Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
115 treff

Nynorskordboka 115 oppslagsord

ordning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å ordne (1)
    Døme
    • den kunsthistoriske ordninga av materialet
  2. måte som noko er ordna på;
    system
    Døme
    • ordninga med laurdagsfri
  3. Døme
    • kome fram til ei ordning
Artikkelside

velferdsordning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

ordning knytt til velferdstenester eller velferdsytingar
Døme
  • syte for at velferdsordningane er berekraftige;
  • jobbe for universelle velferdsordningar
Artikkelside

velferdstiltak

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. tiltak (2) som er meint å skape trivnad og samhald for ei viss gruppe
    Døme
    • velferdstiltak for soldatane;
    • overskotet blir brukt til ulike velferdstiltak for dei tilsette
  2. ordning som bidreg til å gje god velferd (1) for innbyggjarane
    Døme
    • partiet jobbar for fleire nye velferdstiltak
Artikkelside

framifrå

adjektiv

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ein framifrå diktar;
    • ei framifrå ordning
    • brukt som adverb
      • framifrå gjort
  2. Døme
    • framifrå fullmakter;
    • framifrå tiltak
  3. brukt som forsterkande adverb: overlag (2, uvanleg, særs (2)
    Døme
    • framifrå ven;
    • framifrå god;
    • framifrå snill
Artikkelside

system

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå gresk ‘samanstilling’

Tyding og bruk

  1. heilskap av einskilde delar som høyrer saman
  2. måte noko er organisert på;
    Døme
    • ordne noko etter eit fast system;
    • setje noko i system
  3. planfast samanstilling eller heilskap;
    oversyn ordna etter visse prinsipp
    Døme
    • Linnés system;
    • filosofisk system
  4. administrativ oppbygging eller organisering
    Døme
    • det politiske systemet vårt byggjer på folkestyre og parlamentarisme

Faste uttrykk

  • få ut av systemet
    leggje bak seg;
    bli fri frå, gløyme (2
    • spelarane måtte få tapet ut av systemet;
    • dei måtte få kjenslene for kvarandre ut av systemet;
    • eg har fått hendinga ut av systemet
  • setje i system
    organisere eller strukturere for å skape oversikt og orden
    • dei nye rutinane vart sette i system
  • system i galskapen
    fornuft og samanheng i noko tilsynelatande kaotisk eller meiningslaust
Artikkelside

særordning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

særskild ordning for ein person eller ei gruppe
Døme
  • økonomiske særordningar
Artikkelside

tungvinn, tungvint

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt vinna ‘arbeide’

Tyding og bruk

  1. tung å bruke eller arbeide med;
    arbeidskrevjande, upraktisk, omstendeleg, gammaldags
    Døme
    • tungvinn reiskap;
    • tungvinn ordning;
    • tungvinn gardsdrift;
    • ikkje gjer det så tungvint
  2. Døme
    • tungvint terreng
Artikkelside

tullete

adjektiv

Tyding og bruk

  1. tåpeleg, toskete, vanvitig
    Døme
    • ei tullete ordning;
    • bere seg tullete åt
  2. utan evne til å tenkje eller handle rasjonelt

Faste uttrykk

  • tullete etter
    • svært forelska i
      • ho er tullete etter henne
    • svært huga på
      • vere heilt tullete etter sjokolade
Artikkelside

ulempeleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ulempeleg terreng, ordning
Artikkelside

utenleg

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje hjelper eller duger til føremålet;
Døme
  • utenleg ordning
Artikkelside