stav til å kinne med

staup 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt staup; kanskje samanheng med staup (1

Tyding og bruk

drikkekar med konisk eller sylindrisk form, ofte av metall;

tapp 1

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør tysk Zapfen og engelsk tap

Tyding og bruk

  1. smal, kjegleforma spiss eller framspring;
    jamfør istapp
  2. pinne eller liknande til å opne eller stengje eit hol med;
    jamfør tønnetapp
  3. liten del på tre- eller metallstykke som passar i tilsvarande hol i eit anna stykke
  4. sylindrisk del av aksling som kviler i eller dreier seg om lager (3), hengsle eller liknande;
    jamfør veivtapp
  5. reiskap til å skjere innvendige gjenge med;
    jamfør gjengetapp
  6. konisk synscelle i netthinna som gjer at ein kan sjå detaljar og fargar;
  7. liten og tett skapning eller ting
    Døme
    • den vesle tappen var rasande

spole 1

substantiv hankjønn

Opphav

opphavleg ‘tynt, kløyvd trestykke’

Tyding og bruk

  1. hylse til å vikle noko opp på eller som noko er vikla opp på, til dømes tråd, garn, film, lydband
    Døme
    • spolen med sytråd
  2. isolert leidning vikla opp på ein sylindrisk kjerne, og som det går elektrisk straum gjennom
    Døme
    • spolen i ein transformator

rundmakk, rundmark

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

makk av rekkja (1 Nematoda med nærmast sylindrisk kropp;

tambur

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk og, spansk; frå arabisk opphav kanskje persisk

Tyding og bruk

  1. rund, sylinderforma ting som liknar ei tromme, til dømes broderiramme eller valse i papirmaskin
  2. i arkitektur: sylindrisk bygningsdel som ber ein kuppel