Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

oppriktig

adjektiv

Opphav

frå lågtysk ‘opprett, rett ut’

Tyding og bruk

sannferdig, ærleg;
ekte

Faste uttrykk

  • oppriktig talt
    sant å seie, ærleg talt
Artikkelside

ærleg

adjektiv

Opphav

norrønt ærligr; frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. som uttrykkjer sanninga;
    Døme
    • vere ærleg mot kjærasten sin;
    • seie si ærlege meining;
    • for å vere ærleg liker eg ikkje å danse
    • brukt som adverb:
      • svarer du ærleg no?
      • eg skal ærleg innrømme at eg gjorde feil
  2. som følgjer eller gjer det som er rett;
    Døme
    • ein ærleg og tru tenar;
    • tene pengar på ærleg vis;
    • det er ei ærleg sak å kjempe for seg og sine
  3. brukt som adverb: retteleg, sanneleg
    Døme
    • dette hadde han ærleg fortent

Faste uttrykk

  • ærleg talt
    når sanninga skal seiast
    • eg veit ærleg talt ikkje korleis det skal gå
Artikkelside

kunstig

adjektiv

Opphav

av lågtysk kunstich

Tyding og bruk

  1. laga av menneske eller maskinar;
    til skilnad frå naturleg (2)
    Døme
    • ho hadde to kunstige hofter;
    • dropsa var laga med kunstig søtstoff
  2. som ikkje verkar ekte eller oppriktig;
    Døme
    • setje eit kunstig skilje;
    • han hadde ei kunstig framferd
    • brukt som adverb
      • ho oppførte seg kunstig og unaturleg

Faste uttrykk

  • kunstig anding
    • metode for å starte eller oppretthalde anding hos ein person som ikkje pustar sjølv
      • dei gav kunstig anding og hjartemassasje til sjukebilen kom
    • økonomisk eller annan støtte til verksemd eller liknande som ikkje ville klart seg utan
      • næringa har fått millionar i kunsting anding
  • kunstig befrukting
    befrukting som skjer utanfor kroppen eller ved inseminasjon;
    assistert befrukting
  • kunstig intelligens
    eigenskap ved datamaskinar som minner om menneskeleg intelligens, til dømes evne til å lære og korrigere seg sjølv;
    jamfør KI
  • kunstig koma
    det at ein person er lagt i koma (1 under medisinsk kontroll, for at pasienten skal få ro og sleppe påkjenningar
Artikkelside

utanpåklistra, utapåklistra

adjektiv

Tyding og bruk

som er lagt til på utsida, men som ikkje verkar oppriktig;
Døme
  • utanpåklistra smil;
  • kjærleikshistoria var tynn og verka utanpåklistra
Artikkelside

utanpåklint, utapåklint

adjektiv

Tyding og bruk

som er lagt til på utsida, men som ikkje verkar oppriktig;
Døme
  • eit utanpåklint smil
Artikkelside

utanpåhengd, utapåhengd

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje verkar ekte eller oppriktig;
    Døme
    • utanpåhengd stas
  2. som er hengd utanpå noko anna
    Døme
    • utanpåhengde balkongar
Artikkelside

tilgjord

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje verkar ekte eller oppriktig;
Døme
  • ein tilgjord veremåte;
  • ho verkar så tilgjord
Artikkelside

oppriktig talt

Tyding og bruk

sant å seie, ærleg talt;
Sjå: oppriktig
Artikkelside

ex animo

adverb

Opphav

frå latin

Tyding og bruk

av hjartet;
Artikkelside

inderleg

adjektiv

Opphav

av dansk inderlig; jamfør norrønt innarliga ‘langt inne’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ein inderleg venskap;
    • eit inderleg ynske
  2. brukt som adverb: særs;
    veldig
    Døme
    • det veit du inderleg vel!
    • det gjorde så inderleg godt!
    • eg er så inderleg forbanna!
Artikkelside