Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
74 treff

Nynorskordboka 74 oppslagsord

positiv 1

substantiv hankjønn

Opphav

av latin (gradus) positivus ‘gjeven grad’

Tyding og bruk

i grammatikk: grunnform av adjektiv og adverb;
Døme
  • 'rik', 'god' og 'gjerne' er positivar
Artikkelside

positiv 2

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

av positiv (4

Tyding og bruk

fotografi med naturleg fordeling av lys og mørke;
motsett negativ (1
Artikkelside

positiv 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

gjennom fransk; frå latin (organum) positivum ‘(orgel) som kan flyttast’

Tyding og bruk

  1. lite orgel med eitt manual (2
  2. om eldre forhold: lite, flyttbart orgel som liknar lirekasse
Artikkelside

positiv 4

adjektiv

Opphav

gjennom fransk; frå latin positivus ‘sett, gjeven’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ha eit positivt syn;
    • stille seg positiv til;
    • eit positivt svar;
    • vere smilande og positiv
  2. som er betre enn venta;
    Døme
    • dette resultatet var overraskande positivt
  3. rosande, oppmuntrande, byggjande
    Døme
    • denne forfattaren har fått mykje positiv kritikk;
    • støtte opp under positive tendensar
  4. som blir vurdert som røynleg, sann (1, 1), faktisk (1)
    Døme
    • positiv kunnskap
    • brukt som adverb: avgjort, heilt visst
      • eg veit det positivt;
      • det er positivt heilt feil
    • brukt som substantiv: noko som blir peika ut som sant eller korrekt
      • løgndetektoren gjev dessverre mange falske positivar
  5. som inneheld det ein har testa for, til dømes innan medisin og liknande
    Døme
    • graviditetstesten var positiv;
    • løgndetektoren gav positivt utslag
  6. i matematikk: som er større enn null;
    på plussida
    Døme
    • positive tal;
    • landet har for tida ein positiv handelsbalanse
  7. om elektrode: som straumen går ut frå
Artikkelside

superkraft

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. positiv evne eller eigenskap nokon eller noko har
    Døme
    • ord er hennar superkraft;
    • adrenalin er kroppens eiga superkraft;
    • mangfald er superkrafta til byen vår
  2. overnaturleg og overmenneskeleg kraft eller evne, typisk hos ein superhelt (1)
    Døme
    • ein superhelt med overnaturleg styrke som superkraft;
    • ho ynskte seg ei superkraft, som å kunne teleportere
Artikkelside

sympati

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk; av sym- og -pati

Tyding og bruk

positiv interesse for, innstilling til eller kjensle for noko eller nokon;
forståing, samhug, velvilje;
motsett antipati
Døme
  • eg har ein viss sympati for standpunktet deira;
  • dei viste stor sympati med meg, men kunne ikkje gjere stort
Artikkelside

positron

substantiv inkjekjønn

Opphav

av positiv (4 og elektron

Tyding og bruk

elektron med positiv (4, 7) elektrisk ladning;
til skilnad frå negatron
Artikkelside

positivitet

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk, av positiv (4

Tyding og bruk

det å vere positiv (4, 1)
Døme
  • dei spreidde håp og positivitet
Artikkelside

positivisme

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk; av positiv (4 i tydinga ‘verkeleg’

Tyding og bruk

filosofisk retning som berre byggjer på kjensgjerningar som ein kan sanse eller måle
Artikkelside

stille 5

stilla

verb

Opphav

frå dansk, med innverknad frå lågtysk stellen; same opphav som stille (4

Tyding og bruk

  1. leggje, plassere eller setje noko på ein viss stad eller måte;
    Døme
    • han stiller vasen frå seg på bordet;
    • dei har stilt ut varene sine i vindauget
  2. gå inn på eller ta ein viss plass;
    setje i ein viss situasjon
    Døme
    • berre still deg i vegen for dei;
    • ho stilte meg overfor eit vanskeleg val;
    • eg stiller som kandidat ved valet;
    • leiinga stilte representantane fritt ved avstemminga
    • brukt som adjektiv:
      • han er dårleg stilt
  3. innta det eller det standpunkt
    Døme
    • eg stiller meg positiv til endringa
  4. leggje fram
    Døme
    • stille eit spørsmål;
    • stille krav;
    • legen har stilt ein diagnose
  5. skaffe til vegar
    Døme
    • eg kan stille bil til rådvelde;
    • kan de stille med utstyr?
    • dei har stilt ein garanti;
    • partiet stiller liste
  6. møte opp;
    innfinne seg
    Døme
    • stille til start
  7. arte seg;
    liggje an
    Døme
    • da stiller saka seg annleis

Faste uttrykk

  • ha noko å stille opp med
    ha noko å bruke som motvekt, hinder eller motargument;
    ha noko å hjelpe seg med;
    ha noko å by på eller fare med
    • eg har ikkje noko å stille opp med mot henne;
    • dei har lite å stille opp med mot motstandaren
Artikkelside