Avansert søk

43 treff

Nynorskordboka 43 oppslagsord

okse

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt oxi, uxi

Tyding og bruk

  1. hanndyr av storfe;
    Døme
    • dei har tre kyr og ein okse
  2. Døme
    • ete okse og svin
  3. hanndyr av elg eller rein
  4. hanndyr av kval
  5. dyr av oksefamilien
  6. hinder i sprangriding
    Døme
    • få hesten til å hoppe over ein okse

Faste uttrykk

  • sterk som ein okse
    svært sterk

urokse

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt úrr

Tyding og bruk

utdøydd okse som storfe er avla fram frå;
Bos primigenius

gjeldokse

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

gjeld 3

adjektiv

Opphav

norrønt geldr; samanheng med gjelde (2

Tyding og bruk

  1. om hodyr: som ikkje ber foster når det normalt skal gjere det
    Døme
    • ei gjeld ku;
    • kua står gjeld
  2. om mjølkedyr: som ikkje gjev mjølk dei siste vekene før ny fødsel
  3. om hanndyr: kastrert;
    Døme
    • ein gjeld okse

torero

substantiv hankjønn

Opphav

frå spansk, av toro ‘okse’; same opphav som tyr

Tyding og bruk

person som deltek i tyrefekting;

toreador

substantiv hankjønn

Opphav

frå spansk av toro ‘okse’; same opphav som tyr

Tyding og bruk

eldre nemning for torero;

storfe

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

større husdyr, særleg ku og okse;
jamfør småfe og fjørfe

tjukkhuda

adjektiv

Tyding og bruk

  1. med tjukk hud
    Døme
    • ein tjukkhuda okse
  2. i overført tyding: som toler kritikk;
    Døme
    • ein tjukkhuda politikar;
    • ein lyt vere tjukkhuda om ein skal greie denne jobben

stut

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt stútr, opphavleg ‘dyr med avstumpa horn’

Tyding og bruk

hanndyr av storfe;
Døme
  • ale opp stutar til slakt

Faste uttrykk

  • dum som ein stut
    svært dum

ringe 3

ringa

verb

Opphav

av norrønt hringa ‘setje ring på’ og hringja ‘kringsetja’

Tyding og bruk

  1. setje ring på
    Døme
    • ringe ein okse
  2. Døme
    • ringe inn nokon

Faste uttrykk

  • ringe inn
    1. omringe (1)
      • ein steingard ringar inn hagen;
      • landskapet er ringa inn av fjell og brear
    2. teikne ring rundt
      • ringe inn feilen med raudt
  • ringe seg
    bøye seg saman i ein ring;
    lage ring(ar)
    • katten ringa seg i hop;
    • håret hennar ringa seg;
    • dei ringar seg rundt elden