Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
1956 treff

Nynorskordboka 1956 oppslagsord

overført

adjektiv

Opphav

av overføre

Tyding og bruk

som har ei anna tyding enn den konkrete
Døme
  • bruke eit ord i overført tyding
Artikkelside

overføre

overføra

verb

Tyding og bruk

  1. føre frå ein stad til ein annan;
    føre over
    Døme
    • fangen skal overførast til ei open avdeling;
    • summen er overført til neste sida
  2. sende, syne
    Døme
    • overføre ein fotballkamp i fjernsynet
Artikkelside

nær-døden-oppleving, nær-dauden-oppleving

substantiv hokjønn

Opphav

etter engelsk near death experience

Tyding og bruk

  1. åndeleg oppleving der ein person er nær ved å døy og har minne frå opplevinga
    Døme
    • under nær-døden-opplevinga såg han bestemora kome mot han omgjeven av eit kvitt lys
  2. kjensle av å vere nær ved å døy, til dømes ved ei ulykke;
    farefull eller nervepirrande oppleving
    Døme
    • nær-døden-opplevinga med hjarteinfarktet var ein vekkjar for han;
    • dei som forventar adrenalinkick og nær-døden-opplevingar, blir nok skuffa
  3. i overført tyding: det at ein organisasjon, ei gruppe eller liknande står i fare for å bli nedlagd eller forsvinne
    Døme
    • etter nær-døden-opplevinga satte avisa i gang ein veldig snuoperasjon
Artikkelside

ukomfortabel

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er komfortabel;
    Døme
    • sitje i ei ukomfortabel stilling
  2. i overført tyding: ille til mote;
    som ein mistrivst med
    Døme
    • vere ukomfortabel med situasjonen
Artikkelside

ulme

ulma

verb

Opphav

same opphav som norrønt ylr ‘varmedis’; samanheng med olm og øl (1

Tyding og bruk

  1. brenne svakt (utan flamme);
    Døme
    • det ulmar i glørne
  2. i overført tyding: nage, gnage (3);
    Døme
    • det ulmar i folket;
    • misnøya ulmar under overflata
    • brukt som adjektiv:
      • kjenne ei ulmande uro
  3. vere mørk i vêret
    Døme
    • det ulmar opp til regn
Artikkelside

ulldott

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  2. i overført tyding: noko som liknar på ein ulldott (1), særleg brukt om eit lite dyr med mykje pels
    Døme
    • ein liten ulldott kom springande da eg opna døra
Artikkelside

ulivssår

substantiv inkjekjønn

Opphav

truleg av norrønt sárr til úlífis ‘dødeleg såra’

Tyding og bruk

  1. sår eller skade som fører til døden;
    Døme
    • få ulivssår i striden
  2. i overført tyding: noko som gjer ende på nokon eller noko for godt;
    Døme
    • bedrifta har fått ulivssåret
Artikkelside

u-land

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. kortform av utviklingsland;
    land som teknisk og økonomisk er lite utvikla;
    til skilnad frå i-land
  2. i overført tyding: land eller område som er lite utvikla på eit felt
    Døme
    • fylket er eit sportsleg u-land
Artikkelside

ukrut

substantiv inkjekjønn

Opphav

av tysk Unkraut ‘ugras’

Tyding og bruk

  2. i overført tyding: noko eller nokon som er uynskt;
    skapning som gjer ugagn

Faste uttrykk

  • ukrut forgår ikkje så lett
    noko eller nokon som er uynskt, er ofte seigliva og vanskeleg å bli kvitt
Artikkelside

ukrona

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er krona (2
  2. i overført tyding: som ikkje er offisielt utnemnd, men som likevel er den største eller beste på sitt felt
    Døme
    • han er den ukrona kongen av blues;
    • ho er den ukrona leiaren i klassa
Artikkelside