Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
8 treff

Nynorskordboka 8 oppslagsord

rotere

rotera

verb

Opphav

frå latin, av rota ‘hjul’

Tyding og bruk

  1. svinge kring ein akse eller eit sentrum
    Døme
    • jorda roterer
    • brukt som adjektiv:
      • roterande snøplog
  2. gå på omgang
    Døme
    • formannskapet roterer mellom medlemslanda
Artikkelside

valse 1, vals 2

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk; same opphav som vals (1

Tyding og bruk

sylinder eller trommel som roterer om tappar i kvar ende
Døme
  • valsen på ein skrivemaskin
Artikkelside

dreie

dreia

verb

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. få til å svive rundt ein akse;
    Døme
    • dreie rattet;
    • dreie på rattet;
    • dreie på hovudet
  2. ta ei ny retning
    Døme
    • vinden dreier vestleg
  3. runde til, forme (eit emne som roterer) med skjerereiskap;
    Døme
    • dreie ein bolle
  4. forme, til dømes leirgods, ved hjelp av dreieskive (1)
  5. Døme
    • dreie til ein

Faste uttrykk

  • dreie av
    manøvrere frå vinden eller kursen
  • dreie hovudet rundt på
    gjere nokon forvirra;
    gjere nokon forelska i seg
  • dreie rundt veslefingeren
    ha makta over
  • dreie seg om
    1. snu seg rundt
      • dreie seg om på hælen
    2. handle om, gjelde
      • det er pengar att, det kan dreie seg om 50 000 kr
Artikkelside

jordrotasjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

det at jorda roterer kring sin eigen akse;
jamfør rotasjon
Artikkelside

motorsag

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

motordriven sag med tenner på ei kjede som roterer kring eit avlangt blad
Artikkelside

dreiebenk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

maskin der emnet roterer mens det blir forma til med eit dreiestål
Artikkelside

gyroskop

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør -skop

Tyding og bruk

lekam som roterer om sin eigen akse og dermed kan halde ei fast stilling, brukt i instrument for retning, styring, stabilisering og liknande
Artikkelside

hjullås

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. innretning til å låse hjul med for å hindre køyretøyet i å køyre
    Døme
    • hjullås gjer det mogleg å halde køyretøy fysisk tilbake
  2. om eldre forhold: låsmekanisme på handskytevåpen der avtrekket løyser ut ei fjør som set eit rifla hjul eller ei trinse i rørsle som så roterer mot eit svovelkisstykke i hanen slik at friksjonen fører til gneistar som tenner fengkrutet
Artikkelside